فهیمه راستکار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فهیمه راستکار
زمینه فعالیت دوبله، تئاتر، رادیو، سینما و تلویزیون
تولد ۱۳۱۱
تهران
مرگ ۲ آذر ۱۳۹۱
منزل شخصی، تهران
مدفن بهشت سکینه کرج
ملیت ایرانی
پیشه دوبلور و بازیگر
سال‌های فعالیت از ۱۳۳۰ تا ۱۳۸۵
همسر(ها) نجف دریابندری
فرزندان سهراب[۱]
مدرک تحصیلی لیسانس رشته زبان فرانسه


فهیمه راستکار (۱۳۹۱–۱۳۱۱) دوبلور و بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون ایرانی بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

فهیمه راستکار در اسفند سال ۱۳۱۱ (به روایتی ۱۳۱۲ یا ۱۳۱۳) در تهران زاده شد. او فارغ‌التحصیل «هنرستان هنرپیشگی» (به سرپرستی دکتر مهدی نامدار) بود و در پی آن در گروه های مستقل ماننده گروه تئاتری شاهین سرکیسیان کار خود را ادامه داد. علی نصیریان، بیژن مفید، عباس جوانمرد، صدرالدین الهی، رفعت هاشم‌پور، جعفر والی، جمشید لایق، فریدون ثقفی، پرویز بهرام و هوشنگ لطیف‌پور از هم دوره‌ای های او در هنرستان هنرپیشگی بودند. سپس در رشتهٔ زبان فرانسه دانشگاه تهران به ادامه تحصیل پرداخت اما آن را نیمه تمام رها کرد. بازی در تئاتر را با نمایش باغ وحش شیشه‌ای اثر تنسی ویلیامز به کارگردانی سنک دیویدسن در انجمن ایران و آمریکا و نیز فعالیت در دوبله را از سال ۱۳۳۵ به دعوت هوشنگ لطیف‌پور آغاز کرد و اولین نقشی که حرف زد، به‌جای ایرنه پاپاس در فیلم «تئودورا» به سرپرستی ابوالقاسم رضایی در استودیو ایران فیلم (خانه سینمای ایران فعلی) بود. سپس در همان استودیو در نسخهٔ روسی «اُتِللو» به سرپرستی هوشنگ لطیف‌پور، به نقش دزدمونا (با بازی ایرینا اسکوبتسه‌وا) گویندگی کرد که دوبلهٔ این فیلم از کیفیت بسیار خوبی برخوردار بود و مورد توجه قرار گرفت. در سال ۱۳۳۶ به دعوت آلکس آقابابیان، همراه با منوچهر زمانی، ناهید بوستانی و محمدرضا زندی، برای دوبله به فارسی فیلم‌ها به ایتالیا عزیمت کرد و به مدت چهار سال در آن کشور به دوبلاژ مشغول شد. بعد از بازگشت به ایران، به فعالیت‌اش در عرصهٔ دوبله ادامه داد و در دهه چهل خورشیدی، نقش‌گویی مهم بسیاری از فیلم‌ها را بر عهده داشت و همچنان به بازی در تئاتر نیز ادامه داد. صدای او به‌جای کاترین هپبورن در «شیر در زمستان»، اینگرید برگمن در «آیا برامس را دوست دارید؟»، ملینا مرکوری در «یکشنبه‌ها هرگز»، آوا گاردنر در «کنتس پابرهنه»، جنت لی در «روانی» و سوفیا لورن از به‌یادماندنی‌ترین کارهای او در عرصهٔ دوبله است. «سفر دراز روز در شب»، «مرد دوم»، «آنتيگونه»، «ترس و نکبت رایش سوم»، «انسان، حیوان و تقوا»، «خانه برناردا آلبا»، «اورگاست»، «رویا»، «پرواربندان»، «وای بر مغلوب» و... از جمله نمایش هایی است که او نقش آفرینی کرده است. سال ۱۳۵۱ در مراسم افتتاحیهٔ «تئاتر شهر» که نمایش «باغ آلبالو» اثر آنتون چخوف و به کارگردانی آربی اوانسیان روی صحنه رفت، راستکار یکی از بازیگران آن بود. همچنین بازیگری در سینما را از سال ۱۳۵۲ با فیلم «مغول‌ها» به کارگردانی پرویز کیمیاوی آغاز کرد؛ اما تا بعد از انقلاب در فیلم دیگری بازی نکرد و ترجیح داد فعالیت اصلی‌اش را در دوبله و تئاتر متمرکز کند.[۲]
نجف دریابندری، مترجم پیشکسوت، همسر او بود و در برخی آثار مانند «کتاب مستطاب آشپزی» با هم همکاری داشته‌اند.
از دوبله‌های شاخص او در سال‌های پس از انقلاب ایران می توان به نقش خانم مارپل در سریال «خانم مارپل» اشاره کرد که با استقبال مخاطبین مواجه شد. فهیمه راستکار پنجشنبه دوم آذر ۱۳۹۱ پس از گذراندن یک دوره بیماری طولانی آلزایمر، در ۸۰ سالگی در منزل شخصی‌اش درگذشت[۳] و پیکرش جمعه سوم آذرماه در بهشت سکینه کرج به خاک سپرده شد.

