شهرستان شمیرانات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شمیران)
پرش به: ناوبری، جستجو
شمیران
شمیران
Shemiranat County.PNG
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان شمیران
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی طجرشت
سال شهرشدن ۱۳۵۷[۱]
مردم
جمعیت ۴۴۰۶۱ (۱۳۹۰)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۶۰۰ متر (بخش مرکزی)[۲]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۲/۹ درجه سانتیگراد[۳]
میانگین بارش سالانه ۴۳۵/۸ میلیمتر[۴]
اطلاعات شهری
وبگاه فرمانداری شمیرانات

شمیران نام شهرستانی است در استان تهران و در دامنه‌های البرز جنوبی. شمیران در مجاورت شهر تهران و در شمال و شمال شرق آن قرار دارد. این شهرستان شامل شهر شمیران (تمامی منطقه ۱ شهرداری تهران و بخش اعظم از منطقه ۴) و شرق و شمال منطقه۲ و نیز بخش‌های لواسانات و رودبارقصران می‌شود. در گفتار عامیانه به این شهرستان شمرون می‌گویند.[۵] به علت گسترش تدریجی شهر تهران، شمیران در شهر تهران ادغام شده و تحت نظارت مناطق ۱ و ۲ و ۴ شهرداری تهران اداره می‌شود.

جمعیت[ویرایش]

این شهر در سرشماری سال ۱۳۹۰ دارای ۴۴٬۰۶۱ نفر جمعیت بوده است که شامل ۲۳٬۰۱۹ نفر مرد، ۲۱٬۰۴۲ زن و ۱۴٬۲۲۷ خانوار بوده است.

مکان نگاری[ویرایش]

  • تجریش: شهر تجریش (منطقه ۱ شهرداری تهران و بخش اعظم منطقه ۴) در دامنه رشته کوه البرز و در ارتفاع ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.[۶] ارتفاع در میدان تجریش (مرکز شهرستان) ۱۶۰۰ متر از سطح دریا است.[۷]
  • لواسان: شهر لواسان در دامنه رشته کوه البرز و متوسط ارتفاع آن ۱۷۰۰ متر از سطح دریا است.[۸]
  • اوشان فشم میگون: شهر قصران (اوشان - فشم - میگون) در ارتفاع ۱۸۵۰ تا ۲۲۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
  • شمشک: شهر شمشک در ارتفاع ۲۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

معنی واژه[ویرایش]

این نام از دو بخش «شمی» یا «سمی» یا «شم» به معنی «بلند»، و «ران» به معنی «جای» تشکیل شده‌است که روی هم، «بلندجای» را گویند. (در مقابل «تهران» (ته + ران) به معنی «پایین جا».[۹] در متون قدیمی این منطقه را قلعه شمیران گفته‌اند.[۱۰] در مقابل احمد کسروی ریشه لغوی نام این منطقه را چنین دانسته‌است: « «ران» به معنی جایگاه و سرزمین است، و «سمی» یا «شمی» به معنای سرد است و لذا شمیران (شمیرام، شمیرم، شمیلان، سمیران و سمیرم) به معنای جای سرد یا سردسیر است».[۱۱] نکته‌ای که بر مطلب بالا می‌توان افزود این است که این اسم به حالت جمع و به صورت شمیرانات که امروزه به کار می‌رود، غلط است زیرا شمیران نام عمومی این منطقه‌است که دارای چندین شهر و روستاست و از میان آن‌ها سی روستا در کوهستان قرار دارند و آب و هوای هفده قریه کاملاَ سردسیری است.[۱۲] هم چنین منطقه‌ای به نام شمیران با آب و هوای مشابه شمیران تهران در بیت المقدس وجود دارد.

پیشینه[ویرایش]

شهرستان شمیران در سال ۱۳۳۶ تأسیس گردیده در سال ۱۳۳۵ بنا به تصمیم دولت وقت استان مرکزی به مرکزیت تهران منحل و ری و شمیران در تهران ادغام گردیده ازنو هم‌زمان با تشکیل استان تهران بار دیگر شهرستان شمیران در سال ۱۳۶۶ با مصوبه هیئت وزیران به عنوان شهرستان مستقل رسمیت یافت.[۱۳]

پهناوری[ویرایش]

نمایی از برج‌های منطقه یک تهران از بزرگراه مدرس

مساحت شهرستان به تقریب حدود ۱۱۱۱ کیلومتر مربع و ۹/۵ درصد مساحت استان است؛ و در بین ۱۴ شهرستان استان تهران، مقام پنجم را دارد. از این مساحت، حدود ۶۰ کیلومتر مربع مربوط به «شهر شمیران» شامل منطقه یک و غرب منطقه چهار شهرداری تهران بزرگ، حدود ۶۰۰ کیلومترمربع مساحت بخش لواسان، و حدود ۵۰۰ کیلومتر مربع مساحت بخش رودبارقصران است. در آمارنامه استان تهران سال ۱۳۷۷ (سال انتشار: ۱۳۷۸) مساحت شهرستان شمیران ۱۱۱۱ کیلومتر مربع آمده است.[۱۴]

