جواد مجابی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جواد مجابی
جواد مجابی.jpg
زادروز ۲۲ مهر ۱۳۱۸
قزوین
محل زندگی تهران، کوی نویسندگان
ملیت  ایران
پیشه شاعر، نویسنده، طنز پرداز، نقاش، منتقد
نقش‌های برجسته شاعر و رمان‌نویس و نقاش
مذهب شیعه
آثار آقای ذوزنقه، نیشخند ایرانی، بنفشه‌های سراشیب، مومیایی، شعر بلند تأمل، در این هوا، سفرهای ملاح رؤیا، عبید بازمی‌گردد، تاریخ طنز ادبی ایران
همسر آسیه جوادی
والدین سیداشرف مجابی و عذرا جوادی
خویشاوندان حسین مجابی (برادر)
نامزد جایزه شعر خبرنگاران[۱]
وبگاه
www.javadmojabi.ir
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره

جواد مجابی متولد بیست و دوم ماه مهر ۱۳۱۸ در شهر قزوین شاعر، نویسنده، منتقد ادبی و هنرهای تجسمی، نقاش،[۲] طنزپرداز و روزنامه‌نگار ایرانی است. از او آثار متعددی به چاپ رسیده‌است. همچنین برای مدت کوتاهی سردبیر مجله ادبی دنیای سخن بود.[۳]

توضیح[ویرایش]

وی شاعر، نقاش،[۲] محقق ادبی-هنری، روزنامه‌نگار، طنز پرداز و داستان‌نویس است و بهتر است گفته شود وی یکی از شناخته شده‌ترین روشنفکران و هنرمندان معاصر ایران است که نامش همیشه در میان بزرگان آمده‌است.[۴] از او تا به حال ده‌ها کتاب تأثیرگذار و پرطرفدار در زمینهٔ داستان منتشر شده‌است و عموماً کتاب‌های او با اقبال خوبی از سمت خوانندگان، علی‌الخصوص خوانندگان حرفه‌ای، مواجه می‌شود. مجابی بارها از سوی مجامع اروپایی و آمریکایی برای سخنرانی دربارهٔ هنر و ادبیات ایران دعوت شده‌است و یکی از نمایندگان شاخص ادبیات معاصر ایران محسوب می‌شود.[۵][۶]

جواد مجابی از کودکی و نوجوانی به همراه برادرش حسین نقاشی می‌کشید و هنوز هم در خلوت خود نقاشی می‌کند. او هر چند خود را نقاش نمی‌داند، اما به عنوان یکی از چهره‌های شاخص و پیشگام در حوزه نقد نقاشی و هنرهای تجسمی شناخته شده‌است.[۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

اوایل دههٔ چهل لیسانس حقوق و دکترای اقتصاد را از دانشگاه تهران گرفت.[۷] کارمند دادگستری و بعد کارشناس فرهنگی وزارت فرهنگ و هنر بود. هم‌زمان روزنامه‌نگاری حرفه‌ای را در فاصلهٔ بین سال‌های ۱۳۴۷–۱۳۵۸ در روزنامهٔ اطلاعات با عنوان دبیر فرهنگی روزنامه ادامه داد. بعدها با مجلات ادبی ایران از جمله فردوسی، جهان نو، خوشه، آدینه و دنیای سخن همکاری داشت که مدتی نیز سردبیری مجلهٔ اخیر را به عهده داشت.[۷] ۴۰ سال از فعالیت ادبی او می‌گذرد که ۲۰ سال اخیر را به طور حرفه‌ای و فارغ از دغدغه‌های شغلی، صرف نوشتن رمان و شعرها و تحقیقاتش کرده‌است. نوشته‌های او بیش از پنجاه اثر چاپ شده‌است که عمدتاً شامل هشت مجموعه شعر، چهار مجموعه داستان کوتاه، نه رمان، چندین نمایش نامه و فیلم نامه و داستان کودکان وآثار طنز و طرح‌های هجایی و چند مجموعه مقالات و چند شناخت نامهٔ ادبی دربارهٔ نویسندگان و شاعران ایران است. علاوه بر انتشار شعرها و رمان‌ها و داستان‌ها، کار عمدهٔ او در این سال‌ها، تحقیق دربارهٔ نوپردازان هنرهای تجسمی ایران است که بالغ بر شش جلد می‌شود، که تاریخ تحلیلی زندگی و آثار نقاشان و مجسمه سازان پنجاه سال اخیر است. همچنین پژوهش مفصلی در زمینهٔ تاریخ طنز در متون ادبی ایران را ادامه می‌دهد که سیر شوخی‌های ادبی را در کتاب‌های نظم و نثر ایران طی هزار و اندی سال بر پایهٔ تحولات اجتماعی ترسیم می‌کند. او همسر و دو فرزند دارد و اکنون در کوی نویسندگان زندگی می‌کند و اوقاتِ به خواندن و نوشتن می‌گذرد. به عنوان طنز پرداز مدرن شهرت دارد و طنز را در شکل‌های مختلف کلامی و تصویری تجربه کرده‌است. نقاشی مدرن را به تفنن تجربه و چند نمایشگاه از کارهای خود عرضه کرده‌است.[۸]

