مشتاق اصفهانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

میر سید علی، متخلص به مشتاق (زاده سال ۱۱۰۰ یا ۱۱۰۱ هجری قمری) از سادات حسینی اصفهان است. وی از شاعران عصر نادر شاه افشار است. وی از بنیانگذاران دوره بازگشت بود. او به سبک عراقی شعر می‌سرود. مشتاق، هم‌دورهٔ آذر بیگدلی و هاتف اصفهانی بود. او در سال ۱۱۶۹ یا ۱۱۷۰ هجری قمری، در اصفهان درگذشت و در گورستان تخت پولاد اصفهان به خاک سپرده‌شد.

مشتاق اصفهانی، پیشاهنگ شیوه‌ای نوین[ویرایش]

زمزمه‌های روی گردانی از سبک دورهٔ صائب، مقارن عصر فترت پس از صفویان زمانی بالا گرفت که می‌رسید محمدعلی مشتاق با تأسیس انجمن ادبی اصفهان، کاروان سالاری آن را عهده دار شد و با کمک یاران و همفکران خود این نهضتی را به سرانجامی توفیق آمیز نزدیک کرد. میر سید محمد علی از طبقهٔ سادات اصفهان بود و در این شیوه تازه، به یک معنی طریقهٔ محتشم را که در آغاز عهد صفویان تا حدی با شیوهٔ پیشنیان هم مربوط می‌شد بازآفرینی کرد. مشتاق با بازگشت به شیوهٔ قدما تا حد معتدلی علاقه به صنایع بدیعی را هم که در عصر صائب از یاد رفته بود، از نو برانگیخت. او در شیوهٔ قدما به طرز گویندگان عراق و فارس توجه داشت. گروه زیادی از شاعران معاصر وی مانند آذر، میرزا نصیر، صباحی، هاتف اصفهانی، عاشق، صهبا با او ارتباط و دوستی و هم قدمی داشتند و مشتاق بر گردن برخی از آن‌ها حق استادی داشت. سال وفات مشتاق ۱۱۷۱ است.

نمونه شعر[ویرایش]

«سر عشق»
خوش آن گروه که در بر رخ از جهان بستندز کائنات بریدند و با تو پیوستند
به سر عشق کجا پی برند اهل خردمگر کنند فراموش آن چه دانستند
مخور به مرگ شهیدان کوی عشق افسوسکه دوستان حقیقی به دوست پیوستند
مجو تلافی بیداد از بتان کاین قومنمک زنند بر آن دل که از جفا خستند
جماعتی که کنند از ستم فغان، مشتاقنه عاشق‌اند، که تهمت به خویشتن بستند

[۱]

بیت مشهور[ویرایش]

این بیت مشتاق بسیار مشهور است:

رسمی است کهن که شحنه عشق/ هشیار به جای مست گیرد

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «میر سید علی مشتاق اصفهانی»(فارسی). بازبینی‌شده در ۳۰ می۲۰۱۰.