نجف دریابندری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نجف دریابندری
Najaf Daryabandari.jpg
زادروز ۱ شهریور ۱۳۰۸
۲۳ اوت ۱۹۲۹ ‏(۹۰ سال)[۱]
آبادان،
ملیت ایرانی
محل زندگی تهران
پیشه مترجم، نویسنده، مقاله‌نویس
همسر(ها) ژانت لازاریان، فهیمه راستکار(۱۳۹۱–۱۳۱۲)
فرزندان آرش و فرزندی دیگر از ژانت لازاریان، و سهراب از فهیمه راستکار

نجف دریابندری (زاده ۱۳۰۸ در آبادان) مترجم و نویسندهٔ معاصر ایرانی است.ترجمه برخی از آثار ارنست همینگوی ،نظیر کتاب " وداع با اسلحه" از جمله شاهکارهای وی می باشد.

سرگذشت[ویرایش]

نجف دریابندری در سال ۱۳۰۸ در آبادان متولد شد. دورهٔ ابتدایی را در مدرسه ۱۷ دی گذرانده و وارد دبیرستان رازی آبادان شد.[۲] او در سال سوم دبیرستان تحصیل را رها کرده و به دنبال کار رفته‌است.

حضور انگلیسی‌ها در تأسیسات نفتی شهر آبادان و تردد آنان در سطح شهر و کاربرد آن زبان، وی را به یادگیری زبان انگلیسی علاقه‌مند ساخت و به‌طور خودآموز به فراگیری این زبان پرداخت. در سال ۱۳۳۲ اولین اثر خود را که ترجمهٔ کتاب معروف وداع با اسلحه، نوشتهٔ ارنست همینگوی بود، برای چاپ به تهران فرستاد. همزمان با چاپ این کتاب در سال ۱۳۳۳، به دلیل فعالیت‌های سیاسی در آبادان به زندان افتاد و بعد از یک سال به زندان تهران منتقل شد.

در بند[ویرایش]

در زندان به مسائل فلسفی علاقه‌مند شد و در مدت حبس، کتاب تاریخ فلسفه غرب اثر برتراند راسل را ترجمه کرد که بعدها توسط انتشارات سخن به چاپ رسید. وی پس از تحمل چهار سال حبس، در سال ۱۳۳۷ از زندان آزاد شد و به کارهای مختلفی روی آورد.

آزادی و کار[ویرایش]

در نهایت به عنوان سردبیر در انتشارات فرانکلین مشغول به کار شد. در آنجا به ترجمه آثار ادبی رمان‌نویسان و نمایشنامه‌نویسان معروف آمریکایی پرداخت و کتاب‌هایی همچون پیرمرد و دریا اثر ارنست همینگوی و هاکلبری فین اثر مارک توین را ترجمه کرد.

دریابندری مدت ۱۷ سال با مؤسسهٔ فرانکلین همکاری کرد و در حدود سال ۱۳۵۴ همکاری خود را با این مؤسسه قطع کرد. پس از آن برای ترجمه متون فیلم‌های خارجی با سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران قرارداد بست. پس از انقلاب ۱۳۵۷ از این کار نیز کناره گرفت و به‌طور جدی به ترجمه و تألیف پرداخت. از جمله آثار وی می‌توان به ترجمه کتاب‌های یک گل سرخ برای امیلی و گور به گور نوشته ویلیام فاکنر، رگتایم و بیلی باتگیت اثر دکتروف، معنی هنر از هربرت رید و پیامبر و دیوانه نوشته جبران خلیل جبران اشاره کرد.

دریابندری از فارسی به انگلیسی هم ترجمه‌هایی دارد، از جمله برگردانِ نیمی از نسخه‌ای از اشغال بهرام بیضایی[۳] و ترجمهٔ بیشترِ کتابِ درد بی‌خویشتنیِ خودش[۴] که هیچ کدام هنوز منتشر نشده است.

جایزهٔ ترجمه[ویرایش]

دریابندری به مناسبت ترجمه آثار ادبی آمریکایی جایزه تورنتون وایلدر از دانشگاه کلمبیا گرفته‌است.

