داریوش مهرجویی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
داریوش مهرجویی
Dariush Mehrjoei.jpg
داریوش مهرجویی در سال ۱۳۸۹
زاده ۱۷ آذر ۱۳۱۸
۸ دسامبر ۱۹۳۹ ‏(۷۹ سال)
تهران
ملیت ایرانی
سال‌های فعالیت ۱۳۴۶-اکنون
همسر فریار جواهریان (سابق)
وحیده محمدی‌فر (فعلی)
فرزندان مریم، صفا، مونا
محل زندگی محمدشهر
نقش‌های برجسته موج نوی سینمای ایران

داریوش مهرجویی (زادهٔ ۱۷ آذر ۱۳۱۸ در تهران) فیلم‌ساز، رمان‌نویس و مترجم اهل ایران است. مهرجویی از چهره‌های برجستهٔ سینمای ایران به‌شمار می‌رود و از چهره‌های اصلی موج نو سینمای ایران است.

مهرجویی، با ساخت فیلم گاو در سال ۱۳۴۸، نگاه‌ها را متوجه سینمای ایران کرد و به موج نوی سینمای ایران شکل داد. پس از انقلاب، مدتی از ایران مهاجرت کرد، اما چند سال بعد بازگشت و به فیلم‌سازی پرداخت و عضو پیوستهٔ فرهنگستان هنر شد.[۱]

براساس نتایج یک نظرسنجی در سال ۱۳۸۳، مهرجویی با آفریدن هفت شخصیت، بیشترین شخصیت سینماییِ ماندگار را در سینمای ایران خلق کرده‌است. همچنین، شخصیت «هامون» در فیلمی به همین نام از مهرجویی، ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایران دانسته شده‌است.[۲] در نخستین رأی‌گیری مجلّهٔ فیلم به سال ۱۳۶۷[۳] و نیز در نظرسنجی دیگری به سال ۱۳۸۱ که مجلهٔ نقد سینما برگزار کرد، مهرجویی، پس از بهرام بیضایی، برترین کارگردان تاریخ سینمای ایران شناخته شده‌است.[۴] او در رأی‌گیری ۱۳۹۸ مجلّهٔ فیلم در میان کارگردانان ایرانی اول شد.

هرچند از آغاز فعالیت فیلم‌سازی تاکنون شماری از فیلم‌هایش توقیف شده‌اند، اما مهرجویی همچنان به ساختن فیلم‌های متفاوت ادامه می‌دهد. او جوایز متعدد بین‌المللی دریافت کرده‌است که می‌توان به جایزهٔ صدف طلایی بهترین فیلم جشنواره فیلم سن‌سباستین، سه جایزهٔ ذکر ویژه و جایزهٔ بخش نگاه نو و جایزهٔ فیپرشی از جشنواره فیلم برلین، جایزهٔ فیپرشی جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز، و جایزهٔ هوگو نقره‌ای جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو اشاره کرد. در آبان ۱۳۹۳ نیز در سفارت فرانسه در تهران از سوی سفیر فرانسه جایزه شوالیه ادب و هنر فرانسه به داریوش مهرجویی اهدا شد. او همچنین داور جشنواره‌های سینمایی زیادی بوده‌است. علاوه بر فعالیت در سینما، به نوشتن رمان و نیز ترجمه هم می‌پردازد. داریوش مهرجویی یکی از مهم‌ترین و بزرگترین کارگردانان سینمای ایران است و کارگردانی «مؤلف» محسوب می‌شود. غیر از گاو، از دیگر فیلم‌های مهمّ وی می‌توان به اجاره‌نشین‌ها (پرفروش‌ترین فیلم ۱۳۶۶ ایرانهامون، سارا، پری، لیلا و درخت گلابی اشاره کرد.

