صفحه نیمه‌حفاظت‌شده

بهروز وثوقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

بهروز وثوقی
Behrouz Vossoughi.jpg
نام اصلی بهروز وثوقی[۱]
زمینه فعالیت سینما، تئاتر، دوبله
تولد ۲۰ اسفند ۱۳۱۶ ‏(۸۲ سال)
خوی، آذربایجان غربی[۲]
محل زندگی کالیفرنیا سان‌فرانسیسکو
ایالات متحدهٔ آمریکا

ملیت ایرانی
پیشه هنرپیشه، دوبلور
سال‌های فعالیت ۱۳۴۰–اکنون
همسر(ها) گوگوش (۱۳۵۵–۱۳۵۴)
کتایون امجدی
فرزندان مهشید، ماهان

بهروز وثوقی (زادهٔ ۲۰ اسفند ۱۳۱۶ در خوی[۳]) بازیگر سینما و تئاتر اهل ایران است. او برادر چنگیز وثوقی و شهراد وثوقی است که هر دو در ایران به کار هنرپیشگی مشغول‌اند. وثوقی قبل از بازیگری در سینما، کارمند ادارهٔ دارایی و بعد دوبلور و گویندهٔ رادیو تلویزیون بود. بهروز وثوقی محبوبیتی افسانه‌ای میان مردم و سینمادوستان دارد، و یکی از محبوب‌ترین چهره‌های سینمای ایران بوده‌است.

بهروز وثوقی در آثار کارگردانان نامداری چون ساموئل خاچیکیان، ناصر تقوایی، امیر نادری، فریدون گُله، مسعود کیمیایی، خسرو هریتاش، علی حاتمی، ژان نگولسکو، رضا بدیعی، شیرین نشاط، جیمز فارگو، بهمن قبادی، جلال مقدم و شاپور قریب بازی کرده و در موفقیت بهترین فیلم‌های مسعود کیمیایی همچون قیصر، گوزن‌ها، داش آکل، رضا موتوری و خاک تأثیر فراوان داشته‌است.

او در طول فعالیت هنری‌اش بارها نامزد و برنده جوایز جشنواره‌های مختلف شد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به کسب دو مجسمهٔ سپاس بهترین بازیگر نقش اول مرد برای فیلم‌های قیصر و رضا موتوری، و جایزهٔ بز بالدار جشنواره جهانی فیلم تهران برای فیلم گوزنها اشاره کرد. بهروز وثوقی به‌خاطر نقش شمایل‌وارش در فیلم قیصر از سوی سینما دوستان ایرانی به «قیصر سینمای ایران» ملقب شده‌است!

زندگی‌نامه و کارها

بهروز وثوقی و محمّدعلی فردین و ناصر ملک‌مطیعی ستارگان مرد فیلمفارسی بودند.
سرِ صحنهٔ تنگسیر با امیر نادری و عوامل
بهروز وثوقی با آلن دلون

بهروز وثوقی در سال ۱۳۱۶ در خوی متولد شد و به گفته خودش از شش ماهگی به تهران آمد و در خیابان آپادانا ساکن شد.[۴] شخصی به نام مسعود صمدی در سال ۱۳۳۴ در ۱۸ سالگی بهروز وثوقی را مطرح کرد. بازی در نقش‌های متفاوت و شخصیت‌های به‌یادماندنی سینمای ایران مانند داش آکل، سید در گوزن‌ها، مجید ظروف چی در سوته دلان، ممل آمریکایی، زائر محمد (شیر محمد) در تنگسیر، رضا موتوری، ابی نسیه در کندو، دکتر رستگار در سازش، سرهنگ نصرالله در کاروان‌ها وی را تبدیل به یکی از محبوب‌ترین بازیگران تاریخ سینمای ایران کرده‌است.

