محمدعلی بهمنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محمدعلی بهمنی
محمدعلی بهمنی.jpg
محمدعلی بهمنی - نشست خبری هشتمین جشنواره شعر فجر ۲۴ فروردين ۱۳۹۳
زادهٔ۲۷ فروردین ۱۳۲۱ ‏(۷۸ سال)[۱]
دزفول[۱]
محل زندگیتهران
ملیتایرانی
پیشهشاعر
سال‌های فعالیت۱۳۳۰–تاکنون
همسر(ها)صدیقه نیر قره گوزلو
فرزندانبهمن
ترانک
ساده
آیه
غزل
واژه

محمدعلی بهمنی (زادهٔ ۲۷ فروردین ۱۳۲۱) شاعر و غزل‌سرای ایرانی است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

وی دربارهٔ تولّد خود می‌گوید: «دو ماه به زمان تولّدم باقی‌مانده بود، که برادرم در دزفول بیمار می‌شود. خانواده هم از این فرصت استفاده می‌کنند تا به عیادتش بروند. این است که در قطار به‌دنیا آمدم و در شناسنامه‌ام درج شد متولّد دزفول، چون دایی من در ثبت احوال آن منطقه بود، شناسنامه‌ام را همان زمان می‌گیرد. البتّه زیاد آنجا نبودم، همان زمان ۱۰ روز یا یک‌ماه را در آنجا سپری کردیم، در اصل تهرانی هستیم. پدرم برای ده ونک و مادرم برای اوین است. در اصل ساکن خود بندرعباس بودیم. دوران کودکی را تهران، بخش شمیرانات، شهر ری، کرج و… به‌صورت پراکنده بودیم، چون پدرم شاغل در راه‌آهن بود، مأموریت‌های ایستگاهی داشتند. از سال ۱۳۵۳ به بندرعباس رفتم.»

سال‌های فعالیت[ویرایش]

او در چاپخانه با فریدون مشیری که آن روزها مسؤول صفحهٔ شعر و ادب هفت‌تار چنگ مجلۀ روشنفکر بود، آشنا شد و نخستین شعرش در سال ۱۳۳۰، زمانی که تنها ۹ سال داشت، در مجلهٔ روشنفکر به چاپ رسید. شعرهای وی از همان زمان تاکنون به‌طور پراکنده در بسیاری از نشریات کشور و مجموعه شعرهای مختلف و جُنگ‌ها، انتشار یافته‌است.

بهمنی از سال ۱۳۴۵ همکاری خود را با رادیو آغاز کرد و برنامهٔ صفحهٔ شعر را با همکاری شبکه استانی خلیج فارس ارائه داده‌است. بهمنی در سال ۱۳۷۴ همکاری خود را با هفته‌نامهٔ ندای هرمزگان آغاز می‌کند و صفحه‌ای تحت عنوان تنفس در هوای شعر را هر هفته در پیشگاه مشتاقان خود قرار می‌دهد.

وی از سال ۱۳۵۳ ساکن بندرعباس شد، پس از پیروزی انقلاب، به تهران آمد و مجدداً در سال ۱۳۶۳ به بندرعباس عزیمت کرد و در حال حاضر نیز، ساکن همانجاست. بهمنی مسؤول چاپخانهٔ دنیای چاپ بندرعباس و مدیر انتشارات چی‌چی‌کا (در گویش بندرعباسی به معنی قصّه) در بندرعباس است.

بررسی اشعار[ویرایش]

عشق از جمله مضمون غزل‌های اوست. بسیاری بر این عقیده‌اند که غزل‌های او وام‌دار سبک و سیاق نیما یوشیج است. آنچنان که خود او می گوید: جسمم غزل است امّا روحم همه نیمایی است در آینه تلفیق این چهره تماشایی است. نخستین شعر بهمنی در سال ۱۳۳۰، یعنی زمانی که او تنها ۹ سال داشت، به چاپ رسید.[۱][۲] او برگزیده اولین دوره جشنواره بین‌المللی شعر فجر در بخش شعر کلاسیک بود.[۳]

جنجال‌ها[ویرایش]

محمدعلی بهمنی

در سال‌های اخیر حضور محمدعلی بهمنی در شعر امروز با حواشی همراه بوده‌است که از آن جمله می‌توان به دفاع سرسختانهٔ او از غزل پست مدرن با جملهٔ «اگر حافظ هم امروز بود غزل پست مدرن می‌گفت»، حضور او در مراسم شعرخوانی «نه دی» و نامه یغما گلرویی و پاسخ‌گویی خود او اشاره کرد. حبیب در یکی از قسمت‌های آهنگ خرچنگ‌های مردابی که شعر آن از محمد علی بهمنی است اشتباه می‌کند و آن قسمت را اشتباه می‌خواند و به خاطر عدم دسترسی شاعر به خواننده این آهنگ به همان صورت می‌ماند.