زندگینامه[ویرایش]

داریوش مهرجویی در پشت صحنهٔ فیلم‌برداری نخستین فیلمش، الماس ۳۳، (۱۳۴۶)

داریوش مهرجویی در ۱۷ آذر ۱۳۱۸ در تهران[۵] در خانواده‌ای از طبقه فرودست جامعه به‌دنیا آمد. در کودکی تحت تأثیر مادربزرگش که مسلمانی معتقد بود قرار گرفت. خود در مصاحبه‌ای در سال ۱۳۵۱ در این باره می‌گوید: «مادر بزرگم از آن نمازخوان‌های دوآتشه بود؛ و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزده‌سالگی، شده بودم یک مسلمان واقعی. نماز و روزه‌ام یک آن ترک نمی‌شد. [...] اما از پانزده سالگی به بعد، درست آن موقعی که نماز و روزه‌ام به حساب می‌آمد، شک در دلم نشست. چهره خدا تدریجاً کدر شد و ایمانم رفت از دست.»[۶] در نوجوانی به موسیقی علاقه‌مند شد و مدت کوتاهی در کلاس آموزش موسیقی آقای زندی شرکت کرد. نزد پدرش که موسیقی ایرانی را خوب می‌شناخت به نواختن سنتور پرداخت و بعد با موسیقی کلاسیک غربی آشنا شد و به نواختن پیانو و نوشتن قطعاتی برای پیانو پرداخت.

در هفده‌سالگی به سینما علاقه‌مند شد و برای درک بهتر فیلم‌های روز به آموختن زبان انگلیسی پرداخت. تحصیلات مقدماتی را در تهران به پایان برد و یک سال در هتل آتلانتیک مدیر شد و سپس بیست ساله بود که برای ادامهٔ تحصیل به کالیفرنیا در آمریکا رفت. نخست به خواندن سینما روی آورد اما خیلی زود سینما را رها کرد و به فلسفه پرداخت و در سال ۱۳۴۴ از دانشگاه یوسی‌ال‌ای در لس‌آنجلس لیسانس فلسفه گرفت. در همین سال سردبیری نشریهٔ پارس ریویو در لس‌آنجلس را به‌عهده گرفت و سال بعد به تهران آمد و در سال ۱۳۴۶ نخستین فیلم خود به نام الماس ۳۳ که فیلمی بسیار پرهزینه بود را ساخت. این فیلم در ۵ بهمن ۱۳۴۶ در تهران روی پرده آمد و فروش متوسطی داشت و با توجه به هزینهٔ بالای ساخت آن شکستی تجاری محسوب شد و توجه منتقدین را هم چندان به خود جلب نکرد.[۷] الماس ۳۳ در سال ۱۳۴۶ اولین اثر وی در زمینه کارگردانی است. در ۱۳۴۸ با هم‌کاری غلامحسین ساعدی فیلم‌نامهٔ گاو را از روی یکی از داستان‌های کوتاه مجموعهٔ عزاداران بیل نوشتهٔ ساعدی نوشت و فیلم را کارگردانی کرد. این فیلم برای مهرجویی و سینمای ایران جوایز متعددی را در جشنواره‌های بین‌المللی به ارمغان آورد. گاو هم از نظر تجاری هم از نظر هنری فیلم موفقی از کار درآمد و فصل جدیدی در سینمای ایران گشود. طی چهل سال گذشته به جز وقفهٔ چند سالهٔ پس از انقلاب ۱۳۵۷ و رویدادهای پس از آن که منجر به مهاجرت مهرجویی به فرانسه شد، او همواره یکی از فیلم‌سازان مطرح و پرکار ایرانی بوده‌است. داریوش مهرجویی همچنین از اعضای هیئت‌مدیره موزه هنرهای معاصر تهران بوده‌است.[۸]

مهرجویی ابتدا با فریار جواهریان ازدواج کرد که یکی از مهندسین معمار نامی ایران بود، حاصل این ازدواج دو فرزند با نام‌های مریم و صفا بود. سپس با وحیده محمدی فر ازدواج کرد و حاصل این ازدواج دختری به نام مونا است.

