صادق نوجوکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صادق نوجوکی
صادق نوجوکی.jpg
صادق نوجوکی
اطلاعات
نام اصلی صادق نوجوکی
تولد ۲ بهمن ۱۳۲۹
تهران
ملیت ایرانی ایران
سبک‌(ها) موسیقی پاپ ایرانی
موسیقی سنتی ایرانی
موسیقی کلاسیک
ساز(ها) پیانو، سینتی‌سایزر، آکاردئون
سال‌های فعالیت اواسط دههٔ پنجاه تا کنون
سازهای برجسته
پیانو، سینتی‌سایزر، آکاردئون
نوع صوت تنور

صادق نوجوکی (زادهٔ ۲ بهمن ۱۳۲۹ در تهرانموسیقی‌دان، ردیف‌دان، آهنگساز، تنظیم‌کننده، نوازندهٔ پیانو، رهبر ارکستر و استاد شاخص و سرشناس موسیقی کلاسیک و پاپ ایران است.[۱][۲] وی خالق بسیاری از آهنگ‌های ماندگار و خاطره‌انگیز ایرانی است. وی نخستین آهنگساز تاریخ موسیقی ایران است که موفق به ترکیب نمودن علمی و عملی موسیقی ایرانی با موسیقی‌های کلاسیک و پاپ غربی شده است و ازاین‌رو سبکی نوین را به موسیقی ایران وارد ساخته است.[۱][۲] صادق نوجوکی آهنگساز پیشگام و نوآور در استفاده از ارکستر زهی و پیانو در موسیقی پاپ ایران است.[۲] وی به‌عنوان تاثیرگذارترین چهرهٔ موسیقی کلاسیک و پاپ ایران شناخته می‌شود.[۲] او هم‌اکنون مقیم لس‌آنجلس آمریکا است.[۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

صادق نوجوکی در سال ۱۳۲۹ در تهران زاده شد. خانوادهٔ وی با موسیقی بیگانه نبودند. مادر او تار می‌نواخت[۳] و همچنین فعالیت‌های پسر دایی او سیروس آرمین (در نوازندگی سنتور) و پسرخالهٔ او هوشنگ مهاجری (در نوازندگی ویولن)، سبب جذب وی به موسیقی شد. وی در ابتدا فراگیری موسیقی را نزد محمد احمدزاده آغاز کرد و مدتی بعد، منوچهر جهانبگلو استاد او شد و به واسطهٔ این استاد موسیقی، با علی تجویدی آشنا شد و نکاتی را از وی فرا گرفت. او در سنین هفده-هجده‌سالگی در زمانی که به دبیرستان می‌رفت در گروه‌هایی که با همسالان خود تشکیل می‌داد، به‌عنوان نوازندهٔ کیبورد و آکاردئون فعالیت می‌نمود. خوانندگان گروه، سُلی، مرتضی برجسته و عباس وفایی (وفا) بودند.[۳] در این زمان او برای این گروه‌ها آهنگ‌هایی می‌ساخت که دو تای از آنها با نام‌های «معما» و «خوب من» با صدای عباس وفایی پخش شدند. کارهای رسمی‌ای که از او معروف شدند و آغاز کار حرفه‌ای او نیز بودند، دو آهنگ با نام‌های «رودخونه‌ها» با صدای رامش و «سَرسپرده» با صدای ستار بودند. صادق نوجوکی در زمان انقلاب، ترانه‌ای را برای خوانندهٔ سرشناس ایرانی، گوگوش، آهنگ‌سازی کرد که این ترانه برای گوگوش مشکلات بسیاری آفرید و عده‌ای آن را به آیت الله خمینی نسبت دادند و همین موجب بازداشت گوگوش شد به‌طوریکه گوگوش گفت: «در زمان بازداشت از من پرسیدند که این آهنگ را برای آقای خمینی خوندی؟ من گفتم... نه! من این آهنگ رو برای آقای خمینی نخوندم!»[۴]

مصاحبهٔ صادق نوجوکی با مطبوعات پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران
مصاحبهٔ صادق نوجوکی با مطبوعات پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران
صادق نوجوکی (سینتی‌سایزر) و مرتضی برجسته (خواننده) در سال ۱۳۴۷

صادق نوجوکی پس از سفر به آمریکا، دورهٔ آزاد موسیقی دانشگاه بین‌المللی سن دیگو را گذراند.[۵] وی معدود موسیقی‌های تبلیغاتی‌ای نیز برای شرکت‌های خارجی ساخته است و چون در زمینهٔ موسیقیِ متن از همان اوایل فعالیت حرفه‌ای خود (یعنی سال ۵۷) از ایران خارج شد، زمینهٔ مناسبی برای ارتباط وی با فیلم‌سازان خارجی مهیا نشد.[۵]

