علی عبداللهی

با علی عبداللهی علی‌آبادی اشتباه نشود.

علی عبداللهی (زادهٔ دهم فروردین ۱۳۴۷ در بیرجند) شاعر، پژوهشگر، مدرس پیشین دانشگاه و از مترجمان فعال ادبیات آلمانی به فارسی است. او طی سال‌ها فعالیت، بیش از هفتاد اثر از نویسندگانی چون هاینریش هاینه، فریدریش نیچه، راینر ماریا ریلکه، فرانتس کافکا، برتولت برشت، کورت توخولسکی، الیاس کانتی، روبرت موزیل، مارتین هایدگر و گونتر گراس را به فارسی ترجمه کرده است. گلچین‌ها و مجموعه‌های ترجمهٔ او از ادبیات معاصر آلمانی‌زبان در ایران به چاپ‌های متعدد رسیده‌اند.

زندگی و فعالیت‌ها

او پس از پایان دورهٔ دبیرستان در بیرجند، در کنکور سراسری شرکت کرد و در سال ۱۳۶۵ در رشتهٔ زبان و ادبیات آلمانی در دانشگاه شهید بهشتی تهران پذیرفته شد. او تحصیلات خود را در این رشته تا مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد. موضوع پایان‌نامهٔ او «شعر انضمامی (کانکریت) و تأثیر آن بر آموزش زبان آلمانی» بود. وی پس از آن، در کنار تدریس در دانشگاه‌های تهران و اصفهان، به همکاری با نشریات ادبی و ترجمهٔ کتاب پرداخت. پس از دریافت مدرک کارشناسی ارشد، او فعالیت حرفه‌ای خود را در حوزه‌های ترجمه، پژوهش، همکاری با نشریات ادبی و تدریس در دانشگاه‌های تهران و اصفهان آغاز کرد. عبداللهی در سه حوزهٔ شعر و نثر آلمانی، فلسفه و ادبیات نوجوانان تخصص دارد. او به‌واسطهٔ فعالیت‌های خود در حوزهٔ ترجمه، چندین بورسیهٔ تحصیلی در شهرهایی چون مونیخ در آلمان و زوریخ در سوئیس دریافت کرده و به دعوت نهادهای فرهنگی آلمان، دوره‌هایی را در این کشور گذرانده است. وی همچنین چندین‌بار در خانه‌های نویسندگان و مترجمان اقامت داشته است و اکنون به‌عنوان نویسنده‌ای مستقل در ایران و برلین فعالیت می‌کند.

در سال ۲۰۲۱ مجموعه‌شعر دوزبانهٔ (فارسی–آلمانی) او با نام «وارونگی هوا» توسط انتشارات سسسیون منتشر شد. این مجموعه شامل اشعاری از دوره‌های مختلف فعالیت ادبی عبداللهی است؛ از نخستین آثار منتشرشده در دههٔ ۱۳۷۰ تا برخی اشعار منتشرنشدهٔ او. کتاب با حمایت «بورس انتشار شامیسو» (Chamisso-Publikationsstipendium) منتشر شده است؛ جایزه‌ای که توسط بنیاد فریدریش بایر و آکادمی هنرهای زیبای بایرن به نویسندگان غیرآلمانی‌زبان اعطا می‌شود.

شعر

عبداللهی از شاعران معاصر ایران نیز به‌شمار می‌رود و تاکنون چندین مجموعه‌شعر منتشر کرده است که از آثار مورد توجه در شعر مدرن فارسی محسوب می‌شوند. زبان شعری او تلفیقی از فصاحت و سادگی است و در آثارش به موضوعات فلسفی، تاریخی و اجتماعی می‌پردازد. مضامین سیاسی در شعرهای او اغلب به‌صورت غیرمستقیم و با رویکردی تأمل‌برانگیز طرح می‌شوند. به گفتهٔ منتقدان، اشعار او، در تمام قالب‌ها، از سفرنوشت‌ها گرفته تا شعرهای هایکووار، طبیعت‌گرا، تأمل‌گر و عاشقانه هستند و در بستری از نگاه فلسفی و انسانی شکل گرفته‌اند. او در اشعارش پرسش‌های بنیادین و تردیدهای فلسفی را با زبانی پخته و طنزی متین ارائه می‌دهد.