فیلم‌شناسی[ویرایش]

فیلمنامه و کارگردانی[ویرایش]

فیلم‌ها تاریخ فیلمنامه توضیحات
الماس ۳۳ ۱۳۴۶
گاو ۱۳۴۸ غلام‌حسین ساعدی (۱۳۴۷) مجموعه داستان عزاداران بَیَل نوشته غلامحسین ساعدی - تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
آقای هالو ۱۳۴۹ علی نصیریان (۱۳۴۸) نمایش‌نامه‌ای به همین نام از علی نصیریان
پستچی ۱۳۵۱ ۱۳۴۹ بر اساس نمایش‌نامه «وویتسک» نوشتهٔ گئورگ بوشنر
دایره مینا ۱۳۵۷ غلام‌حسین ساعدی (۱۳۵۲) داستان آشغالدونی از غلامحسین ساعدی
الموت ۱۳۵۴
قنات ۱۳۵۵ هوشنگ گلشیری داستان معصوم سوم از هوشنگ گلشیری
مدرسه‌ای که می‌رفتیم ۱۳۵۹ فریدون دوستدار
تسخیر شدگان ۱۳۶۰ رمانی به همین نام از فئودور داستایوسکی
سفر به سرزمین آرتور رمبو ۱۳۶۲
اجاره‌نشین‌ها ۱۳۶۵ تدوین
شیرک ۱۳۶۶ کامبوزیا پرتوی تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
هامون ۱۳۶۸ با الهام از بوف کور نوشته صادق هدایت - تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
بانو ۱۳۷۰ ۱۳۶۹ ویریدیانا، لویس بونوئل
کارآگاه یحیی ۱۳۷۰
سارا ۱۳۷۱ خانه عروسک نوشته هنریک ایبسن - تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
پری ۱۳۷۳ فرانی و زویی نوشتهٔ جروم دیوید سالینجر - تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
لیلا ۱۳۷۵ بر اساس داستانی از مهناز انصاریان - تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
درخت گلابی ۱۳۷۶ داستانی به همین نام از گلی ترقی - تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
میکس ۱۳۷۸ تهیه‌کننده، طراح صحنه و لباس: داریوش مهرجویی
مولوس کورپوس ۱۳۷۸ داستانی از غلامحسین ساعدی
بمانی ۱۳۸۰ وحیده محمدی‌فر تهیه‌کننده، تدوین، طراح صحنه و لباس: داریوش مهرجویی
مهمان مامان ۱۳۸۲ هوشنگ مرادی کرمانی - وحیده محمدی‌فر داستانی به همین نام از هوشنگ مرادی کرمانی - تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی
سنتوری ۱۳۸۵ وحیده محمدی‌فر برداشتی آزاد از رمان عقاید یک دلقک نوشته هاینریش بل - (با نام نخستین تولدت مبارک)
آسمان محبوب ۱۳۸۸ وحیده محمدی‌فر
همه دانا ۱۳۸۹ وحیده محمدی‌فر
نارنجی‌پوش ۱۳۹۰ وحیده محمدی‌فر
چه خوبه که برگشتی ۱۳۹۱ وحیده محمدی‌فر برگرفته از داستانی نوشته نیکلای گوگول
اشباح ۱۳۹۲ اقتباسی از نمایشنامهٔ اشباح، اثر هنریک ایبسن
لامینور ۱۳۹۸ داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر تهیه کننده: رضا درمیشیان

مستند و کوتاه[ویرایش]

بازیگران مهرجویی[ویرایش]

بسیاری از مطرح‌ترین بازیگران ایران در فیلم‌های مهرجویی حضور داشته‌اند. بازیگرانی مانند: عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان، جمشید مشایخی، گلاب آدینه، خسرو شکیبایی، پرویز فنی‌زاده، فخری خوروش، محمدعلی کشاورز، فروزان، سعید کنگرانی، اسماعیل محمدی، ژاله سام. مرضیه برومند، ایرج راد، حمیده خیرآبادی، اکبر عبدی، فردوس کاویانی، فریماه فرجامی، بیتا فرهی، توران مهرزاد، نیکی کریمی، علی مصفا، محمدرضا شریفی‌نیا، حسن پورشیرازی، لیلا حاتمی، بهرام رادان، گلشیفته فراهانی، حامد بهداد، رضا عطاران، مهناز افشار، طناز طباطبایی، رضا رویگری، پارسا پیروزفر

