امیر نادری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
امیر نادری
Amir naderi.jpg
امیر نادری در شصت و پنجمین جشنوارهٔ فیلم ونیز
زاده ۷ خرداد ۱۳۲۴ (۷۴ سال)
آبادان، استان خوزستان، ایران
ملیت ایرانی
سال‌های فعالیت ۱۳۴۷ تا کنون
صفحه در وب‌گاه IMDb
جشنواره کن
جایزه ویژه هیئت داوران برای فیلم انتظار ۱۹۷۴
جشنواره ونیز
نامزد جایزه شیر طلایی برای فیلم وگاس: بر اساس یک داستان واقعی ۲۰۰۸
تقدیر ویژه انجمن جهانی کاتولیک برای فیلم وگاس: بر اساس یک داستان واقعی ۲۰۰۸

امیر نادری (زادهٔ ۷ خرداد ۱۳۲۴ - آبادان) کارگردان و تهیه‌کنندهٔ سینمایی ایرانی است. وی از سال ۱۳۶۹ به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کرد و در سالهای اخیر در ژاپن زندگی می‌کند.[۱]

او از کارگردانان تأثیرگذار و مهم سینمای موج نو و معناگرای ایران است. نادری از کودکی در سالن سینما و تئاتر کار می‌کرد و با دیدن فیلم و نمایش، خواندن نقد فیلم و معاشرت با منقدان، به‌طور خودآموخته وارد عالم سینما شد. در ابتدا به عنوان عکاس در چند فیلم مهم سینمای ایران کار کرد. در سال ۱۳۵۰ اولین فیلمش خداحافظ رفیق را کارگردانی کرد. توجه جشنواره‌های جهانی با فیلم دونده و آب، باد، خاک به او جلب شد. دونده از سوی تعدادی از منتقدان در فهرست یکی از تاثیرگذارترین فیلم‌های ربع قرن اخیر معرفی شده‌است. فیلم بعدی امیر نادری «ماه» نام داشت، نادری گفته‌است بیست سال دربارهٔ موضوع این فیلم کار کرده و یک دلیل مهاجرت او از ایران به آمریکا، ساختن فیلم «ماه» بوده‌است.[۲] نادری برای فیلم وگاس: بر اساس یک داستان واقعی نامزد جایزه شیر طلایی از شصت و پنجمین جشنواره فیلم ونیز در سال ۲۰۰۸ شد و همچنین برای فیلم‌های دونده و آب، باد، خاک در سال‌های ۱۹۸۵ و ۱۹۸۹ برنده جایزه بالن طلایی جشنواره فیلم سه قاره نانت شد.

زندگی[ویرایش]

پدرش پیش از تولد او فوت می‌کند و مادرش را در شش‌سالگی از دست می‌دهد. همراه با برادر بزرگترش تحت سرپرستی خاله‌اش زندگی می‌کند. کارهایی مانند تخمه‌فروشی جلوی در سینما، کنترل‌چی سالن سینما و آپارات‌چی سینما را در آبادان تجربه می‌کند. از ۱۲ سالگی با تماشای فیلم‌های خارجی در سینمای آبادان، به سینما و نمایش علاقه پیدا کرد و بعد در تئاتر حافظ آبادان نقش‌هایی کوتاه از بچه‌ها را بازی می‌کرد. وی دانش‌آموخته دبیرستان رازی آبادان است.[۳] با برادرش به تهران می‌آید و در چند عکاس‌خانه کار می‌کند. آشنایی‌اش با علیرضا زرین‌دست پای او را به سینما باز می‌کند. کار در سینما را با عکاسی فیلم «قیصر»، «حسن کچل» و «پنجره» آغاز کرد. نادری شش‌ماه به انگلستان می‌رود، سال ۱۳۵۰ کار فیلمسازی‌اش را با نویسندگی و کارگردانی خداحافظ رفیق در ایران شروع می‌کند.[۴]

مهاجرت[ویرایش]

توقیف فیلم آب، باد، خاک و دو فیلم مستند جستجو ۱ و جستجو ۲ در تصمیم نادری به مهاجرت از ایران، بی تأثیر نبوده اما او دلیل اصلی مهاجرتش را هدف همیشگی‌اش در ساخت فیلم، در خارج از ایران عنوان کرده‌است.[۵]

امیر نادری در پایان دهه شصت خورشیدی از ایران مهاجرت کرد و در ایالات متحده، ژاپن و ایتالیا فیلم ساخته‌است. او بعد از مهاجرات خود خواسته‌اش فیلم‌هایی چون «منهتن از روی شماره» (۱۹۹۳)، «ماراتن» (۲۰۰۲) و … را ساخت.[۶]

امیر نادری در مسیر زندگی و فیلمسازی‌اش وفادار به خود، جستجوگر و یک دوست‌دار واقعی سینما باقی مانده‌است. او هرگز به فیلمسازی تجاری روی نیاورد، اما فیلم‌های او در مهم‌ترین جشنواره‌های سینمایی جهان دیده شدند، جایزه گرفتند و به یکی از ارجاع‌های سینمایی سینمادوستان دنیا تبدیل شدند. نادری اکنون سینمای ژاپن را در ژاپن تدریس می‌کند.[۷]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

کارگردان[ویرایش]

عکاس[ویرایش]

جوایز[ویرایش]

بزرگ‌داشت و بررسی آثار[ویرایش]

  • در سال ۲۰۰۶ موزه ملی سینما در تورین ایتالیا به بزرگ‌داشت امیر نادری و بررسی کارهای او با نمایش فیلم‌ها و عکس‌هایش پرداخت.[۱۰]
  • در سال ۲۰۰۸ به مناسبت سی‌امین سال برگزاری جشنواره فیلم سه قاره نانت، از امیر نادری و کارگردان‌های دیگری که دوبار بالن‌طلایی این جشنواره را برده‌اند تقدیر شد.

فیلم‌های انتظار، دونده و آب، باد، خاک در بزرگ‌داشت نادری نمایش داده شد.[۱۱]

پانویس[ویرایش]

  1. «آبادان جوان‌هایش را پیر می‌کند». مجله بیست و چهار. همشهری. اردیبهشت ۹۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. «تنها دویدن از «وگاس» تا «ماه»، مصاحبهٔ تصویری آزاده اسدی با امیر نادری در شصت و پنجمین جشنواره فیلم ونیز، رادیو زمانه، ۳۱ شهریور ۱۳۸۷.
  3. «زندگی ادبی یک مترجم ادبی». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۸.
  4. معرفی و نقد فیلم‌های امیر نادری، غلام حیدری
  5. رادیو زمانه | آزاده اسدی | گفتگو | تنها دویدن از «وگاس» تا «ماه»
  6. ««آب باد خاک» امیر نادری ۶۲ ساله شد». خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). ۶ خرداد ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۸.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «امیر نادری به روایت امیر نادری». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۸.
  8. Signis
  9. La Biennale di Venezia
  10. Amir Naderi a Torino - cinema
  11. Festival des 3 Continents - festival de film international

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]