داریوش مهرجویی
داریوش مهرجویی | |
|---|---|
 مهرجویی در بزرگداشتِ خود در فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۲ | |
| نام هنگام تولد | داریوش مهرجویی |
| زادهٔ | ۱۷ آذر ۱۳۱۸ |
| درگذشت | ۲۲ مهر ۱۴۰۲ (۸۳ سال) کرج، ایران |
| علت مرگ | قتل بر اثر ضربات چاقو |
| مدفن | قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا ردیف ۱۵۱ شماره ۳۸، تهران |
| محل تحصیل | دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس |
| پیشهها |
|
| سالهای فعالیت | ۱۴۰۲–۱۳۴۶ |
| آثار | |
| همسر(ها) | فریار جواهریان (سابق) وحیده محمّدیفر |
| فرزندان | ۳ |
| خویشاوندان | ژیلا مهرجویی (خواهر) |
| افتخارات | لژیون دونور (۱۳۹۳) |
داریوش مهرجویی (۱۷ آذر ۱۳۱۸ – ۲۲ مهر ۱۴۰۲) فیلمساز و نویسندهٔ ایرانی بود. او یکی از چهرههای اصلی موج نوی سینمای ایران بهشمار میرود. مهرجویی از بنیانگذارانِ کانونِ سینماگرانِ پیشرو بود.[۱] او جوایز متعدد بینالمللی دریافت کرد که از میان آنها میتوان به جایزهٔ صدف طلایی بهترین فیلم جشنوارهٔ فیلم سنسباستین، سه جایزهٔ ذکر ویژه و جایزهٔ بخش نگاه نو و جایزهٔ فیپرشی از جشنوارهٔ فیلم برلین، جایزهٔ فیپرشی جشنواره بینالمللی فیلم ونیز و جایزهٔ هوگو نقرهای جشنواره بینالمللی فیلم شیکاگو اشاره کرد. سال ۱۳۹۳ از سوی سفیر فرانسه جایزهٔ شوالیه ادب و هنر فرانسه به مهرجویی اهدا شد.
مهرجویی نخست دوستدارِ موسیقی بود. بعدها برای تحصیل در رشتهٔ سینما به آمریکا رفت؛ ولی در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس فلسفه خواند و فارغالتّحصیل شد. نخستین فیلمش الماس ۳۳ (۱۳۴۶) ناموفق بود.[۲] مهرجویی با ساختِ فیلم گاو (۱۳۴۸) نگاهها را متوجّه خود کرد و به موج نوی سینمای ایران شکل داد. پس از انقلابِ ۱۳۵۷ مدّتی از ایران رفت، امّا چند سال بعد بازگشت و به فیلمسازی پرداخت و عضوِ پیوستهٔ فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران شد.[۳] از دیگر فیلمهای برجستهاش میتوان به اجارهنشینها (۱۳۶۵)، هامون (۱۳۶۸)، سارا (۱۳۷۱)، پری (۱۳۷۳)، لیلا (۱۳۷۵)، درخت گلابی (۱۳۷۶)، مهمان مامان (۱۳۸۲) و سنتوری (۱۳۸۵) اشاره کرد. بسیاری از این فیلمها اقتباسهایی از آثارِ نویسندگانی از هنریک ایبسن تا غلامحسین ساعدی بودهاند و برخی از آنها تا چندین سال از سوی حکومت توقیف میشدند. مهرجویی و همسرش وحیده محمّدیفر در مهر ۱۴۰۲ در خانهٔ خود در مشکیندشتِ کرج کُشته شدند.[۴]
براساس نتایج یک نظرسنجی در سال ۱۳۸۳، مهرجویی با آفریدن هفت شخصیت، بیشترین شخصیت سینمایی ماندگار را در سینمای ایران خلق کرده است. همچنین شخصیت هامون در فیلمی به همین نام از مهرجویی، ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایران دانسته شده است.[۵] مهرجویی بارها جزء برترین فیلمسازان تاریخ سینمای ایران انتخاب شد. از جمله در نخستین رأیگیری مجلهٔ فیلم به سال ۱۳۶۷[۶] و در رأیگیری سال ۱۳۷۸ مجلهٔ دنیای تصویر[۷] و در نظرسنجی سال ۱۳۸۱ مجلهٔ نقد سینما.[۸] او در رأیگیری ۱۳۹۸ مجلهٔ فیلم به عنوان بهترین کارگردان تاریخ سینمای ایران انتخاب شد.[۹]
زندگی و حرفه
[ویرایش | اشتراکگذاری]
داریوش مهرجویی در ۱۷ آذرِ ۱۳۱۸ در تهران[۱۰] در خانوادهای از طبقهٔ فرودست بهدنیا آمد. در کودکی تحتِ تأثیرِ مادربزرگش، که مسلمانی معتقد بود، قرار گرفت. در مصاحبهای به سالِ ۱۳۵۱ در این باره میگوید: «مادربزرگم از آن نمازخوانهای دوآتشه بود؛ و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزدهسالگی، شده بودم یک مسلمان واقعی. نماز و روزهام یک بار هم ترک نمیشد. [...] اما از پانزدهسالگی به بعد، درست آن موقعی که نماز و روزهام به حساب میآمد، شک در دلم نشست.»[۱۱] در نوجوانی به موسیقی علاقهمند شد و مدّتِ کوتاهی در درسِ موسیقیِ آقای زندی شرکت کرد. نزدِ پدرش، که موسیقی ایرانی را خوب میشناخت، به نواختنِ سنتور پرداخت و بعد با موسیقی کلاسیکِ مغربی آشنا شد و به نواختنِ پیانو و نوشتنِ قطعاتی برای پیانو پرداخت.[۱۲]