در جدولی که در ادامه می‌آید بازیگرانی که در بیش از دو فیلم مهرجویی بازی کرده‌اند به ترتیب تعداد بارهایی که جلوی دوربین مهرجویی رفته‌اند و به تفکیک فیلم‌ها آمده‌است. عزت‌الله انتظامی با بازی در ده فیلم بیشترین بازی را در فیلم‌های مهرجویی دارد. مهرجویی در دهه هشتاد و در سه فیلم آخر خود به بازیگران تازه روی آورده‌است و هیچ‌کدام از بازیگرانی که در فیلم‌های قبلی او بازی داشته‌اند در این سه فیلم (بمانی، مهمان مامان، سنتوری) حضور ندارند.

فیلم‌ها سال تولید عزت‌الله انتظامی خسرو شکیبایی علی نصیریان محمدرضا شریفی‌نیا علی مصفا نیکی کریمی فردوس کاویانی توران مهرزاد بیتا فرهی ایرج راد لیلا حاتمی فریده سپاه‌منصور گلشیفته فراهانی همایون ارشادی
گاو ۱۳۴۸ آری - آری - - - - - - - - - - -
آقای هالو ۱۳۴۹ آری - آری - - - - - - - - - - -
پستچی ۱۳۵۱ آری - آری - - - - - - آری - - - -
دایره مینا ۱۳۵۳ آری - آری - - - - - - آری - - - -
مدرسه‌ای که می‌رفتیم ۱۳۵۹ آری - آری - - - - - - - - - - -
اجاره‌نشین‌ها ۱۳۶۶ آری - - - - - آری - - آری - - - -
شیرک ۱۳۶۷ آری - - - - - - - - - - - - -
هامون ۱۳۶۸ آری آری - - - - - آری آری - - - - -
بانو ۱۳۶۹ آری آری - - - - آری - آری - - - - -
سارا ۱۳۷۱ - آری - - - آری - - - - - - - -
پری ۱۳۷۳ - آری - آری آری آری - آری - - - - - -
لیلا ۱۳۷۵ - - - آری آری - - آری - - آری - - -
دختر دایی گمشده ۱۳۷۵ - آری - آری آری - - - - - - - - -
درخت گلابی ۱۳۷۶ - - - - - - - - - - - - آری آری
میکس ۱۳۷۸ آری آری - آری آری آری آری - آری - آری - - -
بمانی ۱۳۸۰ - - - - - - - - - - - - - -
مهمان مامان ۱۳۸۲ - - - - - - - - - - - آری - -
سنتوری ۱۳۸۶ - - - - - - - - - - - - آری -
طهران تهران ۱۳۸۷ - - - - - - - - - - - آری - -
آسمان محبوب ۱۳۸۸ - - - - آری - - - - - آری آری - -
نارنجی‌پوش ۱۳۸۸ - - - - - - آری - - - آری - - -
اشباح ۱۳۹۲ - - - - - - - - - - - - - آری
لامینور ۱۳۹۸ - - آری - - - - - - - - - - -

حضور جهانی[ویرایش]

ساخته شدن فیلم گاو در آخرین سال‌های دههٔ ۴۰ خورشیدی، سینمای ایران را که تا پیش از آن حضور کم‌رنگی در جشنواره‌های جهانی داشت به عنوان سینمایی متفکر و قابل اعتنا به منتقدان جهانی معرفی کرد. سینمای ایران تولد خود را مدیون سپنتا و دیگر فعالان پیشگام در سینما است و در آن سال‌ها شناسایی جهانی یک فیلم معتبر از ایران برای اولین بار توسط داریوش مهرجویی شکل گرفته‌است.[۹]

جایزه‌ها[ویرایش]

در این بخش جوایزی که داریوش مهرجویی به عنوان کارگردان یا فیلم‌نامه‌نویس یا تهیه‌کننده برنده شده‌است به تفکیک فیلم‌ها آمده‌است. بعضی از فیلم‌ها جوایز متعدد دیگری نیز برنده شده‌اند که در مقالهٔ مربوط به خود فیلم‌ها آمده‌است.