فیلم‌شناسی[ویرایش]

سینمایی (بازیگر)[ویرایش]

فیلم سال
شیرین ۱۳۸۷
گیس بریده ۱۳۸۵
پابرهنه در بهشت ۱۳۸۴
ستاره‌ها ۳: ستاره بود ۱۳۸۴
رازها ۱۳۸۳
دختری بنام تندر ۱۳۷۹
روانی ۱۳۷۶
زن شرقی ۱۳۷۶
الو الو من جوجوام ۱۳۷۳
مرغ و همسایه ۱۳۷۰
عشق و مرگ ۱۳۶۹
جهیزیه‌ای برای رباب ۱۳۶۶
محموله ۱۳۶۶
ترنج ۱۳۶۵
شیر سنگی ۱۳۶۵
خط پایان ۱۳۶۴
آقای هیروگلیف ۱۳۵۹
مغولها ۱۳۵۲

تلویزیونی (بازیگر)[ویرایش]

فیلم سال
این راهش نیست ۱۳۸۲
کارآگاه شمسی و دستیارش مادام ۱۳۸۰
پردهٔ عجایب ۱۳۷۷
تهران ۱۱- ۵۹۵ ج ۴۸ ۱۳۷۶–۱۳۷۵
غبار نور ۱۳۷۵
بی‌بی‌یون ۱۳۷۴
کمند خاطرات ۱۳۶۹
ماه‌پنهان است ۱۳۶۲

گویندگی[ویرایش]

جون کرافورد، دوریس دی، آنیتا اکبرگ ، روزانا اسکیافینو، میلی ویتاله، الئونورا روسی دراگو، دوریان گری، ماریزا مرلینی، نادیا گری، و....

[۴] [۵] [۶] [۷] [۸]

نمایش[ویرایش]

  • «شاپرک‌خانوم» (۱۳۵۰) به جای سوسک مادر
  • «اولین پرواز» (گنجشک کوچولو) «گوینده»
  • «خاموشی دریا» (نمایشنامه رادیویی) به جای دختر
  • «َشازده کوچولو»

منابع[ویرایش]

  1. «‮فرهنگ و هنر‬ - ‮فهیمه راستکار، دوبلور و بازیگر پیشکسوت ایرانی، درگذشت‬». ‭BBC ‮فارسی‬‬. ۲۰۱۲-۱۱-۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۲-۱۷. 
  2. ماهنامه سینمایی فیلم شماره ۳۵۷ سال بیست و پنجم
  3. «فهیمه راستکار درگذشت». خبر آنلاین، پنج شنبه ۲ آذر ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در پنج شنبه ۲ آذر ۱۳۹۱. 
  4. کافه کلاسیک http://www.cafeclassic5.ir
  5. ماهنامه سینمایی فیلم، کتاب سال سینمای ایران، ویژه دوبله به فارسی، اسفند ۱۳۸۴
  6. تاریخچه کامل دوبله به فارسی در ایران، احمد ژیرافر، انتشارات کتاب کوله پشتی
  7. بزرگان سینمای جهان با صدای بزرگان دوبلاژ ایران، میثم ترابعلی، خانه تاریخ و تصویر ابریشمی
  8. گفتگوی منتشر نشده فریدون جیرانی با زنده‌یاد فهیمه راستکار درباره دوبله فیلم در ایتالیا
  • جمال امید. فرهنگ سینمای ایران. چاپ دوم. تهران: موسسه انتشارات نگاه، ۱۳۷۷. شابک ‎۲-۸۹-۶۱۷۴-۹۶۴. 
  • فهیمه راستکار در وبگاه انجمن گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم

پیوند به بیرون[ویرایش]