صادق نوجوکی و ویگن در استودیو پارس، تهرانجلس

دیدگاه‌ها[ویرایش]

وی دلیل متنوع بودن ساخته‌های خود را علاقه، صرف زمان، تفکر و احساس می‌داند. او دلیل دیگر تنوع آثار خود را متفاوت بودنِ تحصیلات خود در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد از موسیقی و نیز تعامل با انسان‌های مختلف می‌داند. همچنین او استفاه از دانش ریاضی را در کار آهنگسازی خود مهم می‌داند.[۵] وی زمان لازم برای تولد یک اثر موسیقیایی را یک ثانیه می‌داند.[۵]

همکاری با سایر هنرمندان[ویرایش]

از خوانندگان سرشناسی که با صادق نوجوکی همکاری داشته‌اند می‌توان به هایده، ویگن، ستار، مهستی، حمیرا، معین، داریوش، لیلا فروهر، امید، شهرام صولتی، مرتضی و... اشاره کرد.[۵] از ترانه‌سرایان سرشناسی که با وی همکاری کرده‌اند می‌توان به هدیه، مسعود فردمنش، بیژن سمندر، ایرج رزمجو، هما میرافشار و مینا جلالی اشاره کرد.[۵] از نوازندگان مطرحی که با او همکاری کرده‌اند می‌توان به آرمیک، بیژن مرتضوی، فرید فرجاد، اردشیر فرح، کاظم رزازان، علی توللی و... اشاره کرد. او از مجتبی میرزاده که از دوستان نزدیک وی نیز بود به‌عنوان نوآورترین نوازنده‌ای که در طول عمر خود دیده است یاد می‌کند.[۵]

سبک موسیقی[ویرایش]

ساخته‌های صادق نوجوکی در اصل به دو بخش ارکسترال که ارکستر زهی ساز غالب آن است (مانند آثار با صدای هایده، داریوش، ستار و حمیرا) و نیمه‌ارکسترال که سینتی‌سایزر ساز غالب است (مانند آثار با صدای مارتیک) تقسیم‌بندی می‌شوند.[۲] زهی‌هایی که صادق نوجوکی برای ارکسترهای زهیِ آرشه‌ای می‌نویسد و تنظیم می‌کند منحصربه‌فرد هستند و تنظیم‌های او بیش از آنکه به موسیقی خاورمیانه‌ای و عربی شباهت داشته باشند، به موسیقی اروپایی و همچنین آسیای شرقی شباهت دارند.[۲] او بر این باور است که مطالعهٔ آثار بزرگان اروپا نقش به‌سزایی در کیفیت آثار وی دارند.[۵] از صادق نوجوکی به‌عنوان «سکویی برای پرش ستارگان پاپ» یاده شده است.[۵]

آثار برگزیده[ویرایش]

آلبوم‌های مطرحی که آهنگ‌سازی ترانهٔ آلبوم با صادق نوجوکی بوده است:[۲]

آلبوم خواننده سال انتشار ناشر توضیح آهنگ‌ها
شب عشق هایده ۱۹۹۰ ترانه‌رکوردز آلبوم سال و پرفروش‌ترین آلبوم موسیقی دهه شصت شرکت نشر موسیقی ترانه تمامی آهنگ‌ها
بزن تار هایده ۱۹۹۱ ترانه‌رکوردز آلبوم سال بزن تار، عروسک
گـُل‌واژه هایده ۱۹۹۱ ترانه‌رکوردز دومین پرفروش‌ترین آلبوم سال (پس از بزن تار) گـُل‌واژه
ننه (به‌تو می‌اندیشم) معین ۱۹۹۱ ترانه‌رکوردز پرفروش‌ترین آلبوم سال خوانندگان مرد سکه، ننه
بهار مارتیک ۱۹۹۲ کلتکس‌رکوردز سومین پرفروش‌ترین آلبوم سال بهار، زلیخا
خاطره ۷ معین و شهره ۱۹۹۲ ترانه‌رکوردز آلبوم سال تمامی آهنگ‌ها
یکی‌یکدونه شهره و شهرام صولتی ۱۹۹۳ پارس‌ویدئو آلبوم سال مشترک یکی‌یک‌دونه، کلاغ دُم‌سیاه، شبِ شعر
مهمون مارتیک و شهره ۱۹۹۳ کلتکس‌رکوردز دومین پرفروش‌ترین آلبوم سال مشترک تمامی آهنگ‌ها
هدیه ناهید ۱۹۹۸ ترانه‌رکوردز دومین پرفروش‌ترین آلبوم سال خوانندگان زن هدیه، آشتی، بهار، تهران، امید به فردا، بلای عشق
گل بیتا داریوش ۱۹۹۹ صدا آلبوم سال گل بیتا، شام مهتاب، شیرین شیرین
زبان نگاه شکیلا ۱۹۹۹ کلتکس‌رکوردز تلفیقی نوآورانه از موسیقی‌های سنتی و کلاسیک غربی زبان نگاه، درویش، قوم به حج رفته
گلایه ستار ۲۰۰۱ ترانه‌رکوردز آلبوم سال گلایه
گـُل‌بانو ستار ۲۰۰۶ ترانه‌رکوردز آلبوم سال گـُل‌بانو، گـُل‌گشت

