جبار باغچه‌بان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جبار باغچه بان)
جبار باغچه‌بان
جبار باغچه‌بان.jpg
نام اصلی
میرزا جبار عسگرزاده
زاده۱۹ اردیبهشت ۱۲۶۴
ایروان، امپراتوری روسیه
درگذشته۴ آذر ۱۳۴۵
تهران
زمینه کاریمبتکر آموزش ناشنوایان در ایران، پایه‌گذار آموزش و پرورش پیش دبستانی و از پیشگامان شعر و ادبیات کودکان.
سال‌های فعالیت.
فرزند(ان)ثمین باغچه‌بان، ثمینه باغچه‌بان، پروانه باغچه‌بان

میرزا جبار عسگرزاده معروف به جبار باغچه‌بان (۱۹ اردیبهشت ۱۲۶۴، ایروان – ۴ آذر ۱۳۴۵، تهران) بنیان‌گذار نخستین کودکستان و نخستین مدرسه ناشنوایان ایران در تبریز است. او همچنین اولین مؤلف و ناشر کتاب کودک در ایران است. [۱]

زندگی و فعالیت‌ها[ویرایش]

میرزا جبار عسگرزاده به سال ۱۹ اردیبهشت ۱۲۶۴ در شهر ایروان پایتخت کنونی جمهوری ارمنستان به دنیا آمد و جدّش از مردم تبریز یا ارومیه[۲][۳] بود. او ابتدا در تبریز کودکستانی را تحت عنوان «باغچه اطفال» دایر کرد و به همان خاطر خود را باغچه‌بان نامید.

او مدرسه ناشنوایان را در سال ۱۳۰۳ با وجود مخالفت‌های زیاد از جمله رئیس فرهنگ وقت دکتر محسنی در تبریز دایر کرد.[۴] این کلاس جنب باغچه اطفال باغچه‌بان در کوچه انجمن در ساختمان معروف به عمارت انجمن تأسیس شد.[۱]

او از سال ۱۳۰۷ خورشیدی علی‌رغم دشواری‌های وسیع چاپ و کلیشه، چاپ کتاب‌های ویژه کودکان را با نقاشی‌هایی که خود می‌کشید آغاز کرد. یکی از کتاب‌های وی با عنوان «بابا برفی» توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به چاپ رسیده و شورای جهانی کتاب کودک آن را به عنوان بهترین کتاب کودک انتخاب کرد.[۱][۵] ثمین باغچه‌بان، ثمینه باغچه‌بان و پروانه باغچه‌بان، فرزندان جبار باغچه‌بان هستند.

در کتاب فارسی خوانداری چهارم دبستان،درس دهم:باغچه اطفال،تکه‌ای نوشته شده‌است که:شبی اندیشه‌های خود را به صورت شعری درآوردم.برای اینکه در جستجوی مداد و کاغذ،چراغی روشن نسازم و کسی را بیدار نکنم،قطعه زغالی از منقل کرسی برداشتم و با آن شعرم را بر دیوار نوشتم

ابتکارات[ویرایش]

ابتکارات ویژه باغچه‌بان در آموزش عبارت بودند از[۶][۷]:

آثار[ویرایش]

تهران، دبستان ناشنوایان. ۱/۳/۱۳۱۹
  • برنامه کار آموزگار - ۱۳۰۲
  • الفبای آسان - ۱۳۰۳
  • الفبای دستی مخصوص ناشنوایان - ۱۳۰۳
  • خانم خزوک - ۱۳۰۷
  • زندگی کودکان - ۱۳۰۸
  • گرگ و چوپان - ۱۳۰۸
  • پیر و ترب - ۱۳۱۱
  • بازیچه دانش - ۱۳۱۱
  • دستور تعلیم الفبا - ۱۳۱۴
  • علم آموزش برای دانشسراها - ۱۳۲۰
  • بادکنک - ۱۳۲۴
  • الفبای خودآموز برای سالمندان - ۱۳۲۶
  • پروانه‌نین کتابی - ۱۳۲۶
  • الفبا - ۱۳۲۷
  • اسرار تعلیم و تربیت یا اصول تعلیم الفبا - ۱۳۲۷
  • الفبای گویا - ۱۳۲۹
  • برنامهٔ یک‌ساله - ۱۳۲۹
  • کتاب اول ابتدایی - ۱۳۳۰
  • حساب - ۱۳۳۴
  • کتاب اول ابتدایی - ۱۳۳۵
  • آدمی اصیل و مقیاس واحد آدمی - ۱۳۳۶
  • درخت مروارید - ۱۳۳۷
  • خیام آذری - ۱۳۳۷
  • رباعیات باغچه‌بان - ۱۳۳۷
  • روش آموزش کر و لال‌ها - ۱۳۴۳
  • من هم در دنیا آرزو دارم - ۱۳۴۵
  • بابا برفی - ۱۳۴۶
  • عروسان کوه - ۱۳۴۷
  • زندگینامهٔ باغچه‌بان به قلم خودش - ۱۳۵۶
  • شب به سر رسید - ۱۳۷۳
  • کبوتر من - ۱۳۷۳

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ صمد سرداری‌نیا (۱۳۷۹)، «جبار باغچه‌بان»، مشاهیر آذربایجان، تبریز: انتشارات شایسته
  2. زندگی‌نامه جبار باغچه بان - به قلم خودش، تهران، چاپ، ارژنگ، ۱۳۵۶ - پدرم از اهالی (رضائیه) ارومیه بوده که برای قنادی و بنایی به ایروان رفته بودیم
  3. پیشگامان تاریخ و فرهنگ آذربایجان - امیر چهره گشا - تکدرخت - ۱۳۹۱ - صفحهٔ ۳۱ - شمارهٔ ۱ پاورقی
  4. طراحی ساختمان این مدرسه را معمار نوگرای ایرانی، پل آبکار انجام داد. (منبع: کتاب تهران، جلد اول، انتشارات روشنگران: زمستان ۱۳۷۰، ص۸۸.)
  5. «کودک و فرهنگ کتابخوانی». Deutsche Welle. دریافت‌شده در ۲ آوریل ۲۰۰۸.
  6. ابداع طرحهای نو توسط باغچه‌بان - ۱۳۸۲/۱۰/۰۷به نقل از فرنوش زیدآبادی (گروه فرهنگ و جامعه) رادیو فرهنگ
  7. «روز ملی ناشنوایان، هفته جهانی بزرگداشت ناشنوایان». IRIB. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ آوریل ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲ آوریل ۲۰۰۸.

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]