مجموعه‌اشعار

• هی راه می‌روم در تاریکی، مجموعه شعر، ۱۳۷۶ نشر نارنج.
• این است که نمی‌آید، مجموعه شعر، ۱۳۸۱ نشر ثالث.
• درود بر نهنگ، مجموعه شعر کوتاه، نشر امرود/۱۳۹۱
• ترجمه چند شعر به زبان آلمانی، سوزان باغستانی / چاپ در مجلهٔ آکسنته، سال ۲۰۰۷
• چاپ چند سروده به زبان آلمانی در: اینجا ایران است، گردآوری گریت ووستمان، ۲۰۱۱، برمن آلمان، نشر سوژه.
• بادها شناسنامهٔ مرا بردند، مشهد، ۱۳۸۸
• وارونگی هوا، Wetterumschlag: Gedichte (نسخهٔ دوزبانهٔ فارسی–آلمانی). برلین: انتشارات سسسیون، ۲۰۲۱.

ترجمه

• سکوت آیندهٔ من است، مجموعه شعرهای عاشقانهٔ اریش فرید
• اکنون میان دو هیچ، مجموعه شعرهای نیچه
• کتاب ساعات و روایت عشق و مرگ، (شعرهای ریلکه)
• مفهوم زمان، هایدگر
• جیم دکمه و لوکاس لوکوموتیوران، میشائل انده
• جیم دکمه و سیزده قلوهای وحشی، میشائل انده
• آهوجان مهمان ماست، ارسکین کالدول
• سوگسروده‌های دوئینو و اشعار دیگر شعرهای ریلکه
• قورباغه‌ها جدی جدی می‌میرندگزینهٔ شعر آلمانی زبان
• عاشقانه‌های آلمانی صد شعر عاشقانهٔ آلمانی زبان از قرون وسطی تا اکنون
• هرگز مگو هرگز، گزینهٔ شعرهای برتولت برشت
• صد سال شعر آلمانی زبان (دوزبانه)
• درختان ممنوع، شعرهای هاینریش هاینه
• عاشقانه‌های هرمان هسه
• بر مهراب تو بز سپید من، شعرهای سافو از زنان شاعر یونان باستان
• چهل و سه داستان عاشقانه
• نقطه، سر خط، داستان اروپایی و آلمانی
• آمریکا فرانتس کافکا
• رؤیا در رؤیا، آنتونیو تابوکی
• فیل، داستانک‌های فلسفی برتولت برشت
• وشام بود و صبح بود، داستانهای کوتاه هاینریش بل
• سفرهای گالیور، به روایت اریش کستنر
• من پرنده، تو درخت، صد شعر برای نوجوانان (برندهٔ جایزهٔ ویژهٔ کتابهای شعر کودکان و نوجوانان از شورای کتاب کودک)
• آینه در آینه، میشائیل انده
• جادوگرانی که خودشان را جادو کردند، میشائیل انده
• سپیده‌دمان، فریدریش نیچه
• آواره و سایه‌اش، فریدریش نیچه
• میان دو آتش، نمایشنامه، آلبرت اوسترمایر
• شیللر برای معاصران
• لطفاً کتابهایم را نخوان، نامه‌های نیچه به مادرش
• آدمی با دیگران، گزیدهٔ نیچه با دو نقد،
• فریدریش نیچه، زندگی و آثار، ایفو فرنتسل
• آرتور شوپنهاور، هنر رفتار با زنان، هنر رنجاندن و هنر خوشبختی

منابع

• معرفی علی عبداللهی
• سایت رادیو دویچه وله

پیوند به بیرون

• ترجمه در همه جا مشکلات خودش را دارد • مصاحبه با علی عبداللهی
• علی عبداللهی: ریلکه مولانای اروپا است
• نگاه و اندیشه اریش فرید