مهرجویی در هفدهسالگی به سینما علاقهمند شد و برای درکِ بهتر فیلمهای روز به آموختنِ زبانِ انگلیسی پرداخت. تحصیلات مقدّماتی را در تهران به پایان برد و یک سال در هتل آتلانتیک مدیر شد و سپس بیست ساله بود که برای ادامهٔ تحصیل به کالیفرنیا رفت. نخست به خواندن سینما روی آورد اما خیلی زود رها کرد و به فلسفه پرداخت و در سالِ ۱۳۴۴ از دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس لیسانسِ فلسفه گرفت. در همین سال سردبیری نشریهٔ پارس ریویو در لس آنجلس را بهعهده گرفت و سال بعد به تهران رفت و در سال ۱۳۴۶ نخستین فیلم خود به نام الماس ۳۳ را که فیلمی بسیار پرهزینه بود ساخت. این فیلم جنایی-اکشن در ۵ بهمن ۱۳۴۶ در تهران روی پرده رفت و فروش متوسطی داشت و با توجه به هزینهٔ بالای ساخت شکستی تجاری محسوب شد و توجه منتقدان را هم چندان به خود جلب نکرد.[۱۳]
مهرجویی سال ۱۳۴۸ با همکاری غلامحسین ساعدی فیلمنامهٔ گاو را از روی یکی از داستانهای کوتاه مجموعهٔ عزاداران بیلِ ساعدی نوشت و فیلم کرد. این فیلم جوایز متعددی را در جشنوارههای بینالمللی به ارمغان آورد. گاو هم از نظر تجاری هم از نظر هنری فیلم موفقی از کار درآمد و فصل جدیدی در سینمای ایران گشود و سینمای ایران را که تا پیش از آن حضور کمرنگی در جشنوارههای جهانی داشت به عنوان سینمایی متفکر و قابل اعتنا به منتقدان جهانی معرفی کرد.[۱۴]از آن زمان همواره، به جز وقفهٔ چند سالهٔ پس از انقلاب ۱۳۵۷ و رویدادهای پس از آن که منجر به مهاجرتش به فرانسه شد، مهرجویی یکی از فیلمسازان مطرح و پرکار ایرانی بود. وی همچنین از اعضای هیئتمدیره موزه هنرهای معاصر تهران بود.[۱۵]
مهرجویی از دههٔ ۱۳۷۰[۱۹] به عضویتِ فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران درآمد؛[۲۰] و مهرِ ۱۳۹۲ همراهِ وحیده محمّدیفر در مراسمِ بزرگداشتِ خودش در فرهنگستان با حضورِ محمّدعلی معلّم دامغانی و مانی حقیقی و علی دهباشی و دیگرانی شرکت کرد.[۲۱]
مهرجویی، پس از همکاری در فیلمِ چندگانهٔ فرش ایرانی در نیمهٔ دههٔ ۱۳۸۰، از سالِ ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۸ شش فیلم ساخت که از نظرِ ناقدان و همچنین در فروش ناموفّق بودند. لامینور آخرین ساختهٔ مهرجویی بود که بهدلیل اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران، از نمایش آن در جشنواره فیلم فجر ۱۳۹۸ خودداری کرد و در اردیبهشت سال ۱۴۰۰ به نمایش درآمد.[۱۲]
زندگی شخصی
[ویرایش | اشتراکگذاری]مهرجویی ابتدا با فریار جواهریان (مهندس معمار و طراح صحنه)[۲۲] ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند با نامهای مریم و صفا بود.[۲۳] سپس با وحیده محمّدیفر ازدواج کرد و حاصل این ازدواج دختری به نام مونا است.[۲۴]
قتل
[ویرایش | اشتراکگذاری] |
مهرجویی و همسرش، وحیده محمّدیفر، شبِ ۲۲ مهرِ ۱۴۰۲ در خانهٔ ویلایی خود در مشکیندشت به دستِ باغبانِ سابقشان و همدستانش کُشته شدند.[۴][۲۵] دخترشان جسد آنها را کشف کرد و ماجرا را به پلیس گزارش داد.[۲۶] پیش از این حادثه، محمّدیفر در صفحهٔ شخصیِ خود در شبکههای اجتماعی از تهدیدهای «شخصی ناشناس با لهجه غیر ایرانی» با چاقو از پشتِ درِ ویلا خبر داده بود.[۲۷][۲۸] او همچنین در این پست در صفحه اینستاگرام خود نوشته بود که در هفتههای اخیر مورد سرقت قرار گرفتند و دو سنتور مربوط به پروژهٔ سنتوری ۲ از او دزدیده شده بود.[۲۸]
