نظامی عروضی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نظامی عروضی سمرقندی نویسندهٔ ایرانی سده ششم هجری و نویسندهٔ کتاب چهار مقاله است.

احمد بن عمر بن علی سمرقندی، مکنی به ابوالحسن، ملقب به نظام‌الدین یا نجم‌الدین، و معروف به نظامی عروضی، از نویسندگان و شاعران قرن ششم هجری قمری است. در اواخر قرن پنجم در سمرقند زاده شد. پس از کسب علوم مقدماتی در سمرقند، در سالهای ۵۰۴ تا ۵۰۶ رهسپار خراسان شد. در در سال ۵۰۶ در بلخ به خدمت عمر خیام، و در سال ۵۱۰ در طوس به خدمت امیر معزی رسید. وی به دربار ملوک آل شنسب پیوست و سالها مداحی شاهان آن سلسله را می‌کرد. کتاب معروف خویش مجمع‌النوادر مشهور به چهار مقاله را در حدود سال‌های ۵۵۱-۵۵۲ ه‍. ق به نام ابوالحسن حسام‌الدین علی بن فخرالدوله مسعود برادرزاده ملک شمس‌الدین محمد پادشاه غوری تالیف کرد،

نمونه شعر[ویرایش]

از نظامی عروضی است:

ایا بدیع زمانه که در سخا و هنر ترا نظیر ندانیم جز نیا و پدر
چو هفت هشت حریفیم در یکی خانه شناخته به خراسان به هفت هشت هنر
دبیر و شاعر و درزی، طبیب و دانشمند ادیب و نحوی و قوال و گازر، آهنگر
سه چاره گنده نیکو در اوفتاده ستند ز باده‌های گران مست گشته جای دگر
شرابمان برسیده ست و ما ز اندیشه بمانده‌ایم سرانگشتها به دندان در
به یک دو دور دگر هر سه چار گاده شوند به پنج شش من می‌هفت هشت بنده بخر

منبع[ویرایش]

  • ذبیح‌الله صفا، تاریخ ادبیات در ایران، جلد دوم، ص ۹۶۱
  • لباب الالباب عوفی، چاپ سعید نفیسی ص ۶۹۵
  • Ashk Dahlén, Kingship and Religion in a Mediaeval Fürstenspiegel: The Case of the Chahār Maqāla of Nizami Aruzi, Orientalia Suecana, vol. 58, Uppsala, 2009