سکته‌های پیاپی[ویرایش]

نجف دریابندری در ۲۳ آبان ۱۳۹۳ در پی سکته مغزی در آی سی یو بستری شد[۵] و پس از بهبودی حالش در ۳ آذر ۱۳۹۳ از بیمارستان مرخص شد.[۶]

ثبت ملّی[ویرایش]

در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۹۶ کمیته ملی ثبت میراث ناملموس در سالن کانون فرهنگی فجر تشکیل جلسه داد و در این جلسه نجف دریابندری به‌عنوان گنجینه زنده بشری در میراث خوراک در فهرست حاملان میراث ناملموس (نادره‌کاران) به‌ثبت رسید.[۷]

نوشته‌ها[ویرایش]

این جدول بیشترِ تألیفات و ترجمه‌های دریابندری را دربرمی‌گیرد.[۸]

کتاب‌های منتشرشده
نام نویسنده مترجم ناشر فارسی سال انتشار فارسی توضیحات
از این لحاظ آری کارنامه ۱۳۸۹ ۴۸۰ صفحه، (مجموعهٔ مقدمه‌های دریابندری بر ترجمه‌هایش)
افسانه اسطوره آری شرح چند نظریه در افسانه‌شناسی و نقد یک اصطلاح
کتاب مستطاب آشپزی آری کارنامه با همکاری فهیمه راستکار
به عبارت دیگر: مجموعه مقاله‌ها آری
در عین حال: مجموعه مقاله‌ها آری
درد بی‌خویشتنی: بررسی مفهوم الیناسیون در فلسفهٔ غرب آری نشر پرواز
نشر نو
یک گفتگو آری نشر کارنامه ۱۳۷۶ با ناصر حریری، ۲۱۹ صفحه
گفتگو با نجف دریابندری آری با مهدی مظفر ساوجی
وداع با اسلحه ارنست همینگوی آری ۱۳۳۳
پیرمرد و دریا ارنست همینگوی آری انتشارات خوارزمی ۱۳۶۳
سرگذشت هکلبری فین مارک توین آری انتشارات خوارزمی ۱۳۶۶
بیگانه‌ای در دهکده مارک توین آری ۱۳۴۰
گور به گور ویلیام فاکنر آری نشر چشمه ۱۳۷۱
یک گل سرخ برای امیلی ویلیام فاکنر آری نیلوفر ۱۳۸۲ ۲۴۵ صفحه
رگتایم ای.ال. دکتروف آری ۱۳۶۱
بیلی باتگیت ای.ال. دکتروف آری انتشارات طرح نو ۱۳۷۷
پیامبر و دیوانه جبران خلیل جبران آری ۱۳۷۸
بازماندهٔ روز کازو ایشی‌گورو آری ۱۳۷۵
آنتیگونه سوفوکل آری ۱۳۵۵
چنین کنند بزرگان ویل کاپی آری ۱۳۵۱ عنوان اصلی: انحطاط و سقوط تقریباً همهٔ افراد
قدرت برتراند راسل آری ۱۳۶۱
تاریخ فلسفه غرب برتراند راسل آری ۱۳۴۰
عرفان و منطق برتراند راسل آری ۱۳۴۹
افسانه دولت ارنست کاسیرر آری ۱۳۶۲
فلسفه روشن‌اندیشی ارنست کاسیرر آری ۱۳۷۲
کلی‌ها هیلری استنیلند آری کارنامه ۱۳۸۳ ۲۰۸ صفحه
معنی هنر هربرت رید آری انتشارات علمی و فرهنگی ۱۳۵۱
تاریخ سینما آرتور نایت آری ۱۳۴۱
متفکران روس آیزایا برلین آری ۱۳۶۱
قضیهٔ رابرت اوپنهایمر هاینار کیپهارت آری ۱۳۴۹
در انتظار گودو، دست آخر: نمایشنامه‌های بکت ساموئل بکت آری ۱۳۵۶ دو جلد
تاریخ روسیهٔ شوروی، انقلاب بلشویکی، ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۳ ادوارد هلت کار آری ۱۳۷۱ سه جلد
برف‌های کلیمانجارو ارنست همینگوی آری
خانه برناردا آلبا فدریکو گارسیا لورکا آری کارنامه ۱۳۹۲ ۱۷۴ صفحه

پانویس[ویرایش]

  1. نجف دریابندری، مترجم و نویسنده، در آی سی یو بستری شد بی‌بی‌سی فارسی، ۲۳ آبان ۱۳۹۳
  2. «زندگی ادبی یک مترجم ادبی». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۸.
  3. مظفری ساوجی، «یادداشت‌های روزانه»، ۷۱-۷۳.
  4. مظفری ساوجی، «یادداشت‌های روزانه»، ۳۸.
  5. «نجف دریابندری به آی‌سی‌یو رفت». ایسنا. ۲۰۱۴-۱۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۷-۰۶.
  6. «نجف دریابندری از بیمارستان مرخص شد». ایسنا. ۲۰۱۴-۱۱-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۷-۰۶.
  7. ««نجف دریابندری» ثبت ملی شد». ایسنا. ۲۰۱۷-۰۸-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۷-۰۶.
  8. خبرگزاری میراث فرهنگی. «نجف دریابندری: باید گلستان سعدی را بارها بخوانیم». خبرگزاری میراث فرهنگی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۴ اوت ۲۰۰۹.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]