خبر کشته شدن مهرجویی و همسرش در ساعات اولیه بامداد ۲۳ مهر ۱۴۰۲ اعلام شد. مدیران روزنامههای اعتماد و فراز و چند روزنامهنگار دیگر را قوه قضائیه احضار کرد. همچنین خبرنگار روزنامه اعتماد، بهاره شبانکارئیان،[۲۹] که پیش از حادثه با وحیده محمّدیفر مصاحبه کرده بود،[۳۰] به وزارتِ اطّلاعات احضار شد.[۳۱] رئیس قوه قضائیه غلامحسین محسنی اژهای و رئیسجمهور سیّد ابراهیم رئیسی دستور پیگیری این پرونده را دادند.[۳۲]
محمّد قنبری، رئیس پلیس آگاهی کشور، با حضور در صحنهٔ جنایت به خبرنگاران گفت: «آثاری پیدا شده که احتمالاً از قاتل است و هیچ اثری دال بر ورود به اجبارِ قاتل یا قاتلین به خانه دیده نشده است. گردِ ویلا اکثراً دیواری ساخته نشده و جایی که دیوار هست کوتاه است و قاتلان بدونِ مانع احتمالاً با باز بودن در واردِ خانه شدند.»[۳۳] در ۲۴ مهر هفت نفر مظنون به قتل مهرجویی و همسرش دستگیر شدند.[۳۲] تعداد بازداشتشدگان روز بعد به ده نفر رسید.[۳۴] در ۲۷ مهر اعلام شد که عامل اصلی قتل مهرجویی دستگیر شده است.[۳۵] به گفتهٔ سعید منتظرالمهدی، سخنگوی نیروی انتظامی، قاتل در میان دستگیرشدگان بوده است.[۳۶] پزشکی قانونی علت مرگشان را «خونریزی شدید به دلیل جراحات وارده به واسطه برخورد چاقو یا جسم برنده و نوکتیز» اعلام کرد.[۳۲]
به مناسبتِ مرگِ مهرجویی خانهٔ سینمای ایران سه روز عزای عمومی اعلام کرد و شبکهٔ نمایش[۳۷] و رادیو نمایش[۳۸] از ۲۹ مهر تا ۵ آبان مرورِ فیلمهای او را در برنامه قرار دادند.
جنازهٔ مهرجویی و همسرش در ۲۶ مهر ۱۴۰۲ با حضور نیروهای ضد شورش از مقابلِ تالارِ وحدت تشییع و در قطعهٔ هنرمندانِ بهشتِ زهرای تهران دفن شد. در مراسمِ تشییع شعارهای اعتراضی مانند «زن، زندگی، آزادی» به گوش میرسید.[۳۹]
وکیل مادر وحیده محمّدیفر در ۱۱ مردادِ ۱۴۰۴ گفت: در پی صدور رأی قطعی دیوان عالی کشور در تأیید حکم صادره از دادگاه کیفری یک استان البرز، مبنی بر قصاص نفس یکی از متهمان و محکومیت دیگر متهمان به مجازات حبس در پرونده قتل مرحومان داریوش مهرجویی و همسرش وحیده محمدیفر، اولیای دم با اعلام گذشت از حق قصاص، خواهان اجرای کامل مجازاتهای جایگزین با توجه به جنبه عمومی جرم شدهاند.[۴۰]
آثار
[ویرایش | اشتراکگذاری]فیلمها
[ویرایش | اشتراکگذاری]نوشتهها
[ویرایش | اشتراکگذاری]تئاتر
[ویرایش | اشتراکگذاری]- غرب واقعی، نوشتهٔ سام شپارد، پردیس سینمایی کوروش، ۱۳۹۴
- درس، نوشتهٔ اوژن یونسکو، تماشاخانه ایرانشهر، ۱۳۸۹[۴۱]
بازیگران مهرجویی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بازیگرانِ فراوانی در فیلمهای مهرجویی حضور داشتهاند. بازیگرانی مانند: عزتالله انتظامی، علی نصیریان، جمشید مشایخی، گلاب آدینه، خسرو شکیبایی، پرویز فنّیزاده، جمیله شیخی، صدیقه کیانفر، فخری خوروش، محمّدعلی کشاورز، فروزان، سعید کنگرانی، اسماعیل محمّدی، ژاله سام، مرضیه برومند، ایرج راد، حمیده خیرآبادی، اکبر عبدی، فردوس کاویانی، فریماه فرجامی، بیتا فرهی، توران مهرزاد، منوچهر حامدی، سیاوش طهمورث، حسین سرشار، جلال مقدّم، فتحعلی اویسی، جعفر والی، مهتاج نجومی، محمود دولتآبادی، عزتالله رمضانیفر، حمید جبلّی، فرزانه کابلی، نیکی کریمی، امین تارخ، علی مصفّا، لیلا حاتمی، حسن پورشیرازی، محمدرضا شریفینیا، ژاله علو، فریده سپاه منصور، بهرام رادان، گلشیفته فراهانی، همایون ارشادی، حامد بهداد، رضا عطاران، مهناز افشار، طناز طباطبایی، رضا رویگری، پارسا پیروزفر، مهین شهابی، فیروز بهجت محمّدی، خسرو شجاعزاده، امین حیایی، گوهر خیراندیش، نسرین مقانلو، کتایون امیرابراهیمی، حسین گیل، محمّدعلی فردین، و فروزان (پروین خیربخش).
