عبرت نائینی

عبرت نایینی
نام اصلی	محمدعلی مصاحبی نایینی
زاده	۱۲۸۳ (قمری) نایین،
درگذشته	۱۳۲۱ خورشیدی (۷۶ سال) تهران،
پیشه	شاعر
ملیت	ایرانی

محمدعلی بن عبدالخالق مصاحبی نایینی متخلص و مشهور به عبرت نائینی (۱۲۴۵–۱۳۲۱) شاعر ایرانی بود.

اهل نایین و از خانوادهٔ مصاحب‌های نایین بود. مدفن او در امامزاده عبدالله شهرری است.

آثار

آثار او اکثراً در باب فلسفه و عرفان است که می‌توان قوی‌ترین و معروف‌ترین اثر وی را نام برد:

چون نور که از مهر جدا هست و جدا نیست		عالم همه آیات خدا هست و خدا نیست
ما پرتو اوییم و هم اوییم و نه اوییم		چون نور که از مهر جدا هست و جدا نیست
در آینه بینید اگر صورت خود را		آن صورت آیینه شما هست و شمانیست
هر جا نگری جلوه گر شاهد غیبی است		او را نتوان گفت کجا هست و کجا نیست

همچنین آثار فلسفی و عرفانی همچون شعر زیر از او موجود است:

صبر بر درد نه از همت مردانه ماست

صبر از او درد از او همت مردانه از اوست

نظرات دیگران

احمد کسروی در کتاب «در پیرامون ادبیات»، در انتقاد از برخی مضامین اشعار نایینی و در میانهٔ بحث دربارهٔ هزل‌نویسی در آن دوره چنین می‌نویسد:

نمی‌دانم می‌شناختید «عبرت» نام مردی را که هفتاد سال با بیکاری و بیخاندانی و باده‌خواری و بچه‌بازی و یاوه‌بافی گذرانیده و چند سال پیش مرد، که شعرها در مرگش گفتند و گفتارها نوشتند. این شعرها از اوست که در روزنامه‌ها چاپ شده بود:

کام دل را یک شب از آن سیمبر خواهم گرفت		وقت پیری عشقبازی را ز سر خواهم گرفت
گر پدر منعم کند از عشق آن زیبا پسر		از پدر دل در هوای آن پسر خواهم گرفت

اینها هم از اوست. اینها هم در روزنامه‌ها به چاپ رسیده بود. با صد رسوایی، این گونه شعرها را در روزنامه‌ها چاپ‌ کرده. دیوان ایرج را با آن رسوایی بیست‌وپنج هزار نسخه به چاپ می‌رسانیدند. اینهمه زشتی‌ها را می‌کردند و نامش را «ادبیات» می‌گذاشتند.

منابع

• سایت فرهنگی محمدیه
• دیوان عبرت نائینی
  • مقدمه
  • غزلیات
• نائین قدیم اثر مرحوم حسین امامی نائینی، ادامه و تنظیم احمد امامی نائینی
• تذکره سخنوران نائین - مرحوم بقائی نائینی