گاو
آقای هالو
پستچی
دایره مینا
مدرسه‌ای که می‌رفتیم
هامون
بانو
سارا
پری
لیلا
درخت گلابی
بمانی
  • ۲۰۰۳ - برنده جایزه ویژه جشنوراه فیلم بروکسل، بلژیک.
مهمان مامان
سنتوری
نارنجی‌پوش
شخصی

سانسور و توقیف[ویرایش]

داریوش مهرجویی در پشت صحنهٔ فیلم‌برداری دایرهٔ مینا (۱۳۵۳) این فیلم به مدت سه سال توقیف بود.

«بیشتر فیلم‌های مهرجویی، ناخواسته تیغ دردناک سانسور را پذیرفته‌اند»[۱۵] «او احتمالاً تنها فیلمسازی است که هم پیش از انقلاب فیلم‌هایش توقیف شده، و هم پس از انقلاب.»[۱۶] در جدول زیر فاصلهٔ بین ساخته شدن و اجازهٔ پخش گرفتن فیلم‌های مهرجویی آمده‌است. فیلم بلندِ مستندِ سینمایی «الموت» که آن را در سال ۱۳۵۵ ساخت و در مورد اسلام، تشیع و اسماعیلیان است و برای تلویزیون ملی ایران ساخته شده‌بود، هرگز به نمایش در نیامد و گفته شد فیلم گم شده‌است. فیلم سنتوری هم که در ۱۳۸۵ ساخته شده‌است به دستور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت نهم اجازهٔ اکران عمومی نگرفت تا این که در دولت دهم بدون اکران عمومی وارد شبکهٔ خانگی (ویدئویی) شد.[۱۷]

فیلم‌ها تاریخ ساخت تاریخ پخش سال‌های محاق
گاو ۱۳۴۸ ۱۳۴۹ ۱
دایره مینا ۱۳۵۳ ۱۳۵۶[۱۸] ۳
الموت ۱۳۵۵ مفقود شده -
مدرسه‌ای که می‌رفتیم ۱۳۵۹ ۱۳۶۹ ۱۰
بانو ۱۳۶۹ ۱۳۷۶ ۷
سنتوری ۱۳۸۵ ۱۳۸۹ ۴

کتاب‌شناسی[ویرایش]

ترجمه[ویرایش]

رمان[ویرایش]

سایر[ویرایش]

  • ۱۳۴۵–۱۳۴۴ - سردبیر مجلهٔ پارس‌ریو منتشر شده در لوس آنجلس
  • ۱۳۴۴ - بوف کور، رساله‌ای دربارهٔ رمان صادق هدایت به زبان انگلیسی
  • ۱۳۴۶ - مقالهٔ مفتش بزرگ و روشن‌فکران رذل داستایوسکی

سبک و دیدگاه[ویرایش]