او در شهریور ۱۳۹۷ با انتشار مطلبی، خداحافظی‌اش از ریاست شورای شعر و ترانه دفتر موسیقی وزارت ارشاد را اعلام کرد.[۴]

وی در انتهای یادداشت خود چنین نوشت:[۵]

من باآگاهیِ اشتباهم از قبول (ریاست شورای ترانه)- نه به‌دلیل این که شش ماه است کارشناسانش هم حقوقی دریافت نکرده‌اند. فقط به این دلیل که دیگر مزاحم ترانه‌های ضعیف نباشم. باشرم خداحافظی می‌کنم.

—محمدعلی بهمنی، اینستاگرام

جایزه‌ها و تقدیرها[ویرایش]

محمّدعلی بهمنی در سال ۱۳۷۸ موفّق به دریافت تندیس خورشید مهر به‌عنوان برترین غزل‌سرای ایران گردید.[۶] در سال ۱۳۸۳ با همّت اداره کلّ فرهنگ و ارشاد اسلامی استان هرمزگان، همزمان با برگزاری ششمین کنگرهٔ سراسری شعر و داستان جوان در بندرعباس نکوداشت محمدعلی بهمنی برگزار گردید. همچنین در کنگرهٔ سراسری شعر دفاع مقدس از او تقدیر شده‌است.[۷]

در آثار دیگران[ویرایش]

بهروز ثروتیان کتابی تحت عنوان لذت بهت‌زدگی در شعر محمدعلی بهمنی نوشته‌است و در آن به تجزیه و تحلیل شعر محمدعلی بهمنی می‌پردازد.[۸] این کتاب در سال ۱۳۸۹ توسط انتشارات شانی چاپ و منتشر شده‌است.[۹]

آثار[ویرایش]

مجموعه شعر[ویرایش]

  • باغ لال (۱۳۵۰)
  • در بیوزنی (۱۳۵۱)
  • عامیانه‌ها (۱۳۵۵)
  • گیسو، کلاه، کفتر (۱۳۵۶)
  • گاهی دلم برای خودم تنگ می‌شود (۱۳۶۹)
  • دهاتی (۱۳۷۷)
  • غزل (۱۳۷۷)
  • شاعر شنیدنی است (۱۳۷۷)
  • عشق است (۱۳۷۸)
  • نیستان (۱۳۷۹)
  • کاسهٔ آب دیوژن، امانم بده (۱۳۸۰)
  • این خانه واژه‌های نسوزی دارد (۱۳۸۲)
  • من زنده‌ام هنوز و غزل فکر می‌کنم (۱۳۸۸)
  • غزل زندگی کنیم (گزیده غزل) (۱۳۹۲)

ترانه‌شناسی[ویرایش]

