سلمان هراتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سلمان هراتی
نام اصلی سلمان قنبر هراتی
زادروز ۱ فروردین ۱۳۳۸
روستای مرزدشت، تنکابن
مازندران
مرگ ۹ آبان ۱۳۶۵ (۲۷ سال)
لنگرود،
ملیت ایران ایرانی
علت مرگ سانحهٔ رانندگی
جایگاه خاکسپاری روستای مرزدشت، تنکابن
لقب آذرپاد
پیشه شاعر
دیوان سروده‌ها از آسمان سبز
دری به خانهٔ خورشید
از این ستاره تا آن ستاره
فرزندان رابعه هراتی، رسول هراتی

سلمان هراتی، با نام اصلی سلمان قنبر هراتی، (۱ فروردین ۱۳۳۸ در مرزدشت تنکابن - ۹ آبان ۱۳۶۵) شاعر معاصر ایرانی است. وی از شاعران متعهد به انقلاب و مذهبی بود.[۱] تخلص او در شعر آذرپاد بود[۲].

زندگی[ویرایش]

در اوّل فروردین سال ۱۳۳۸ در روستای مرزدشت تنکابن مازندران در خانواده‌ای مذهبی متولد شد. درس‌های ابتدایی تا پایان دوران متوسطه را در زادگاهش خواند. سپس در دانشسرای راهنمایی تحصیلی پذیرفته شد و پس از دو سال در رشتهٔ هنر، مدرک فوق دیپلم اخذ کرد. وی پس از پایان تحصیلات در یکی از مدارس روستاهای دور لنگرود مشغول تدریس شد.

او در نهم آبان ۱۳۶۵ هنگام عزیمت به لنگرود در یک سانحهٔ رانندگی درگذشت. در غرب شهر تهران، میدانی به نام این شاعر نامیده شده است. آرامگاه وی در حوالی شهر تنکابن واقع شده است. بر سنگ مزارش، این بیت نوشته شده است: «آه از پاییز سرد، ای کاش من/از تو باغی در بهاران داشتم».

ویژگی‌های شعر او[ویرایش]

شعر سلمان[ویرایش]

خواننده شعرهای سلمان هراتی، در وهله نخست بیش از هر چیز با ایدئولوژی شاعر مواجه می‌شود. بیشتر اشعار سلمان، مستقیم یا غیر مستقیم به بازگویی اعتقادات و برداشت‌های اجتماعی و سیاسی او می‌پردازد. سلمان هراتی شعر را برای ادای تعهد اجتماعی و حتی گاه سیاسی خود می‌داند. به نوشته کامران شرفشاهی «بعضی از سروده‌های او همانند شعرهای سپید مربوط به دوران دفاع مقدس، حال و هوای شعرهای پر التهاب عصر مشروطیت را دارد[۳].» او از سهراب سپهری و فروغ فرخزاد تأثیر گرفته بود[۴].

آثار سلمان[ویرایش]

سلمان هراتی در جوانی درگذشت و بنابراین آثار زیادی از او بر جای نمانده است: آسمان سبز چاپ شده در سال ۱۳۶۴، و دری به خانه خورشید چاپ شده در سال ۱۳۶۷، پس از مرگ او، کتاب‌های دربردارنده شعرهای ویژه بزرگسالان سلمان است. مجموعه دیگر او از این ستاره تا آن ستاره در حوزه شعر نوجوان است.

شعر جنگ[ویرایش]

سلمان هراتی، جزو پانزده شاعر برگزیده بیست سال شعر جنگ است که در سال ۱۳۷۹ معرفی شد. در شعر او جنگ عنصری ضدبشر و منفی نیست، بلکه زیبا و واجب است: «وقتی که از هوای گرفته بودن/به سمت جبهه می‌آیی/تمام تو در معیت آفتاب است/زیر کسای متبرک توحید».

غرب‌ستیزی[ویرایش]

نگاه هراتی به دنیای امروز، نگاهی است آمیخته به نکوهش مدرنیته و تمدن غرب و سرسپردگی به باورهای دینی. از این رو می‌سراید: «وقتی یک جرعه آب صلواتی/عطش را می‌خشکاند/دیگر به من چه که کوکا، خوشمزه‌تر از پپسی است»، و به تحقیر می‌گوید: «اگرچه هوای جهان توفانی است/سازمان هواشناسی/همیشه گزارش معتدل به دنیا می‌دهد/و خواب خوشی را/برای شنوندگان/آرزو می‌کند.»

کتاب‌شناسی[ویرایش]

به قلم هراتی[ویرایش]

  • از آسمان سبز (مجوعه شعر_۱۳۶۵)
  • دری به خانهٔ خورشید (مجوعه شعر_۱۳۶۸)
  • از این ستاره تا آن ستاره (شعر برای کودکان_۱۳۶۷)
  • گزیده ادبیات معاصر ۲ (مجموعه شعر_۱۳۷۸)
  • مجموعه کامل شعرهای سلمان هراتی، ۱۳۸۰
  • مجموعه کامل شعرهای سلمان هراتی، ۱۳۸۶

درباره او[ویرایش]

  • گل چه پایان قشنگی دارد، یادمان سلمان هراتی، انتشارات داستان‌سرا، تهران، (۱۳۸۳)

نمونه شعر[ویرایش]

پیش از تو

پیش از تو آب معنی دریا شدن نداشت شب مانده بود و جرات فردا شدن نداشت
بسیار بود رود در آن برزخ کبود اما دریغ زهرهٔ دریا شدن نداشت
در آن کویر سوخته، آن خاک بی بهار حتی علف اجازهٔ زیبا شدن نداشت
گم بود د رعمیق زمین شانهٔ بهار بی تو ولی زمینهٔ پیدا شدن نداشت
دلها اگر چه صاف ولی از هراس سنگ آیینه بود و میل تماشا شدن نداشت
چون عقده‌ای به بغض فرو بود حرف عشق این عقده تا همیشه سر واشدن نداشت

مطالعات دانشگاهی[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوندهای بیرونی[ویرایش]