در جدولی که در ادامه میآید بازیگرانی که در بیش از دو فیلم مهرجویی بازی کردهاند به ترتیب تعداد بارهایی که جلوی دوربین مهرجویی رفتهاند و به تفکیک فیلمها آمده است. عزتالله انتظامی با بازی در ده فیلم بیشترین بازی را در فیلمهای مهرجویی دارد. مهرجویی در دههٔ ۱۳۸۰ و در سه فیلم آخر خود به بازیگران تازه روی آورد و هیچکدام از بازیگرانی که در فیلمهای قبلی او بازی داشتند در این سه فیلم (بمانی، مهمان مامان، سنتوری) حضور ندارند.
| فیلمها | سال تولید | عزتالله انتظامی | خسرو شکیبایی | علی نصیریان | محمدرضا شریفینیا | علی مصفا | نیکی کریمی | فردوس کاویانی | توران مهرزاد | بیتا فرهی | ایرج راد | لیلا حاتمی | فریده سپاهمنصور | گلشیفته فراهانی | همایون ارشادی |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| گاو | ۱۳۴۸ | آری | - | آری | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| آقای هالو | ۱۳۴۹ | آری | - | آری | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| پستچی | ۱۳۵۱ | آری | - | آری | - | - | - | - | - | - | آری | - | - | - | - |
| دایره مینا | ۱۳۵۳ | آری | - | آری | - | - | - | - | - | - | آری | - | - | - | - |
| مدرسهای که میرفتیم | ۱۳۵۹ | آری | - | آری | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| اجارهنشینها | ۱۳۶۶ | آری | - | - | - | - | - | آری | - | - | آری | - | - | - | - |
| شیرک | ۱۳۶۷ | آری | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| هامون | ۱۳۶۸ | آری | آری | - | - | - | - | - | آری | آری | - | - | - | - | - |
| بانو | ۱۳۶۹ | آری | آری | - | - | - | - | آری | - | آری | - | - | - | - | - |
| سارا | ۱۳۷۱ | - | آری | - | - | - | آری | - | - | - | - | - | - | - | - |
| پری | ۱۳۷۳ | - | آری | - | آری | آری | آری | - | آری | - | - | - | - | - | - |
| لیلا | ۱۳۷۵ | - | - | - | آری | آری | - | - | آری | - | - | آری | - | - | - |
| دختردایی گمشده | ۱۳۷۵ | - | آری | - | آری | آری | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| درخت گلابی | ۱۳۷۶ | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | آری | آری |
| میکس | ۱۳۷۸ | آری | آری | - | آری | آری | آری | آری | - | آری | - | آری | - | - | - |
| بمانی | ۱۳۸۰ | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| مهمان مامان | ۱۳۸۲ | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | آری | - | - |
| سنتوری | ۱۳۸۶ | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | آری | - |
| طهران تهران | ۱۳۸۷ | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | آری | - | - |
| آسمان محبوب | ۱۳۸۸ | - | - | - | - | آری | - | - | - | - | - | آری | آری | - | - |
| نارنجیپوش | ۱۳۸۸ | - | - | - | - | - | - | آری | - | - | - | آری | - | - | آری |
| اشباح | ۱۳۹۲ | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | آری |
| لا مینور | ۱۳۹۸ | - | - | آری | - | آری | - | - | - | آری | - | - | - | - | - |
جایزهها و افتخارات
[ویرایش | اشتراکگذاری]سانسور و توقیف
[ویرایش | اشتراکگذاری]
بیشتر فیلمهای مهرجویی سانسور شدهاند.[۴۲] او احتمالاً تنها فیلمسازی بود که هم در ایران پهلوی و هم در نظام جمهوری اسلامی ایران فیلمهایش توقیف شد.[۴۳] در جدول زیر فاصلهٔ بین ساخته شدن و اجازهٔ پخش گرفتن فیلمهای مهرجویی آمده است. فیلم بلندِ مستندِ سینمایی الموت که آن را در سال ۱۳۵۵ ساخت و در مورد اسلام، تشیع و اسماعیلیان است و برای تلویزیون ملی ایران ساخته شدهبود، هرگز به نمایش درنیامد و گفته شد فیلم گم شده است. فیلم سنتوری هم که در ۱۳۸۵ ساخته شده است به دستور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت نهم اجازهٔ نمایشِ عمومی نگرفت تا این که در دولت دهم وارد شبکهٔ خانگی (ویدئویی) شد.[۴۴]
