مولانا همتی انگورانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مولانا همتی انگورانی از شاعران توانا ودر عین حال ناشناخته اواخرقرن دهم هجری و اوایل قرن یازدهم است. از او حدود هفت‌هزار بیت شعر در سه زبان اصلی فارسی، عربی و ترکی باقی‌مانده‌است. اشعار او در دو دفتر شعر هستند که جلد نخست شامل ۲۵۰۰ بیت است که دربارهٔ علی بن ابی طالب، امام اول شیعیان و اهل بیت سروده شده‌است. هم‌چنین دفتر دوم شامل ۴۵۰۰ بیت در قالب‌های غزل و قصیده سروده شده‌است.

زندگی[ویرایش]

مولانا همتی انگورانی در روستای انگوران از شهرستان ماهنشان زنجان متولد شد. [۱] او در زمان شاه اساعیل صفوی برای ترویج مذهب تشیع مسافرت‌هایی به امپراطوری عثمانی داشته‌است و در ترکیه به پاس حضور او، بیش از ۱۹ قدمگاه به نامش برپاست. او در نهایت به زادگاه خود برگشته و بعد از وفات در همانجا مدفون گشته است.

نمونه‌ای از شعر های او در منزلت علی بن ابی طالب، امام اول شیعیان[ویرایش]

ذات حيــدردن گؤرونـدي عالمــه آثــار حــق شعله چكدي گون تكين هر ذرّه‌دن انوار حق
نطق آنين كنت كنزاً بـابـيـنـه مفتـاح غــيـبآندان اولدي كایناته معني ده اظهـار حق
رهبر راه علي العرش استوي دور مرتضيهادي معراج احمد، محـرم اســـرار حق
سجده قيل صدقيله اول شـــاهين جمـال اللّهينهعارف آيـــات حــق اي عــاشــق ديـــــدار حق
داستــان حـيــدر كــرّاري سؤيـلــر شوقـيــلن بو چمـنـده صد هـــزاران بولـبــول گلـزار حق
كل مخلوقاته اولدور حول و قوّت، صوت و نطق سؤيلــدي صدّق بو قولـــه صادق اخبــــار حق
هر امانت كي قبول ائتـدين خيانت قيلـــما كيمخائيني بر دار ائـدر اول شحنـهٔ بـــازار حق
مصطفــي و مرتضي نين آلـيــنه اولاديـــــنهكيم يار اولــدي ايكي عالــمده اولــدي يـار حق
«همتي» مردانه دور عهد السته محكم اولحق ازل قالوا بلي ده ائـيلدين اقــــرار حق

[نیازمند منبع]


عشقيلن بو عرصه ده ميدان اري دير همتي مشرك و منكرلرين باغرين اريدير همتي
خارجي و ناصبي، مرواني و مشرك دئييل تابع آل علي، حق لشكريدور همتي
نور آلميش خاك پاييندن بصيرت اهليدور پيرو شاه ولايت حيدري دور همتي
اتحادي و حلولي، فلسفي دن دور ائدننقطوي دن هم حروفي دن بري دور همتي
پيشواسي، رهنماسي، رهبري اثني عشرقول و فعلي حقّه لايق "جعفري" دور همتي

[نیازمند منبع]


اوْلماسا هر قومه حقدن رهنما روح بتولاوْنلارا يوم القيامتده شفيع اولماز رسول
"جعفري"دور «همتي» سمعينه سيغماز اؤزگه قوليا تصوف يا تناسخ يا تسلسل يا حلول

[نیازمند منبع]

غزلهایی از مولانا همتی انگورانی[ویرایش]

ای ساچون وصفی شب قدر و رخون بدر منیرخلق ایچینده بی بدل سن، حسن ایچینده بی نظیر
عشقیلن یولداش اولوب حسن اقلیمین گزدیم تامامدهر آرا گلمز اله، سن تک نگار دلپذیر
عارضون فردوس، اوْنا خال و خطون حور و ملکشمه کوثر دهانون، لبلریندیر شهد و شیر
پیچ طرّه‌ندن مگر بیر عقده آچمیش باد صبحگرد عطریندن اوْنون دوتدو هوا بوی عبیر
«همتی» شول زلفی چوگان دلربانین عشقینه عاشیقه بو عرصه‌ده باش اوْیناماقدور ناگزیر

[نیازمند منبع]


ظاهر ائتدی عارضی دؤرونده تا اول ماه خط قتلینه بو خیل عشاقین گتیردی آه خط
آه کیم اهل نظر آئینه‌سین دوتدو غبارچکدی اول مه صفحهٔ رخسارینه ناگاه خط
آرتدی سودای جنونیم سبزهٔ خطون گؤروب ائیلدی من بیدل و دیوانه‌نی گمراه خط
اهل عشقی هر بیری بیر طور ایلن ائیلر هلاک گاه چشم و گاه ابرو، گاه خال و گاه خط
لوح محفوظ الهی دیر حبیبین صورتی«همتی» درک ائیله اول لوح اوزره بسم الله خط

[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «دیوان مولانا همتی انگورانی چاپ می شود»(fa)‎. به کوشش خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. 2015-10-20. بازبینی‌شده در 2018-06-14. 

سایت آفتاب

دیوان مولانا همتی انگورانی بر اساس نسخه خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، به تصحیح محمدرضا باغبان کریمی، تهران، چاپ دوم، انتشارات تکدرخت، 1390.