محمدطاهر قزوینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از وحید قزوینی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

میرزا محمدطاهر قزوینی، متخلص به وحيد، از شاعران اوایل سده يازدهم است كه در قزوين متولد گرديد. نام کامل وی «عمادالدین میرزا محمدطاهر بن میرزا محمدحسین قزوینی» بود. او همچنین وزیر اعظم ایران در دوره صفوی می‌باشد.

زندگی[ویرایش]

وحيد به سبب استعداد ذاتی، به تحصيل مقدمات علوم زمانی خود مشغول گرديد و در فن سياغ و امور دفتری و استيفا مهارت و در انشاء و حسن خط به حسب مقدور كوشيد. پس از فراغت از تحصيل وارد خدمات ديوانی شد، وی نخست به عنوان دستيار ميرزا صالح پسر ميرزا باقر توجيه نويس به تحرير جلدی از دفاتر توجيه مشغول گرديد و چون ميرزا صالح فوت نمود، ميرزا طاهر (وحيد) با لياقتی كه از خود ظاهر ساخته بود، به عنوان دستيار و مشير و مشار اعتمادالدوله ميرزا تقی مشهور به سارو تقی یعنی ساروتقی اعتمادالدوله وزير شاه صفی و شاه عباس دوم، كفالت آن خدمت را عهده دار شد.

پس از قتل ساروتقی ، اعتمادالدوله -سيد علاء الدين خليفه سلطان- صدرالعظم دستگاه شاه عباس دوم منصب مجلس نويسی يا وقايع نگاري را به عهده وحيد قزوينی نهاد ، و به سال ۱۰۵۵ هجری قمری مورخ رسمي دربار شاه عباس دوم و مامور نوشتن تاريخ سلطنت اين پادشاه شد. او همچنين بعد از وزارت شيخ عليخان زنگنه يك چند با لقب اعتمادالدوله وزير اعظم شاه سلیمان گشت و تا جلوس شاه سلطان حسين بر اين مسند باقی ماند. وحيد قزوينی علاوه بر مشاغل ديوانی، وقايع نگار و شاعري توانا بوده و آثاري نيز از خود به يادگار نهاده است. قصیده های وحيد را در حدود ۵۷۶۷ بيت ، و غزلياتش را در حدود ۳۰۰۰۰ بيت ، و رباعياتش در حدود ۱۰۰ بيت ذكر كرده اند.

ميرزا محمد طاهر قزويني با شاعر بزرگ زمان خود ، صائب تبريزي دوستي نزديك داشت. در تذکرهٔ حزین از او به نام «وحید الزمان» یاد شده است و می‌گوید از تعریف بی‌نیاز است. وحید قزوینی در تاریخ ۱۱۲۰ ه‍.ق. درگذشت. برادر او «محمدیوسف»، مؤلف تاریخ خلد برین است.

آثار[ویرایش]

  • تاريخ طاهر وحيد يا عباسنامه، يا تاريخ شاه عباس دوم
  • عاشق و معشوق
  • كليات شعر وحيد
  • مثنوي
  • مثنوي آلات جنگ
  • مثنوي خلوت راز
  • مثنوي در وصف تنبور
  • مثنوي در وصف عمارت شاهي
  • مثنوي در وصف نرد
  • مثنوي در وصف همايون تپه
  • مثنوي ساغر
  • مثنوي فتح قندهار
  • مثنوي گلزار عباس
  • مثنوي ناز و نياز
  • مجموعه منشآت وحيد

منابع[ویرایش]

  • فرهنگ فارسی معین، جلد پنجم، چاپ بیستم، ۱۳۸۲ خورشیدی

پیوند به بیرون[ویرایش]