خواننده نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم کننده
عماد رام قصه دل محمدعلی بهمنی
حبیب خرچنگ‌های مردابی محمدعلی بهمنی حبیب لو واروژان
حمیرا دوسِت دارم محمدعلی بهمنی محمود قراملکی
حمیرا هوای قفس محمدعلی بهمنی عطاالله خرم
رامش رودخونه‌ها محمدعلی بهمنی صادق نوجوکی منوچهر چشم آذر
رامش چادر نماز محمدعلی بهمنی کیومرث سلیم پور کیومرث سلیم پور
شادمهر عقیلی دهاتی محمدعلی بهمنی شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی
شادمهر عقیلی دل خوشی محمدعلی بهمنی بهروز صفاریان بهروز صفاریان
تورج شعبان‌خانی / هومن بختیاری دل سپرده محمدعلی بهمنی تورج شعبان‌خانی حمیدرضا صدری
تورج شعبان‌خانی / ناصر عبداللهی بهار بهار محمدعلی بهمنی تورج شعبان‌خانی حمیدرضا صدری
ناصر عبداللهی بارانی محمدعلی بهمنی بهنام ابطحی بهنام ابطحی
ناصر عبداللهی طعنهٔ ناشنیده محمدعلی بهمنی ناصر عبداللهی شادمهر عقیلی
ناصر عبداللهی تو ای عشق محمدعلی بهمنی ناصر عبداللهی شادمهر عقیلی
ناصر عبداللهی تلخ و شیرین محمدعلی بهمنی ناصر عبداللهی محمدرضا چراغعلی
ناصر عبداللهی شیوه ما محمدعلی بهمنی ناصر عبداللهی محمدرضا عقیلی
ناصر عبداللهی ماه من محمدعلی بهمنی ناصر عبداللهی محمدرضا چراغعلی
ناصر عبداللهی مثل روزای بارونی محمدعلی بهمنی ناصر عبداللهی بهنام ابطحی
ناصر عبداللهی هوای حوا محمدعلی بهمنی فرزاد فرومند فرزاد فرومند
ناصر عبداللهی و امیر کریمی ابر و آفتاب محمدعلی بهمنی ناصر عبداللهی بهنام ابطحی
ناصر عبداللهی و امیر کریمی نامهربانی محمدعلی بهمنی محمدرضا چراغعلی محمدرضا چراغعلی
امیر کریمی خسته محمدعلی بهمنی محمدرضا چراغعلی محمدرضا چراغعلی
رضا آریایی نبض تپنده محمدعلی بهمنی رضا آریایی محمدرضا چراغعلی
رضا آریایی شناخت محمدعلی بهمنی رضا آریایی محمدرضا چراغعلی
همایون شجریان چه آتش‌ها محمدعلی بهمنی علی قمصری علی قمصری
علیرضا قربانی نقش فرش دل محمدعلی بهمنی
علیرضا قربانی پرده نشین محمدعلی بهمنی مهیار علیزاده مهیار علیزاده
علیرضا شفائی قسم به حنجره‌ات محمدعلی بهمنی پیمان خازنی پیمان خازنی

نمونه غزل[ویرایش]

دراین زمانهٔ بی‌های‌وهوی لال‌پرستخوشا به حال کلاغان قیل‌وقال‌پرست
چگونه شرح دهم لحظه‌لحظهٔ خود رابرای این‌همه ناباور خیال‌پرست
به شب‌نشینی خرچنگ‌های مردابیچگونه رقص کند ماهی زلال‌پرست
رسیده‌ها چه غریب و نچیده می‌افتندبه پای هرزه‌علف‌های باغ کال‌پرست
رسیده‌ام به کمالی که جز اناالحق نیستکمال دار برای من کمال‌پرست
هنوز زنده‌ام و زنده بودنم خاری‌ستبه تنگ‌چشمی نامردم زوال‌پرست

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ سایت همشهری آنلاین زندگینامه: محمّدعلی بهمنی
  2. سایت تبیان زنجان محمدعلی بهمنی غزل‌سرای ایران بایگانی‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine
  3. «برگزیدگان نخستین جشنواره شعر فجر معرفی شدند». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۰۷-۰۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۲۳.
  4. «ترانه‌های ضعیف محمدعلی بهمنی را مجبور به خداحافظی کرد». خبرگزاری تسنیم. ۱۷ شهریور ۱۳۹۷.
  5. «خداحافظی محمدعلی بهمنی از ریاست شورای شعر». اینستاگرام محمدعلی بهمنی. ۱۵ شهریور ۱۳۹۷.
  6. خبرگزاری مهر محمدعلی بهمنی میهمان ابن‌سینا شد
  7. خبرگزاری کتاب ایران. «تقدیر از "تیمور ترنج" و "محمدعلی بهمنی" در کنگره سراسری شعر دفاع مقدس». سایت خبرگزاری کتاب ایران. دریافت‌شده در ۱۹ می ۲۰۰۹.
  8. سایت خانهٔ کتاب صفحات اولیۀ کتاب لذّت بهت‌زدگی در شعر محمّدعلی بهمنی
  9. سایت خانهٔ کتاب لذّت بهت‌زدگی در شعر محمّدعلی بهمنی

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]