مهرجویی از ستوده‌ترین فیلم‌سازان سینمای ایران است. در رأی‌گیری از ۵۵ فیلم‌شناس ایرانی به سال ۱۳۸۱، مهرجویی دوّمین کارگردان برتر سینمای ایران انتخاب شد.[۲۳] با این همه، برخی ناقدان نیز فیلم‌های مهرجویی را نپسندیده‌اند. از جمله آیدین آغداشلو که مهرجویی را «خالیِ غم‌انگیز» شمرده و گفته: «فیلم هامون مهرجویی به نظر من ادای کارهای فلینی و دیگرانی بود که مثل او کار می‌کردند. همان موقع من به‌طور غریزی می‌دانستم که با این نحوه فیلم‌سازی و این ادا و اصول درآوردن‌های مهرجویی ماندگار نخواهد شد. . . . تاریخ نشان داد که مهرجویی نماند.»[۲۴] مسعود فراستی نیز معتقد است: «داریوش مهرجویی فیلم‌ساز بدی است. مهرجویی اصلاً فیلم خوب ندارد. فقط یک نصفه اجاره‌نشین‌ها دارد. پستچی هم بیشتر وامدار نمایشنامه و تئاتر است و کلاً مهرجویی فیلم‌ساز خوبی نیست و گاو هم فیلم خوبی نیست.»[۲۵]

خسرو دهقان می‌نویسد:[۲۶]

کسی که می‌آموزد و جدّی نیست و فروش فیلم‌هایش مهم است و جشنواره‌ها را وقعی نمی‌نهد باید از کلیات و قلنبه‌گوی درگذرد و به جزئیات عنایت کند. یعنی یک جور جوهر سینما را دریابد. غوطه خوردن در جزئیات. جزئیات مهرجویی پذیرفتی است. او فیلم‌سازی اینسرت‌ساز است. قطعات کوچک و صحنه‌ها و اشاره‌ها و مینیاتور آثارش از خیلی چیزهای شاید ادّعایی فیلم‌هایش بهتر و مهم‌تر باشد. جزئیات او را دریابیم و به آن‌ها دقّت کنیم.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. اعضای پیوستهٔ فرهنگستان هنر / داریوش مهرجویی
  2. ماهنامه فیلم-ماهنامه فرهنگی-هنری (تخصصی سینما)- شماره 321-شهریور 1383- ISSN 1019-6382
  3. جعفری‌نژاد، «از «گاو» تا «گوزن‌ها»، از «ریوبراوو» تا «سرگیجه»»، ۱۱–۱۰.
  4. فراستی، «بهترین‌های عمر ما»، ۷۳.
  5. نجفی ۳۴۲
  6. اکرمی ۵۴
  7. امید ۴۰۶ و ۴۰۷
  8. چهار هزار روز از زندگی کامران دیبا، بی‌بی‌سی فارسی
  9. اکرمی ۵۰
  10. قره‌شیخلو ۳۸۴
  11. «28th Berlin International Film Festival».
  12. «روزهای زندگی و ضد گلوله بهترین فیلم‌های جشنواره فیلم فجر شدند». مهر نیوز. ۲۳ بهمن ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۱۲.
  13. فرارو
  14. http://www.asriran.com/fa/news/365055/داریوش-مهرجویی-شوالیه-فرانسوی‌ها-را-در-تهران-گرفت
  15. شیخلو ۳۸۲
  16. آرتور ۱۱۳
  17. سنتوری هرگز اکران نمی‌شود
  18. در ایران در بهار ۱۳۵۷ اکران عمومی گرفت.
  19. «نقد و بررسی «روشنفکران رذل و مفتش بزرگ» در خانه هنرمندان». ایبنا. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۶-۱۹.
  20. «مهرجویی با «آن رسید لعنتی» به نمایشگاه کتاب می‌آید». مهر. ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۵.
  21. «کتاب «سفر به سرزمین فرشتگان» سومین رمان داریوش مهرجویی منتشر شد». ایرنا. ۲۵ اسفند ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳.
  22. «ما در جهانِ بحران‌زا زندگی می‌کنیم». شرق. ۲۹ خرداد ۱۳۹۶.
  23. فراستی، «بهترینهای عمر ما»، ۷۳.
  24. آغداشلو، آیدین. گفتگو با مجلّه اندیشه پویا. شمارهٔ ۳۳. زمستان ۱۳۹۴.
  25. دیدگاه فراستی در مورد فیلمسازان برجسته ایرانی / مهرجویی کارگردان بدی است.
  26. دهقان، «ده نکته‌ای که هرگز نمی‌خواستید دربارهٔ مهرجویی بدانید»، ۱۳.