در اسفند ۱۴۰۰ با صادر نشدن پروانهٔ نمایش جدید برای فیلم لامینور او از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت سیزدهم، این فیلم به شکل رسمی از ترکیب نمایشِ نوروز ۱۴۰۱ خارج شد و تلاشهای تهیهکننده و بیانیه صنفهای سینمایی برای نمایش آن بیاثر ماند. استدلال مسئولان سازمان سینمایی ایران این بود که دو سال از صدور مجوز نمایش این اثر سینمایی گذشته و این مجوز منقضی شده است.[۴۵] مهرجویی پس از آن ویدیویی انتقادی در رسانهها منتشر کرد و گفت قصد «تحصن» در وزارت ارشاد را دارد. ویدیوی دومی هم بعدها منتشر شد که با تغییر موضع قبلی، اعتراض خود به وزارت ارشاد را «سوء تفاهمی» بر اساس «اطلاعات نادرست» خواند و گفت که حالا «برطرف» شده است. پس از صدور مجوز نمایش لامینور، مهرجویی اعلام کرد که محمدرضا شریفینیا بدون هماهنگی قبلی به منزلش رفته، از او خواسته از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قدردانی و از رضا درمیشیان، تهیهکننده فیلم، انتقاد کند، اما وی این درخواست را نپذیرفته است. مهرجویی گفته که تصور میکرده شریفینیا «دوست، همکار، و شفیق است» و انتظار نداشت که به این صورت به او «خیانت» کند. مهرجویی ضمن ابراز تأسف از این که متوجه نشده شریفینیا یک «فرستاده» و «بازجویی شیرینزبان» است، میگوید که او پروژه تخریب او را کلید زده است.[۴۶] حبیب ایلبیگی، معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی، نقش شریفینیا در ضبط دومین ویدئوی مهرجویی را تأیید کرد و اقدام او را «میانجیگری» و «خیرخواهانه» توصیف کرد.[۴۷]
| فیلمها | تاریخ ساخت | تاریخ پخش | سالهای توقیف |
|---|---|---|---|
| گاو | ۱۳۴۸ | ۱۳۴۹ | ۱ |
| دایره مینا | ۱۳۵۳ | ۱۳۵۶[۴۸] | ۳ |
| الموت[۴۹] یا سیاحت در ایران[۵۰] | ۱۳۵۵ | مفقود شده | - |
| مدرسهای که میرفتیم | ۱۳۵۹ | ۱۳۶۹ | ۱۰ |
| بانو | ۱۳۶۹ | ۱۳۷۶ | ۷ |
| سنتوری | ۱۳۸۵ | ۱۳۸۹ | ۴ |
| لامینور | ۱۳۹۸ | ۱۴۰۱ | ۳ |
سبک فیلمسازی
[ویرایش | اشتراکگذاری]از نظر سبک فیلمسازی، داریوش مهرجویی در فیلمهایش قید زمان و مکان را برمیدارد و در ماورای این ارکان اصلی وجودی پیش میرود و همین حرکتها و رخدادها هستند که تصور مخاطب را بیپروا با خود به هر طرف میکشانند.[۵۱]
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ طالبینژاد، احمد (۱۳۷۳). یک اتفاق ساده: بررسی جریان موج نو در سینمای ایران. تهران: مؤسسه فرهنگی هنری شیدا. بایگانیشده از اصلی در ۷ مارس ۲۰۲۲. دریافتشده در ۷ مارس ۲۰۲۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «گزارش تصویری از مراسم تشییع داریوش مهرجویی و وحیده محمدیفر». خبرگزاری مهر. ۲۶ مهر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اعضای پیوسته فرهنگستان هنر». فرهنگستان هنر. دریافتشده در ۱۶ اسفند ۱۴۰۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 «فوری/داریوش مهرجویی و همسرش به قتل رسیدند!». دنیای اقتصاد. ۲۰۲۳-۱۰-۱۴. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ ماهنامه فیلم-ماهنامه فرهنگی-هنری (تخصصی سینما)- شماره 321-شهریور 1383- ISSN 1019-6382
- ↑ جعفرینژاد، «از «گاو» تا «گوزنها»، از «ریوبراوو» تا «سرگیجه»»، ۱۱–۱۰.
- ↑ پوریا، «جذابیت پنهان انتخاب»، ۱۸.
- ↑ فراستی، «بهترینهای عمر ما»، ۷۳.
- ↑ جعفرینژاد، «از «گاو» تا «گوزنها»، از «ریوبراوو» تا «سرگیجه»»، ۶۸.
- ↑ نجفی ۳۴۲
- ↑ اکرمی ۵۴
- 1 2 ملکوتی، بیتا (۲۳ مهر ۱۴۰۲). «داریوش مهرجویی، نقشی ماندگار در تارو پود سینمای ایران». بیبیسی فارسی. دریافتشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ امید ۴۰۶ و ۴۰۷
- ↑ اکرمی ۵۰
- ↑ چهار هزار روز از زندگی کامران دیبا، بیبیسی فارسی
- ↑ «حرفهای داریوش مهرجویی دربارهٔ امام خمینی (ره)؛ امام دلیل وجودی سینما را مشخص کرد». بایگانیشده از اصلی در ۲۲ اکتبر ۲۰۰۹. دریافتشده در ۱۵ آوریل ۲۰۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ سید روحالله خمینی: «من غالباً فیلمهایی که خود مردمان ایرانیتبار درست میکنند، به نظر بهتر از دیگران است، مثلاً فیلم گاو آموزنده بود.» -صحیفهٔ نور، ج۹، ص۲۶۵.