کتاب «نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران» به قلم جواد مجابی در دو جلد و حدود هشتصد صفحه نخستین کتاب از نوع خود است که در اردیبهشت ۱۳۹۵ منتشر شد و تاریخ هنرهای تجسمی معاصر ایران از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۹۰ را به شیوه ای تاریخی – تحلیلی بررسی کرده‌است.[۲] بعد از تصویب طرح کاشی ماندگار در سازمان میراث فرهنگی، دومین کاشی ماندگار بر سر در خانه جواد مجابی نصب شد.[۹]

شعر و نویسندگی از نظر جواد مجابی[ویرایش]

  • من هر روز چند ساعتی را برای شعر نوشتن وقت می‌گذارم و در مدت نوشتن بارها کلمات را بالا پایین می‌کنم تا آنچه در ذهنم است شکل بگیرد و شعرها موسیقی بیرونی و درونی خود را بیابند. برای مثال اگر امروز چهار شعر بنویسم تمام تلاشم این است که با تغییرات موجود شعرها دارای یک ساختار مشخص باشند. همچنین من شعرها را چند ماه بعد دوباره مورد بازبینی قرار می‌دهم تا تغییرات مورد نیاز انجام شود. بعد از آن در زمان انتشار نیز مجدداً بررسی می‌کنم؛ یعنی ویراست نهایی نمونه چاپی کتاب را نیز مورد بررسی قرار می‌دهم تا ایرادی وجود نداشته باشد.
  • «به اعتقاد من انسان همواره باید علیه هر چیزی، حتی خودش طغیان کند. این فکر انسان را نجات می‌دهد. هنرمندی که طغیان‌نگر نباشد و دائماً از خودش تعریف کند از خودش جا می‌ماند.»[۱۰]

سفرهای فرهنگی[ویرایش]

  • سفر فرهنگی به قزوین- زادگاه جواد مجابی- اول مردادماه ۱۳۹۵ به همت «سایت تیوال» و آژانس مسافرتی «بیساران گشت ژیوار» از سری برنامه‌های «یک گردش یک کتاب»[۱۱][۱۲]
  • سفر فرهنگی به ازبکستان ششم آذرماه ۱۳۹۴ به همت «سایت تیوال» و آژانس مسافرتی «بیساران گشت ژیوار»[۱۳][۱۴]

رویدادهای فرهنگی[ویرایش]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

شعر[ویرایش]