او از سال ۱۳۳۷ با بازی در فیلم طوفان در شهر ما به سینما آمد و تا سال ۱۳۴۷ در نقش‌های متفاوت اما نچندان پررنگی ظاهر شد. نخستین فیلم سینمایی مورد توجه او صد کیلو داماد به کارگردانی عباس شباویز در سال ۱۳۴۰ بود. وی در سال ۱۳۴۸ توسط مسعود کیمیایی به فیلم قیصر دعوت شد و این نقطه شروع وی به عنوان یک بازیگر مطرح بود، بازی وی در این فیلم مورد توجه عموم و علاقه‌مندان به سینما قرار گرفت. جوان اول آن سال‌های سینمای ایران در بسیاری از فیلم به ایفای نقش پرداخته‌است. از جمله فیلم‌های مطرحی که وی در آن به ایفای نقش پرداخته‌است می‌توان به سوته‌دلان، ذبیح، کندو، داش اکل، خاک، بلوچ، تنگسیر، همسفر، ممل آمریکایی، رضا موتوری، دشنه، طوقی، گوزنها، سازش، کاروان‌ها، ملکوت، گرگ بیزار، فرار از تله، قهرمانان و زرین اشاره کرد. بهروز وثوقی پس از آن به آمریکا رفت تا در فیلم «گربه در قفس» ساخته تونی زرین‌دست بازی کند که اقامت او در آمریکا با انقلاب اسلامی مصادف شد. در سال ۲۰۰۰ داوران جشنواره فیلم سانفرانسیسکو جایزهٔ آکیرا کوروساوا را به عباس کیارستمی اهدا کردند و او نیز به بهروز وثوقی تقدیم کرد. وثوقی بعد انقلاب دوستی خود را با ناصر ملک مطیعی و جمشید مشایخی حفظ نموده و به گفتهٔ خودش فقط با این دو هنرپیشه در داخل کشور در ارتباط است.[نیازمند منبع] هنرپیشه مشهور آمریکایی آنتونی کویین بازیگر نقش حمزه در فیلم محمد رسول‌الله چندین سال رابطهٔ بسیار صمیمانه‌ای با وی در آمریکا داشته‌است. وثوقی در سال ۱۹۷۸ در فیلم کاروان‌ها به همراه آنتونی کوئین و کریستوفر لی به ایفای نقش پرداخت. وی همیشه در قراردادهای خود از عقیده خاصی برخوردار بود و آن این بود که در فیلمی به‌عنوان نقش اول در ابتدای فیلم اگر نام او نوشته نمی‌شد، در آن فیلم ایفای نقش نمی‌کرد، هرچند این مسئله برای فیلم‌سازان هم حایز اهمیت بود و باعث پرفروشیِ اثر آن‌ها می‌گردید.[نیازمند منبع] در حادثهٔ آتش‌سوزی سینما رکسِ آبادان در مرداد ۱۳۵۷، ازدحام جمعیت برای تماشای فیلم گوزن‌های بهروز بود.[۵]

فیلم‌شناسی

بهروز وثوقی در آثار کارگردانان نامداری چون ساموئل خاچیکیان، ناصر تقوایی، امیر نادری، فریدون گُله، مسعود کیمیایی، خسرو هریتاش، علی حاتمی، ژان نگولسکو، رضا بدیعی، شیرین نشاط، جیمز فارگو، بهمن قبادی، جلال مقدم و شاپور قریب ایفای نقش کرده‌است.

وی همچنین با بازیگران نامداری چون کامرون میچل، کریستوفر لی، آنتونی کویین، پوری بنایی، داریوش اسدزاده، جمشید مشایخی، رضا کرم‌رضایی، پرویز فنی‌زاده، فروزان، عزت‌الله انتظامی، گوگوش، مونیکا بلوچی، لیلا فروهر، شهره آغداشلو، ناصر ملک‌مطیعی، فرامرز قریبیان، رضا بیک ایمانوردی، شهلا ریاحی، پروین خیربخش، نوری کسرایی، فخری خوروش، جنیفر اونیل، محمدعلی کشاورز، بهزاد فراهانی، گلشیفته فراهانی، فرزانه تأئیدی، ایرج قادری، داود رشیدی، جیمز کارن، استوارت ویتمن، الکه زومر، بهمن مفید، جعفر والی، اکبر مشکین، ایرن زازیانس، کورنبرگ ریس و جف دانیلز همبازی بوده‌است.

بهروز وثوقی از ستایش‌شده‌ترین و به عقیدهٔ بسیاری از اهالی سینما و هنرمندان (مانند فریبرز عرب‌نیا، خسرو شکیبایی، پرویز فنی‌زاده، پرویز پرستویی، داریوش اقبالی، بهمن قبادی، مهدی هاشمی، فاطمه معتمدآریا، پژمان بازغی، حامد بهداد، سعید راد، شهاب حسینی، بابک حمیدیان و…) بهترین بازیگر تاریخ سینمای ایران است.[نیازمند منبع] آخرین کار هنری و نخستین کار بهروز وثوقی در صحنه تئاتر در ایران، بازیگری در نمایشنامهٔ موضوع جدی نیست از لویی جی پیراندلو، نویسندهٔ بنام ایتالیایی به ترجمه و کارگردانی ایرج انور بود که در تابستان ۱۳۵۷ در انجمن ایران و آمریکا به اجرا درآمد و نقش مقابل او را شهره آغداشلو به عهده داشت. تلویزیون ملی ایران این نمایش را به کیفیت عالی ضبط کرد اما هرگز پخش نشد. خسرو شکیبایی، بهمن قبادی و عباس کیارستمی از بهروز وثوقی بارها به‌عنوان کسی که دیدن فیلم‌هایش آن‌ها را به سینما علاقه‌مند کرده‌است یاد کرده‌اند.

