سنجر کاشانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمدهاشم سنجر کاشانی
Page of Mathnavi Khosrow and Shirin by Sanjar Kashani.jpg
برگی از مثنوی خسرو و شیرین از کاشانی، موزهٔ ملک
زادروز ۱۵۷۲م/۹۸۰ق
کاشان، امپراتوری صفویان
درگذشت ۱۶۱۲م/ ۱۰۲۱ق
بیجاپور، امپراتوری مغولان
پیشه شاعر
لقب میر

میر محمدهاشم بن حیدر کاشانی متخلص به سنجر (۱۵۷۲–۱۶۱۲م) شاعر فارسی‌زبان ایرانی در دربار مغولی هند بود.[۱][۲]

زندگی[ویرایش]

محمدهاشم بن میر حیدر معمایی کاشی در سال ۹۸۰ق/۱۵۷۲م در کاشان زاده شد و آنجا به تحصیلات پرداخت، پدرش شاعر بود و هنگامی که در سال ۹۹۹ق/۱۵۹۱م به هند مهاجرت کرد، او نوزده ساله بود و چون به بیست و سه سالگی رسید (۱۰۰۳ق/۱۵۹۵م) همانند پدر به هند کوچید و در آگرا، پایتخت جلال‌الدین اکبر نزد دربار پذیرفته شد.[۱]
کاشانی در سال ۱۶۱۲ق/۱۶۱۲م در بیجاپور درگذشت.[۲]

شاعری[ویرایش]

«سنجر شاعری زبردست بود»، پس از عرفی شیرازی در استعاره‌پردازی «کسی از وی بهتر نبود و او برخلاف پدر که قریحهٔ تنوع‌پسندی نداشت، در انواع شعر طبع‌آزمایی نمود.» کاشانی در قالب‌های قصیده، غزل و مثنوی سرود. نسخه‌ای از دیوان او را ذبیح‌الله صفا در کتابخانهٔ موزهٔ بریتانیا دیده که بیش از ۴۸۰۰ بیت بوده‌است.[۱]
قصاید بود در مدح جلال‌الدین اکبر و ابراهیم عادل‌شاه و میرزا جانی‌بیگ است، «شعرش بسیار روان و پر احساس و بر شیوهٔ شاعران پیش او خاصه گویندگان سدهٔ نهم و دهم و با کلامی پخته و منتخب است و غزل را بهتر از اقسام دیگر می‌سراید.»[۱]

آثار[ویرایش]

  • خسرو و شیرین: مثنوی ناتمامی در ششصد بیت به بحر هزج مسدس مقصور و محذوف
  • فرخ‌نامه: ساقی‌نامه‌ای به بحر متقارب در حدود پانصد بیت.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ذبیح‌الله صفا. تاریخ ادبیات ایران. ج. چهارم. چاپ هفتم. تهران: انتشارات فردوس، ۱۳۸۹. ۳۳۵–۳۳۸. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۳۲۰۴۷۵۴. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ دیوان سنجر کاشانی. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۳۸۷. ۳۹–۸۸. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۶۶۹۰۷۳۸.