  • فصلی برای تو (دی ماه ۴۴)[۳۰][۳۱]
  • زوبینی برقلب پاییز (۴۹)[۳۲][۳۳]
  • پرواز در مه (۵۶)
  • بر بام بم (۷۱)
  • سفرهای ملاح رؤیا (۷۲)
  • پوپکانه (۷۴)
  • شیدائی‌ها
  • شعرهای من و پوپک (بهار ۷۹)
  • به نسیم صبح فردا
  • کلام غایب
  • خاطرات ماری یا
  • ترانه‌های مجوسان
  • شاهین این زمستان
  • در گردش بیشه‌های تابستان
  • وطن روی کاغذ
  • شعر امروز خیابان
  • عاشقانه‌های جواد مجابی
  • سوار قطار فردا
  • روز جشن کلمات
  • شعر ۲۶
  • در این اتاق‌ها
  • سر بر خط عاشقی
  • گزینه اشعار جواد مجابی
  • هنوز ای وطن
  • من و پروانه ای سفید
  • دری به شاد خوئی (دی ۷۹)
  • سفرهای ملاح رؤیا (۵ کتاب) (۸۱)
  • سال‌های شاعرانه(۳ کتاب) (۸۲)
  • شعر بلند تامل(۴ کتاب) (۸۲)

طنز[ویرایش]

  • یادداشت‌های آدم پرمدعا (آذر ۴۹)
  • آقای ذوزنقه (آذر ۵۹)
  • یادداشت‌های بدون تاریخ (فروردین ۵۸)
  • شب نگاره‌ها
  • روایت عور
  • جونم واست بگه
  • بغل کردن دنیا
  • عین حبه نبات
  • نیشخند ایرانی (۴ کتاب) (۸۲)

کتاب‌های یادداشت‌های آدم پرمدعا، آقای ذوزنقه، یادداشت‌های بدون تاریخ و شب نگاره‌ها در مجموعه «نیشخند ایرانی» یک جا آمده‌است. این چهار کتاب در سال ۱۳۹۶ به صورت جدا توسط انتشارات به نگار چاپ شده‌است.

پژوهش‌ها[ویرایش]

  • آینه بامداد
  • شناختنامه شاملو
  • سرآمدان هنر نو
  • سخن در حلقه زنجیر
  • شناختنامه ساعدی
  • نگاه کاشف گستاخ
  • شکل نوشتنم هستم
  • نام‌ها بین سکوت و صدا
  • سایه دست
  • دویست نقاش و تندیس گر
  • اردشیر و شباهت‌های ناگزیر
  • شباهت‌های ناگزیر (۵۱)
  • فلزکاری در ایران
  • تصویرگری شاهنامه در ایران
  • تاریخ طنز ادبی ایران
  • پیشگامان نقاشی معاصر ایران (۷۹)
  • مقدمه نقاشی‌های حجت‌الله شکیبا (۷۱)
  • مقدمه یادسبز (حاجی زاده)(۷۱)
  • مقدمه ایران سرزمین مهر (۷۳)
  • مقدمه نقاشی علی اکبر صادقی(۷۷)
  • مقدمه نقاشی پروانه اعتمادی(۷۷)
  • مقدمه نقاشی علیرضا اسپهبد (۷۷)
  • مقدمه شیرزن‌ها و خورشید خانم ژازه طباطبایی (۷۸)
  • مقدمه آثار پرویز تناولی (۷۸)
  • مقدمه آثار ژازه طباطبایی (۸۲)
  • «نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران» (۹۵)

بعضی از مقدمه‌ها که بر مجموعه آثار نقاشی نوشته شده عبارتند از: مجموعه نقاشی‌های: حجت‌الله شکیبا، قاسم حاجی زاده، پروانه اعتمادی، پرویز تناولی، محمدرضا آتش زاد، احمد وثوق احمدی، ژازه طباطبایی، ایران درودی، بهزاد شیشه گران، علی اکبر صادقی، علیرضا اسپهبد، امین‌الله رضائی، کامبیز درم بخش، احمد وند، نورالدین زرین کلک، اردشیرنامه، صادق بریرانی، میشا شهبازیان و . . .

داستان کودکان[ویرایش]

  • پسرک چشم آبی (اسفند ۵۱)[۳۴]
  • سیبو و سار کوچولو (۵۵)
  • پنیر بالای درخت (بهار ۵۷)
  • نرگس در آینه
  • کاشکی

صفحه و کاست[ویرایش]

  • نوار صدا و صفحه پسرک چشم آبی (۵۶)
  • نوار شعر بر بام بم (۷۲)

داستان کوتاه[ویرایش]

  • من و ایوب و غروب (۵۱)
  • کتیبه (۵۶)
  • دیوساران (تیر ۵۹)
  • از دل به کاغذ (تابستان ۶۹)
  • قصهٔ روشن (۸۰)
  • باقی قصه‌هایم
  • کتیبه و ایوب (۱۳۸۴) (انتشارات کاروان)

بسیاری ازاین داستان‌های کوتاه یک بار در مجموعه داستان " ازدل به کاغذ " چاپ شده‌است. درویراست تازه، مجموع داستان‌های کوتاهم در دومجموعهٔ " کتیبه وایوب " و" دیوانگان واین باران " گردآمده ودردست انتشاراست.

