فریدون توللی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فریدون توللی
Ferydon tavalli.jpg
زادروز ۱۲۹۸ خورشیدی
شیراز
پدر و مادر جلال توللی
مرگ ۹ خرداد ۱۳۶۴
تهران
ملیت  ایران
علت مرگ بیماری قلبی
پیشه شاعر
همسر(ها) مهین توللی
فرزندان نیما و فریبا و رها
دانشگاه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران

فریدون تَوَلَلی (۱۲۹۸، شیراز - ۹ خرداد ۱۳۶۴، تهران) شاعر ایرانی بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

فریدون تَوَلَلی در شیراز به دنیا آمد. والدینش از تیرهٔ توللی طایفه عملهٔ قشقایی بودند. پس از پایان دورۀ آموزش‌های دبستانی و دبیرستانی در این شهر، وارد دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۲۰ در رشتۀ باستان‌شناسی دانشکده ادبیات این دانشگاه فارغ‌التحصیل گردید. سپس به کار باستان‌شناسی روی آورد و تا امرداد ۱۳۳۲ چندی رئیس ادارۀ باستان‌شناسی استان فارس بود. توللی، پس از شهریور ۱۳۲۰ وارد فعالیت‌های سیاسی شد و به نوشتن مقالات سیاسی در نشریات حزب توده و مجموعۀ سیاسی طنزآمیزی با نام «التفاصیل» پرداخت. توللی پس از کودتای ۲۸ امرداد از فعالیت‌های سیاسی دست شست و در کتابخانۀ دانشگاه پهلوی شیراز به کار مشغول شد. توللی بر اثر آشنایی با نیما یوشیج در شعر به‌شیوهً جدید گرایش یافت و به یکی از پیشروان آن تبدیل شد. دفترهای شعر «رها» و «نافه» او محصول همین دوران است. وی بعدها به مخالفت با فرم آزاد نیمایی پرداخت و مجموعه‌ای از غزل و قصیده به شیوۀ قدیم را با نام «پویه» منتشر کرد.

توللی با زبان فرانسه آشنایی داشت و اشعاری از شاعران فرانسه‌زبان را به فارسی برگردانده‌است. او سرانجام پس از سال‌ها بیماری قلبی در سال ۱۳۶۴ درگذشت. همسر وی مهین توللی بود که از آن‌ها سه فرزند به نام‌های نیما و فریبا و رها به‌جای مانده‌است. توللی به‌خاطر علاقۀ زیادش به نیما نام او را بر نخستین دختر خود می‌گذارد. ویژه‌نامهٔ توللی در شمارهٔ هشتاد و پنج مجلهٔ بخارا با مقالاتی از محمدرضا شفیعی کدکنی، محمد افشین‌وفایی، مهدی فیروزیان، علی‌اکبر سعیدی سیرجانی و... در زمستان ۱۳۹۰ منتشر شده‌است.

ویژگی اشعار توللی[ویرایش]

شعر توللی عمدتاً شعری عاشقانه، رمانتیک و احساساتی است: با تصاویر، واژه‌ها و ترکیب‌های فریبندۀ خوشاهنگ، که با بیان شاعرانۀ احساسات فردی، بیش از هر چیز از کامجویی‌های جسمانی سخن می‌گوید؛ و توفیق وی در شاعری، به‌سبب همین شعرهاست. توللی در سرودن شعر عاشقانه به شیوۀ نو، روزگاری پیشرو و نظریه‌پرداز بوده‌است و در این زمینه سهم بزرگی دارد.

دفتر اشعار[ویرایش]

التفاصیل (۱۳۲۴)

رها (۱۳۲۹)

کاروان (۱۳۳۱)

نافه (۱۳۴۰)

پویه (۱۳۴۵)

شگرف (۱۳۵۳)

بازگشت (۱۳۶۹)

کابوس (۱۳۸۶)

نمونۀ شعر[ویرایش]

بَلَم، آرام چون قویی سبکبار به نرمی بر سر ِ کارون همی رفت
به نخلستان ِ ساحل ، قرص ِ خورشید ز دامان ِ افق بیرون همی رفت
شفق ، بازیکنان در جنبش ِآب شکوه ِ دیگر و راز ِ دگر داشت
به دشتی بر شقایق ، باد ِ سر مست تو پنداری که پاورچین گذر داشت
جوان ، پاروزنان بر سینه ی موج بلم می راند و جانش در بلم بود
صدا سر داده غمگین ، در ره ِ باد به آرامی به هر سو پخش می گشت
جوان می خواند و سرشار از غمی گرم پی دستی نوازش بخش می گشت:
"تو که نوشُم نئی نیشُم چرایی تو که یارم نئی پیشُم چرایی
تو که مرهم نئی زخم ِ دلم را نمک پاش ِ دل ِ ریشم چرائی"
خموشی بود و زن در پرتو ِ شام رخی چون رنگ ِ شب نیلوفری داشت
ز آزار ِ جوان دلشاد و خرسند سری با او ، دلی با دیگری داشت
ز دیگر سوی ِ کارون زورقی خُرد سبک ، بر موج لغزان ِ پیش می راند
چراغی ، کور سو می زد به نیزار صدایی سوزناک از دور می خواند
نسیمی این پیام آورد و بگذشت: "چه خوش بی مهربونی از دو سربی"
جوان نالید زیر ِ لب به افسوس: "که یک سر مهربونی درد ِ سر بی "

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]