تجریش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تجریش
شمیران
TajrishMap.JPG
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان شمیرانات
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی طجرشت
سال شهرشدن ۱۳۵۷[۱]
مردم
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۶۰۰ متر [۲]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۲/۹ درجه سانتیگراد [۳]
میانگین بارش سالانه ۴۳۵/۸ میلیمتر [۴]

تجریش نام شهری در کلان‌شهر تهران است که به عنوان یکی از محلّه‌های شهر تهران هم به شمار می‌آید. تجریش مرکز شهرستان شمیرانات استان تهران است و در منطقهٔ ۱ شهر تهران واقع شده‌است.[۵] میدان تجریش که نقطه پایانی خیابان ولیعصر تهران است یکی از مکان‌های تجاری و شلوغ تهران به شمار می‌رود. بازار قدیمی، تکیه بزرگ تجریش و امامزاده صالح از نقاط دیدنی محله تجریش‌اند.[۶]

در گذشته‌ای نه چندان دور مردم منطقه تجریش به زبان تاتی سخن می‌گفتند که هنوز برخی از بومیان با آن آشنایی دارند.[۷][۸]

خیابان‌ها و اماکن پیرامون[ویرایش]

تجریش شمالی ترین منطقه تهران است به تجریش قله تهران نیز میگویند این شهر جز تاریخچه شهر تهران محسوب میشود خیابان‌ها و کوچه‌هایی که به میدان تجریش می‌پیوندند به ترتیب ساعتگرد عبارت‌اند از خیابان شهرداری، فناخسرو، جعفری، جلالوند (ارم)، ملکی (سعدآباد)، ولی‌عصر، دربندی (مقصود بیک)، ثقفی و کوگل.[۹] خیابان شهرداری بین میدان تجریش و میدان قدس قرار دارد و کوگل کوچه‌ای است که به امامزاده صالح ختم می‌شود. خیابان‌های:بوعلی، صاحبی، آشتیانی منفرد و حکمت از جمله خیابان‌هایی هستند که دارای استاندارد خیابان سازی نیستند و نیز این خیابان‌ها جزء مناطق قدیمی و فرسوده تجریش قرار دارند.

اماکن مهم پیرامون میدان تجریش:

  • مسجد همت[۱۰]
  • امامزاده صالح
  • تکیه بالا (حسینیه بزرگ تجریش
  • بازار تجریش و حسینیه آن
  • اداره پست تجریش
  • اداره برق تجریش
  • بیمارستان شهدا
  • بنیاد شهید شمیرانات
  • سازمان تأمین اجتماعی شمیران
  • مرکز خرید قائم
  • مرکز خرید تندیس
  • مرکز خرید البرز
  • مرکز خرید میری
  • مرکز خرید بعثت
  • مرکز خرید ارگ تجاری

در شمال تجریش محله‌های جعفرآباد و سعدآباد و در شمال غربی آن محله زعفرانیه قرار گرفته.

پیشینه[ویرایش]

هزار سال پیش تجریش، طجرشت خوانده می شد. چنان که راوندی مورخ تاریخ در شرح سلطنت طغرل سلجوقی آورده است: «آنگاه سلطان از تبریز به سوی ری رفت تا زفاف به دار الملک باشد. اندک مایه رنج بر وی مستولی شد، به قصران بیرونی، به در ری به دیه طجرشت ( تجریش ) از جهت خنکی هوا نزول فرمود، چه حرارت هوا بغایت بود ( به سال ۴۵۵ ق). جالب اینجاست که طغرل در همان تجریش وفات یافت و جنازه اش برای دفن به ری منتقل شد. [۱۱]

جغرافیا[ویرایش]

تجریش در دامنه رشته کوه البرز است و میدان تجریش در ارتفاع ۱۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. [۱۲]

آب و هوای تجریش معتدل و متمایل به سرد است . حداکثر دمای آن در تابستانها ۳۶ درجه و حداقل آن در زمستانها ْ۲۰- درجه است . [۱۳]

در شهر تجریش قناتهای متعددی وجود داشته است و برخی از آنها هنوز هم آبدهی دارد.از جمله قنات امامزاده صالح (مظهر آن در صحن امامزاده )، قنات محمدیه، قنات مقصودبک در کنار رود دربند، قنات سرپل تجریش و قنات کهریز که

مظهر آن در تکیة پایین تجریش بوده است . [۱۴]

جمعیت[ویرایش]

جمعیت شهر تجریش در ۱۳۳۵ شمسی ، ۲۶,۵۲۵ تن و در سرشماری ۱۳۶۵ شمسی حدود ۴۰,۰۰۰ تن بود. در سرشماری ۱۳۷۵ شمسی، به علت متصل بودن تجریش به شهر تهران و قرارگرفتن در محدودة تهران بزرگ، جمعیت آن همراه با جمعیت تهران ذکر شد. [۱۵]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 
  2. نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png
  3. http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5037 (توكلی‌نیا، ص ۲۲۰)
  4. سایت هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  5. نقشهٔ شهرستان شمیران
  6. هفته‌نامه الکترونیکی کاپوچینو
  7. «لهجه شمیرانی، شاخه‌ای از زبان تاتی». همشهری، پنجشنبه، ۲۴ دی ماه، ۱۳۹۴. 
  8. دیهیم گیتی، کتاب «بررسی خرده‌گویش‌های منطقه قصران»، ۱۳۸۴، چاپ اول، نشر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، فصل قصران خارج: داستان تجریشی
  9. راه خودرو، نقشه ویژه ترافیکی تهران (مخصوص خودرو)، تهران ۱۳۸۳خ.، نقشه‌های ۴ و ۵.
  10. همت عالی در انقلاب
  11. «کتاب اول». 
  12. «نقشه توپوگرافی تجریش». 
  13. ( فرهنگ جغرافیائی آبادیها، ج 38، ص 64)
  14. ( رجوع کنید به ستوده، ج 1، ص 202ـ 206)
  15. (ایران . وزارت کشور. ادارة کل آمار عمومی، ص 183؛ فرهنگ جغرافیائی آبادیها، ج 38، ص 64)