رمان[ویرایش]

  • شهر بندان (۶۶)
  • شب ملخ (۶۹)
  • مومیایی (۷۲)
  • باغ کمشده (فردوس مشرقی) (۷۲)
  • عبور از باغ قرمز (از قلعه تا سرحد)(۷۲)
  • ج (عبید بازمی‌گردد)(۷۷)
  • برج‌های خاموشی (بنفشه‌های سراشیب) (۷۸)
  • لطفاً درب را ببندید (۷۹)
  • در این هوا
  • در این تیمارخانه دنیا (در طویله دنیا)

به دلائلی بعضی رمان‌ها درچاپ بعدی نام متفاوتی یافته‌اند.[نیازمند منبع]

گفتگو[ویرایش]

  • گفتگوی علی شروقی با جواد مجابی درسری تاریخ شفاهی
  • کنارغیب ایستاده‌ام
  • خاطرات نسل آخر (سه مجلد)

نمایش‌نامه[ویرایش]

  • شبح سدوم (بهار ۵۷)
  • روزگار عقل سرخ (۷۸)
  • تابوت سازان
  • دیوانگان بر ساحل
  • ساتگین

فیلم[ویرایش]

شعر فیلم[ویرایش]

فیلم نامه[ویرایش]

  • دیوانگان بر ساحل
  • مهمان کش
  • جنایت پنهان (آماده)

سفرنامه[ویرایش]

  • ای قوم به حج رفته (آبان ۵۹)

شناخت‌نامه و مجموعه مقالات[ویرایش]

  • شناخت نامه احمد شاملو (۷۷)
  • شناخت نامه ساعدی (۷۸)
  • سخن در حلقهٔ زنجیر (۵۷)
  • سایه دست (تابستان ۷۸)
  • آینه بامداد (بهار ۸۰)

پانویس[ویرایش]