- ↑ داریوش مهرجویی در گفتوگو با ایسنا: حضرت امام خمینی دلیل وجودی سینما را مشخص کرد که عامل تعیینکننده مهمی است
- ↑ تأیید اعضای پیوسته فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران
- ↑ بزرگداشت استاد داریوش مهرجویی، عضو پیوسته فرهنگستان هنر
- ↑ برپایی بزرگداشت مهرجویی و رونمایی از یک تابلو نقاشی
- ↑ «بیوگرافی و آثار فریار جواهریان». اییمگ. دریافتشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «همسر سابق داریوش مهرجویی: حیف که در چند ماه گذشته با داریوش قهر بودم…». همشهری. ۲۶ مهر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «زندگینامه داریوش مهرجویی و همسرش وحیده محمدی فر». ایمنا. ۲۳ مهر ۱۴۰۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «داریوش مهرجویی درگذشت». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «توضیحات پلیس دربارهٔ قتل داریوش مهرجویی و همسرش». ایسنا. ۲۰۲۳-۱۰-۱۴. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «جزئیات جدید از قتل داریوش مهرجویی و همسرش/ سرنخی که همسر مهرجویی داد». www.alef.ir. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 «پست اینستاگرامی همسر داریوش مهرجویی/ جزئیات تهدید به قتل». www.khabaronline.ir. ۲۰۲۳-۱۰-۱۴. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «خبرنگار روزنامه اعتماد به دادسرا احضار شد». فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران. ۱۴۰۲-۸-۴. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ= - ↑ «احضار بهاره شبانکارئیان، خبرنگار روزنامه اعتماد به وزارت اطلاعات». iranwire.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «احضار بهار شبانکارئیان، خبرنگار روزنامه اعتماد پس انتشار یک گزارش دربارهٔ سرقت از منز داریوش مهرجویی و همسرش». Hengaw (hengaw.net). ۱۴۰۲-۰۷-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 3 «قتل داریوش مهرجویی و همسرش؛ دستور روسای سه قوه در ایران برای رسیدگی «سریع و دقیق»؛ احضار و تذکر به دو رسانه و چند روزنامهنگار». بیبیسی فارسی. ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳. دریافتشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «تصاویر و روایت دقیق از محل قتل داریوش مهرجویی و همسرش». خبرگزاری مهر. ۲۳ مهر ۱۴۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «افزایش بازداشتیهای پرونده قتل داریوش مهرجویی به 10 نفر». اعتماد آنلاین. ۲۵ مهر ۱۴۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «عامل اصلی قتل داریوش مهرجویی دستگیر شد». فارس. ۲۷ مهر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۲۷ مهر ۱۴۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «سخنگوی پلیس ایران: «قاتل اصلی» داریوش مهرجویی و وحیده محمدیفر شناسایی و دستگیر شده است». بیبیسی فارسی. ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳. دریافتشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ −، «پخش فیلمهای داریوش مهرجویی تا ۷ روز از تلویزیون»، ۱۰.
- ↑ −، «پخش فیلمهای داریوش مهرجویی از رادیو!»، ۱۰.
- ↑ «شعارهای اعتراضی و حضور نیروهای ضدشورش در مراسم تشییع داریوش مهرجویی و وحیده محمدیفر». رادیو فردا. ۲۶ مهر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «پرونده قتل مهرجویی و همسرش مختومه شد - دنیای تصویر». ۲۰۲۵-۰۸-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ بهرامی، محمد. «نمایشهایی که مهرجویی در تئاتر کارگردانی کرد – مؤسسه فرهنگی هنری خانه تئاتر». دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ شیخلو ۳۸۲
- ↑ آرتور ۱۱۳
- ↑ «سنتوری؛ از توقیف تا رفع توقیف تا ممنوعیت اکران». بیبیسی فارسی. ۲۰۱۰-۰۷-۲۸. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۳-۰۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حذف فیلم داریوش مهرجویی از اکران نوروز؛ سرنوشت 'سنتوری' در انتظار 'لامینور' است؟». بیبیسی فارسی. ۱۵ اسفند ۱۴۰۰. دریافتشده در ۷ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اظهارات تازه داریوش مهرجویی: محمدرضا شریفینیا یک «فرستاده» و «بازجوی شیرینزبان» است». صدای آمریکا. ۲۵ اسفند ۱۴۰۰. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «قدردانی معاون سازمان سینمایی از نقش محمدرضا شریفینیا در عقبنشینی مهرجویی». رادیو فردا. ۲۰ اسفند ۱۴۰۰. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ در ایران در بهار ۱۳۵۷ به نمایشِ عمومی درآمد.