آب و هوا[ویرایش]

دمای سالانه شمیران در ایستگاه هواشناسی سعدآباد طبق آمار ۲۰ ساله (۱۳۵۳–۱۳۷۳) ۱۲/۹ درجه سانتیگراد است.[۱۵]

میزان بارندگی شمیران از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۷ به طور متوسط ۴۳۵/۸ میلیمتر بوده است.[۱۶]

بیشترین دمای ثبت شده از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۷ دمای +۳۹/۸ درجه سانتیگراد بوده است.[۱۷]

تعداد روزهای همراه با بارش برف شمیران نیز ۲۴ روز در سال ثبت شده است.[۱۸]

شهرستان شمیران در تقسیمات کشوری ایران[ویرایش]

شهرستان شمیران از دو بخش و سه دهستان و چهار شهر تجریش، لواسان، اوشان، فَشَم، میگون و شمشک تشکیل شده‌است.[۱۹]

شمیران از دیدگاه تاریخی و غیررسمی[ویرایش]

شمیران روستاهای کهن و زیبای فراوانی داشته‌است. نام‌های بسیاری از این روستاها زیبا و گوشنوازند و بسیاری از این نام‌ها از ریشه زبان تاتی که تا چند صد سال پیش (چیزی در حدود دویست سال پیش) زبان چیره در شمیران بوده‌است، گرفته شده‌اند.[نیازمند منبع] نام برخی از شهرک‌ها، شهرها و روستاهای شمیران که بیشترشان امروزه از محله‌های تهران بزرگ به شمار می‌روند از این قرارند:

میگون

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

برخی مراکز دیدنی این شهرستان عبارت‌اند از: روستای زیبای دربندسر، دریاچه سد لتیان، پارک جنگلی لویزان، آبشار دوقلو، آبشار اسون، آبشار پسنگ، آبشار سوتک، آبشار منظریه، پیست توچال، پیست دربندسر، پیست شمشک، پیست دیزین از جاده بالا، دیواره یخی هملون میگون، امامزاده قاسم (شمیرانات)، بقعه سلطان، آرامگاه‌های خواجه احمد، موسی، سید میر سلیم و مکان‌های تاریخی و چون مسجد امام حسن عسگری، قلعه دختر ضحاک، قصر ضحاک، گورستان زردشتیان، تپه کله قندی، قبر تاج‌الدین، سعادت آباد و تپه حصارک، پارک جنگلی تلو، پارک جنگلی لویزان، باغ پرندگان لویزان و غیره.[۲۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 
  2. نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png
  3. http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5037 (توکلی‌نیا، ص ۲۲۰)
  4. سایت هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  5. وبگاه شمیرانات
  6. نقشه توپوگرافی مرتفعترین نقطه مسکونی منطقه ۱ شهرداری تهران (تجریش) http://www.shiaupload.ir/viewer.php?file=36510076661671889070.png
  7. نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png
  8. نقشه توپوگرافی شهر لواسان http://www.shiaupload.ir/viewer.php?file=71463137985502739310.png
  9. شهرستان شمیرانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  10. جلال فرهمند، حومه طهران (۱)، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷
  11. جلال فرهمند، حومه طهران (۱)، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷
  12. جلال فرهمند، حومه طهران (۱)، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷
  13. «سایت فرمانداری شمیران». 
  14. «سایت فرمانداری شمیران». 
  15. (توکلی‌نیا، ص ۲۲۰)
  16. سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  17. سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  18. سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  19. وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  20. بخش رودبار قصران، وبگاه فرمانداری شمیران، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  21. نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیران، وبگاه فرمانداری شمیران، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  22. شهر شمیران (تجریش)(مقر فرمانداری شهرستان)، وبگاه فرمانداری شمیران، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  23. نقشهٔ پراکنش نقاط شهری و روستایی شهرستان شمیران)، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  24. اطلاعات شهرداری‌ها (پایین صفحه)، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  25. بخش لواسانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  26. نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  27. نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  28. اطلاعات شهرداری‌ها، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸
  29. شهرستان شمیران، وب‌گاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران، بخش جغرافیای سیاسی

منابع[ویرایش]

  • قصران (کوهسران)، نگارش حسین کریمان
  • سایت فرمانداری شمیران www.shemiran.gov.ir

مطالعه بیشتر[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]