  1. «برگزیده «جایزه شعر خبرنگاران» معرفی شد». ایسنا، 21 اسفند 1395. بازبینی‌شده در 28 آگوست 2017. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ کیانوش فرید. «انتشار نخستین کتاب تاریخی تحلیلی هنر تجسمی ایران». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۲ مه ۲۰۱۶. بازبینی‌شده در ۱۲ مه ۲۰۱۶. 
  3. «زندگی‌نامه جواد مجابی به نقل از سایت رسمی جواد مجابی». جواد مجابی. 
  4. فاضلی، نعمت‌الله. Politics of Culture in Iran. London: Routledge، 2006. 
  5. ««روشنفکری پنهان»». رادیو سوئد - رادیوی سویدن. بازبینی‌شده در 19 سپتامبر 2011. 
  6. «We Speak The Language of Love». Caroun. بازبینی‌شده در 30 اکتبر 1999. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «سایت رسمی جواد مجابی، زندگی‌نامه». javadmojabi.ir. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  8. «زندگی‌نامه جواد مجابی». سایت همشهری. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  9. «نصب دومین کاشی ماندگار بر سر در منزل جواد مجابی». ایسنا، 20 خرداد 1396. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  10. ‏ «نگران انتشار انبوه کتاب‌های ضعیف نباشیم». ایبنا، 17 مهرماه 1396. بازبینی‌شده در 09 اکتبر 2017. 
  11. «گردش یک سفر یک کتاب، قزوین‌گردی با جواد مجابی». تیوال، 1 مرداد 1395. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  12. «یک سفر یک کتاب، قزوین گردی به همراه جواد مجابی». بیساران گشت ژیوار، 1 مردادماه 1395. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  13. «تور فرهنگی وادبی ازبکستان با حضور استاد جواد مجابی». بیساران گشت ژیوار، 06 مردادماه 1394. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  14. «گردش فرهنگ و ادب در ازبکستان با حضور استاد جواد مجابی». تیوال، 06 آذر 1394. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  15. «4 هنرمند نشان‌دار داود رشیدی شدند». ایسنا، 04 شهریورماه 1396. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  16. «نخستین سالگرد درگذشت مرحوم داوود رشیدی عصر امروز در تالار اصلی تئاتر شهر برگزار شد.». شهردارآنلاین، 04 شهریورماه 1396. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  17. «اهداء نشان داوود رشیدی به دو روزنامه‌نگار و دو هنرمند». تئاترشهر، 05 شهریور 1396. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  18. «مستند پسرک چشم آبی/ با حضور جواد مجابی و هنرمندان و نویسندگان». مؤسسه فرهنگی هنری آپارتمان، 12 مردادماه 1396. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  19. «نمایش مستند جواد مجابی در مؤسسه آپ آرت مان». هنرآنلاین، 11 مردادماه 1396. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  20. «محمود دولت‌آبادی: در ازای نوشتن هرگز چیزی نخواسته‌ام». بخش فارسی رادیو دویچوله، 06 آگوست 2017. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  21. «جشن تولد 77 سالگی محمود دولت‌آبادی». پارس نیوز، 11 مردادماه 1396. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  22. «نشان شوالیه به «محمدرضا شجریان» اهدا شد.». موسیقی ایرانیان، 03 تیرماه 1393. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  23. «کامبیز درمبخش شوالیه ایران شد. / اولین نشان شوالیه برای جامعه تجسمی». هنرآنلاین، 05 آذر 1393. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  24. «دکتر مجابی در افتتاحیه نمایشگاه امیر محمد قاسمی زاده». کانال رسمی جواد مجابی در آپارات، 14 شهریور ماه 1396. بازبینی‌شده در 12 سپتامبر 2017. 
  25. «افتتاح نمایشگاه نقاشی و مجسمه امیرمحمد قاسمی زاده». فرصت نت، 15 شهریورماه 1396. بازبینی‌شده در 12 سپتامبر 2017. 
  26. «افتتاح نمایشگاه نقاشی و مجسمه امیرمحمد قاسمی زاده». سایت رسمی جواد مجابی، 15 شهریورماه 1396. بازبینی‌شده در 12 سپتامبر 2017. 
  27. ‏ «بازدید دولت‌آبادی و مجابی از پروژه بازسازی خانه موزه سیمین و جلال». هنرآنلاین، 01 آبان ماه 1396. بازبینی‌شده در 28 اکتبر 2017. 
  28. ‏ «فقط صلح، آرامش، زیبایی و انسانیت برای ما لازم است». سایت رسمی جواد مجابی، 25 مهرماه 1396. بازبینی‌شده در 28 اکتبر 2017. 
  29. ‏ «فقط صلح، آرامش، زیبایی و انسانیت برای ما لازم است». ایلنا، 25 مهرماه 1396. بازبینی‌شده در 28 اکتبر 2017. 
  30. «جواد مجابی: فصلی برای تو». Caroun. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  31. «فصلی برای تو». سایت رسمی جواد مجابی. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  32. «زوبینی بر قلب پاییز». سایت رسمی جواد مجابی. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  33. «مجابی: استفاده از آثار نویسندگان پیشرو از ضروریات تألیف کتاب‌های درسی است/طبقه متوسط به آثار غیر اصیل توجه ندارند». ایبنا، 01 مهر ماه 1393. بازبینی‌شده در 27 آگوست 2017. 
  34. «از «پسرک چشم آبی» رونمایی می‌شود». ایسنا، 18 آبان 1395. بازبینی‌شده در 29 آگوست 2017. 
  35. «مجابی: از مالیخولیایی که هزار سال شعر ما را به ستایش روح محدود کرده بود رها شده‌ایم». ایبنا، 12 خردادماه 1395. بازبینی‌شده در 02 سپتامبر 2017. 

پیوند به بیرون[ویرایش]