- ↑ «آرزوی مهرجویی برای سینمای ایران». ایسنا. ۲ شهریور ۱۳۹۷. دریافتشده در ۷ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «پیام ویدیویی تند داریوش مهرجویی به وزارت ارشاد: مرا بکشید». بیبیسی فارسی. ۷ مارس ۲۰۲۲. دریافتشده در ۷ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ مهرجویی فیلسوف سینمای ایران
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- − (۲۶ مهر ۱۴۰۲). «پخش فیلمهای داریوش مهرجویی تا ۷ روز از تلویزیون». اعتماد (۵۶۰۵): ۱۰.
{{cite journal}}:|نام خانوادگی=نام عددی دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - − (۲۶ مهر ۱۴۰۲). «پخش فیلمهای داریوش مهرجویی از رادیو!». اعتماد (۵۶۰۵): ۱۰.
{{cite journal}}:|نام خانوادگی=نام عددی دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - آرتور، پل (۱۳۸۵)، «ولی گول نخورید»، دارویش مهرجویی، نقد آثار از بانو تا مهمان مامان به نقل از سینه ایست، تابستان ۲۰۰۱، شماره ۲۷۵، به کوشش علیرضا قره شیخلو و مهدی وفایی.، تهران: هرمس، ص. ۱۱۳، شابک ۹۶۴-۳۶۳-۲۷۹-۲
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - امکانیان، بیژن (۱۳۷۵)، «با مهرجویی، در دنیای مهرجویی نشریهٔ فیلم، شماره یک، زمستان ۱۳۵۱»، مجموعه مقالات در معرفی و نقد آثار داریوش مهرجویی، به کوشش گردآورنده: ناصر زراعتی.، تهران: انتشارات ناهید
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - امید، جمال (بهار ۱۳۷۴)، تاریخ سینمای ایران ۱۳۵۷–۱۲۷۹، تهران: انتشارات روزنه
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) نگهداری یادکرد:سال (رده) - امینی، احمد (۱۳۷۲)، صد فیلم تاریخ سینمای ایران، تهران: موسسهٔ فرهنگی هنری شیدا
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - باباخانی، نگار (اردیبهشت ۱۳۸۷)، «داریوش مهرجویی، نویسنده و مترجم»، نگاه نو، ش. ۷۷، ص. ۸۴
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - پوریا، امیر (۱۳۷۸). «جذابیت پنهان انتخاب: ۱۵۰ هنرمند، سینماگر، نویسنده، نقاش، شاعر، موسیقیدان و منتقد ایرانی، فیلمهای محبوب خود را از تاریخ سینمای ایران و جهان برگزیدهاند». دنیای تصویر (۷۴): ۱۲–۲۰.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - جعفرینژاد، شهرام (۱۳۹۸). «از «گاو» تا «گوزنها»، از «ریوبراوو» تا «سرگیجه»: نتایج سه دورهٔ پیشین در یک نگاه». فیلم (۵۵۸): ۶۸–۱۰.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - دهقان، خسرو (بهمن ۱۳۸۱). «ده نکتهای که هرگز نمیخواستید دربارهٔ مهرجوئی بدانید». نقد سینما (۳۶): ۱۳.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - فراستی، مسعود (۱۳۸۱). «بهترینهای عمر ما: بهترین فیلمها و فیلمسازان تاریخ سینما از نگاه ۵۵ منتقد سینمایی». نقد سینما (۳۳): ۷۲–۸۷.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - طوسی، جواد (۲۴ مهر ۱۴۰۲). «دایره خونینِ مینا». اعتماد (۵۶۰۳): ۱۲.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - «داریوش مهرجویی». وبگاه سوره. بایگانیشده از اصلی در ۱۲ مه ۲۰۱۲. دریافتشده در ۵ آبان ۱۳۸۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - قادری، امیر (اردیبهشت ۱۳۸۷)، «برهنه شدن»، نگاه نو، ش. ۷۷، ص. ۸۴
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - قرهشیخلو، علیرضا و وفایی، مهدی (۱۳۸۵)، داریوش مهرجویی، نقد آثار از بانو تا مهمان مامان، تهران: هرمس، شابک ۹۶۴-۳۶۳-۲۷۹-۲
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - «دیدگاه فراستی در مورد فیلمسازان برجسته ایرانی / مهرجویی کارگردان بدی است». خبرآنلاین. ۱۳۹۰. دریافتشده در ۱۹ آگوست ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - مجموعه مقالات در معرفی و نقد آثار داریوش مهرجویی، به کوشش گردآورنده: ناصر زراعتی.، تهران: انتشارات ناهید، ۱۳۷۵
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) نگهداری یادکرد:دیگران (رده) - مهرجویی، داریوش. جهانبگلو، رامین. هامون در گفتگوی داریوش مهرجویی و رامین جهانبگلو، دوم. تهران: انتشارات زمانه ۱۳۷۳