منابع[ویرایش]

  • آرتور، پل (۱۳۸۵)، «ولی گول نخورید»، دارویش مهرجویی، نقد آثار از بانو تا مهمان مامان به نقل از سینه ایست، تابستان ۲۰۰۱، شماره ۲۷۵، به کوشش علیرضا قره شیخلو و مهدی وفایی.، تهران: هرمس، ص. ۱۱۳، شابک ۹۶۴-۳۶۳-۲۷۹-۲
  • امکانیان، بیژن (۱۳۷۵)، «نشریهٔ فیلم»، مجموعه مقالات در معرفی و نقد آثار داریوش مهرجویی، به کوشش گردآورنده: ناصر زراعتی.، تهران: انتشارات ناهید
  • امید، جمال (بهار ۱۳۷۴تاریخ سینمای ایران ۱۳۵۷–۱۲۷۹، تهران: انتشارات روزنه
  • امینی، احمد (۱۳۷۲صد فیلم تاریخ سینمای ایران، تهران: موسسهٔ فرهنگی هنری شیدا
  • باباخانی، نگار (اردیبهشت ۸۷)، «داریوش مهرجویی، نویسنده و مترجم»، نگاه نو (۷۷)، ص. ۸۴ تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  • دهقان، خسرو (۱۳۸۱). «ده نکته‌ای که هرگز نمی‌خواستید دربارهٔ مهرجویی بدانید». نقد سینما (۳۶): ۱۳.
  • جعفری‌نژاد، شهرام (۱۳۹۸). «از «گاو» تا «گوزن‌ها»، از «ریوبراوو» تا «سرگیجه»: نتایج سه دورهٔ پیشین در یک نگاه». فیلم (۵۵۸): ۱۱–۱۰.
  • فراستی، مسعود (۱۳۸۱). «بهترینهای عمر ما: بهترین فیلم‌ها و فیلمسازان تاریخ سینما از نگاه ۵۵ منتقد سینمایی». نقد سینما (۳۳): ۷۲–۸۷.
  • «داریوش مهرجویی». وبگاه سوره. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۵ آبان ۱۳۸۵. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  • قادری، امیر (اردیبهشت ۸۷)، «برهنه شدن»، نگاه نو (۷۷)، ص. ۸۴ تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  • قره‌شیخلو، علیرضا و وفایی، مهدی (۱۳۸۵داریوش مهرجویی، نقد آثار از بانو تا مهمان مامان، تهران: هرمس، شابک ۹۶۴-۳۶۳-۲۷۹-۲
  • «دیدگاه فراستی در مورد فیلمسازان برجسته ایرانی / مهرجویی کارگردان بدی است». خبرآنلاین. ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱۹ آگوست ۲۰۱۶.
  • مجموعه مقالات در معرفی و نقد آثار داریوش مهرجویی، به کوشش گردآورنده: ناصر زراعتی.، تهران: انتشارات ناهید، ۱۳۷۵
  • مهرجویی، داریوش. جهانبگلو، رامین. هامون در گفتگوی داریوش مهرجویی و رامین جهانبگلو، دوم. تهران:انتشارات زمانه ۱۳۷۳
  • «مهرجویی، داور جشنواره زردآلوی طلایی». فرارو. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  • مهرجویی، داریوش (۱۳۷۶پری، تهران: انتشارات امه، شابک ۹۶۴-۹۰۶۸۸-۸-۰
  • نجفی، احمد؛ مهرجویی، داریوش (۱۳۸۵)، «ساعتی گپ و گفت با مهرجویی»، داریوش مهرجویی، نقد آثار از بانو تا مهمان مامان به نقل از سینه ایست، تابستان ۲۰۰۱، شماره ۲۷۵، به کوشش علیرضا قره شیخلو و مهدی وفایی.، تهران: هرمس، ص. ۱۱۳، شابک ۹۶۴-۳۶۳-۲۷۹-۲

پیوند به بیرون[ویرایش]