جوایز و دستاوردها

داخلی

بهروز وثوقی هنگام دریافت جایزه از ساتیاجیت رای برای (فیلم تنگسیر ۱۳۵۲) در هندوستان
جشنواره فیلم سپاس تهران
  • برنده جایزه مجسمه سپاس بهترین بازیگر نقش اول مرد در دومین دوره در سال ۱۳۴۸ برای بازی در فیلم قیصر
  • برنده جایزه مجسمه سپاس بهترین بازیگر نقش اول مرد در سومین دوره در سال ۱۳۴۹ برای بازی در فیلم رضا موتوری
  • نامزد جایزه مجسمه سپاس بهترین بازیگر نقش اول مرد در چهارمین دوره در سال ۱۳۵۰ برای بازی در فیلم داش آکل
جشنواره جهانی فیلم تهران
  • برنده جایزه بز بالدار بهترین بازیگر نقش اول مرد در سومین دوره در سال ۱۳۵۳ برای بازی در فیلم گوزن‌ها
  • نامزد جایزه بز بالدار بهترین بازیگر نقش اول مرد در چهارمین دوره در سال ۱۳۵۴ برای بازی در فیلم کندو
  • نامزد جایزه بز بالدار بهترین بازیگر نقش اول مرد در پنجمین دوره در سال ۱۳۵۵ برای بازی در فیلم ملکوت
  • نامزد جایزه بز بالدار بهترین بازیگر نقش اول مرد در ششمین دوره در سال ۱۳۵۶ برای بازی در فیلم سوته دلان

بین‌المللی

بازگشت به ایران

بهروز وثوقی در کنار همسرش کتایون امجدی حاشیه جشنواره فیلم کوروش در تورنتو
بهروز وثوقی در کنار همسرش کتایون امجدی در حاشیه جشنواره فیلم کوروش تورنتو

در ۱۰ خرداد ۱۳۹۷ و چند روز پس از مرگ ناصر ملک‌مطیعی، ۱۰۰ نفر از چهره‌های هنری داخل ایران از جمله ارمیا وثوقی، در نامه‌ای به حسن روحانی، خواستار رفع تنگناها برای هنرمندان، از جمله بهروز وثوقی شدند و خواستار بازگشت او به کشور شدند.[۶] این نامه با واکنش تند محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور ایران همراه شد. وی دربارهٔ کمپین هنرمندان برای بازگشت وثوقی به ایران گفت: «این اقدام حساب‌شده‌ای است که ما از پشت پردهٔ آن مطلع هستیم. این‌که امروز عده‌ای از هنرمندان کمپینی به راه می‌اندازند و از فردی که فسادش در سینمای ایران علنی بود و پس از پیروزی انقلاب به دامان آمریکا فرار کرد، حمایت می‌کنند و قصد برگرداندن او به کشور را دارند، اقدام حساب‌شده‌ای است که از عوامل پنهان اطلاع آن داریم. هر ایرانی‌ای حق دارد به کشور خود بازگردد و هیچ مقامی نمی‌تواند مانع او شود اما اگر کسی کارهای خلاف و جرم مرتکب شده، باید بر اساس قانون با او برخورد کرد و این‌طور نیست که هرکس بخواهد به ایران بازگردد، برای او فرش قرمز پهن کنند.»[۷]

زندگی شخصی

بهروز وثوقی داری سه بردار با نام‌های فیروز، چنگیز، شهراد، است که همگی در ایران زندگی می‌کنند. او تا کنون دو بار ازدواج کرده‌است اولین بار با گوگوش خواننده مشهور ایرانی بین سال‌های ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۵ بود و بار ذوم با کتایون امجدی در سال ۱۳۵۶ ازدواج کرد. او دارای دو فرزند به نام‌های مهشید، ماهان، است که همگی آنها را از همسر دوم خود دارد.[نیازمند منبع]

منابع

  1. قانعی‌فرد، عرفان (۱۳۹۰). در دامگه حادثه: بررسی علل و عوامل فروپاشی حکومت شاهنشاهی،. لس آنجلس، کالیفرنیا: شرکت کتاب. صص. ۱۹۹. شابک ۹۷۸-۱-۵۹۵۸۴-۳۳۴-۰.
  2. «بهروز وثوقی: مسئولین دعوت کنند، به ایران می‌آیم». پایگاه خبری تحلیلی انتخاب. ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  3. «وثوقی: با همه محدودیت‌ها، سینمای ایران قابل تقدیر است». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۰.
  4. «بهروز وثوقی: مسئولین دعوت کنند، به ایران می‌آیم». پایگاه خبری تحلیلی انتخاب. ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  5. «چه کسانی سینما رکس را به آتش کشیدند؟». سایت خبری تحلیلی تابناک. ۲۸ مرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  6. ایران، عصر. «نامه 100 هنرمند به رئیس‌جمهور برای رفع محدودیت بهروز وثوقی». عصر ایران. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۵.
  7. فرارو، Fararu |. «واکنش تند دادستان کل کشور به کمپین بازگشت بهروز وثوقی». Fararu | فرارو. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۵.

پیوند به بیرون