- «مهرجویی، داور جشنواره زردآلوی طلایی». فرارو. بایگانیشده از اصلی در ۷ اكتبر ۲۰۰۸. دریافتشده در ۵ اوت ۲۰۰۸.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازدید=و|بازبینی=دادهشده است (کمک); بیش از یک پارامتر|تاریخ بایگانی=و|archive-date=دادهشده است (کمک); بیش از یک پارامتر|پیوند بایگانی=و|archive-url=دادهشده است (کمک); تاریخ وارد شده در|archive-date= - مهرجویی، داریوش (۱۳۷۶)، پری، تهران: انتشارات امه، شابک ۹۶۴-۹۰۶۸۸-۸-۰
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - نجفی، احمد؛ مهرجویی، داریوش (۱۳۸۵)، «ساعتی گپ و گفت با مهرجویی»، داریوش مهرجویی، نقد آثار از بانو تا مهمان مامان به نقل از سینه ایست، تابستان ۲۰۰۱، شماره ۲۷۵، به کوشش علیرضا قره شیخلو و مهدی وفایی.، تهران: هرمس، ص. ۱۱۳، شابک ۹۶۴-۳۶۳-۲۷۹-۲
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
- «CINEASTE, Summer 2001» (به انگلیسی). بایگانیشده از اصلی در ۲ اكتبر ۲۰۰۸. دریافتشده در ۵ اوت ۲۰۰۸.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازدید=و|بازبینی=دادهشده است (کمک); بیش از یک پارامتر|تاریخ بایگانی=و|archive-date=دادهشده است (کمک); بیش از یک پارامتر|پیوند بایگانی=و|archive-url=دادهشده است (کمک); تاریخ وارد شده در|archive-date=
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]
- داریوش مهرجویی در بانک اطلاعات اینترنتی فیلمها (IMDb)
- داریوش مهرجویی در راتن تومیتوز
- داریوش مهرجویی در بانک جامع اطلاعات سينماى ايران
- داریوش مهرجویی در گفت و گو با ایسنا: حضرت امام خمینی(ره) دلیل وجودی سینما را مشخص کرد که عامل تعیینکنندهی مهمی است
- نگاهی به زندگی و آثار داریوش مهرجویی
- با هنر نمیشود کشتی گرفت (یادداشت داریوش مهرجویی دربارهٔ جشنوارهٔ فجر)
- مهرجویی در ایرانآکت
- بهروز وثوقی و داریوش مهرجویی در آمریکا
- داریوش مهرجویی (کارگردان)
- داریوش مهرجویی و ترجمه دو اثر از اوژن یونسکو
- داریوش مهرجویی، در جشنواره «زردآلوی طلایی»
- نامه اعتراض «داریوش مهرجویی» به ضرغامی
| فیلمها | الماس ۳۳ (۱۳۴۶) • گاو (۱۳۴۸) • آقای هالو (۱۳۴۹) • پستچی (۱۳۵۱) • دایره مینا (۱۳۵۳) • مدرسهای که میرفتیم (۱۳۵۹) • سفر به سرزمین آرتور رمبو (۱۳۶۲) • اجارهنشینها (۱۳۶۵) • شیرک (۱۳۶۶) • هامون (۱۳۶۸) • بانو (۱۳۷۰) • سارا (۱۳۷۱) • پری (۱۳۷۳) • لیلا (۱۳۷۵) • درخت گلابی (۱۳۷۶) • دختردایی گمشده (۱۳۷۷) • داستانهای جزیره (۱۳۷۷) • میکس (۱۳۷۸) • بمانی (۱۳۸۰) • مهمان مامان (۱۳۸۲) • سنتوری (۱۳۸۵) • فرش و فرشته (۱۳۸۵) • طهران: روزهای آشنایی (۱۳۸۸) • آسمان محبوب (۱۳۸۹) • نارنجیپوش (۱۳۹۰) • چه خوبه که برگشتی (۱۳۹۱) • اشباح (۱۳۹۲) • لامینور (۱۳۹۸) |
|---|---|
| کتابها | |
| مرتبط | |
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| نهادهای پژوهش هنری | |
| سایر | |
وبگاههای موضوعی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
- داریوش مهرجویی
- قتلهای ۲۰۲۳ (میلادی) در ایران
- اعضای فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران
- اهالی تهران
- برندگان تندیس زرین بهترین فیلمنامه
- برندگان تندیس زرین بهترین کارگردانی
- برندگان سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه
- برندگان سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی
- تهیهکنندگان برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران
- تهیهکنندگان برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم
- خاکسپاریها در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
- دانشآموختگان دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس
- دانشآموختگان مدرسه فیلم یوسیالای
- درگذشتگان ۱۴۰۲
- درگذشتگان ۲۰۲۳ (میلادی)
- زادگان ۱۳۱۸
- زادگان ۱۹۳۹ (میلادی)
- فیلمسازان مستند اهل ایران
- فیلمنامهنویسان اهل ایران
- فیلمنامهنویسان فارسیزبان
- کارگردانان فیلم اهل ایران
- کارگردانان فیلمهای فارسیزبان
- کشتهشدگان اهل ایران
- کشتهشدگان با سلاح سرد در ایران
- کشتهشدگان در ایران
- مترجمان اهل ایران
- مترجمان فروغ فرخزاد
- هنرمندان بهقتلرسیده