آهنگ‌های دیگری که بر اساس آمارهای کمپانی‌های نشر موسیقی ایرانی در لس‌آنجلس در محبوبیت خوانندگانشان مؤثر واقع شده‌اند:[۶]

خواننده آهنگ(ها)
ابی شب عشق، گـُل‌واژه، دلپوش
امید لیلا، دیوونه‌خونه، مهتاب، کوچهٔ وفا، حریر ماه
بیژن مرتضوی خدای مستون، کشف آتش
حمیرا دل دیوونه، عالم عشق، حمیرا، صدامو گوش بده
ستار زنگ حساب، آشتی، سفید و سیاه، سرو ناز، عروسی
شهرام صولتی دیوونه‌بازار، زنگ عشق، آهسته‌آهسته، بی‌بی‌جون، بارک‌الله
شهره صدای پا، دلِ بی‌قرار، دل فرنگی
عارف دیگه دیره
گوگوش حضرت عشق (نعمت عشق)
لیلا فروهر بهار عشق، یار شیرین، درخت گل، بازارِ مکاره
مازیار حرف بزن
مرتضی برجسته پیری، شهرِ فرنگ، گِلِه، خال قزی
معین طناز، من از راه اومدم، تنهای‌تنها، ارباب وفا، ناجی، سفره، تا از در اومد
مهستی عزیزِ رفته، طعنه، فدات شم، بنویس، مدارا، هزار بونه، شریک، مونس
هایده راوی، عالم یک‌رنگی، زندگی، زمونه
هوشمند عقیلی سنگ خارا
سهیلا گلستانی قاصدک عشق

همچنین از آلبوم «مهرگان» با صدای زویا ثابت که نوجوکی تنظیم‌کنندهٔ آن بوده است، به‌عنوان اوج تنظیم ارکستر زنده از سوی کمپانی موسیقی ترانه مطرح گردید.[۲]

مسعود فردمنش، در مصاحبه‌ای تصویری بیان کرد: «با آمدن بیژن مرتضوی محبوبیت معین کاهش چشمگیری یافت. تا آنکه ترانه‌های نَنِه و سکه با آهنگسازی و تنظیم صادق نوجوکی با صدای معین اجرا شد و این دو ترانه به معین کمک بسیاری کردند. به‌طوریکه هر کس به فروشگاه‌های کاست فروشی می‌آمد، می‌گفت: آلبوم ننهٔ معین رو دارید؟»[۷]

آثار بعنوان خواننده[ویرایش]

بخشی از آثار او، آثاری هستند که خود او خوانندهٔ آن‌ها بوده است. از آن جمله، برخی ترانه‌هایی که در نوارهایی همچون «خاطره»، «کرشمه» و... منتشر شده‌است. آثار او به‌عنوان خواننده، مشتمل بر سه آلبوم «نامهربون»، «عشق اول» و «صادق نوجوکی و دوستان» است که از بهترین نمونه‌های موسیقی پاپ ایرانی به‌شمار می‌آیند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ مجله موسیقی MOJO، شماره ۲۴۱، دسامبر ۲۰۱۳
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ Ronald Cohn, Jesse Russell. Sadegh Nojouki. Bookvika publishing، 2012. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «مصاحبه لیدا قائم مقامی با استاد صادق نوجوکی در رادیو عصرانه». رادیو عصرانه، ۱ ژانویه ۲۰۱۵. 
  4. «Sadegh Nojouki Greatest hits». Bebin.tv. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ ۵٫۷ ۵٫۸ جواد بیژنی. «مصاحبه با آهنگساز چیره‌دست، استاد صادق نوجوکی». قدیمی‌ها، ش. ۷۰ (اردیبهشت ۱۳۸۷). 
  6. Lambert M. Surhone, Mariam T. Tennoe, Susan F. Henssonow. Sadegh Nojouki. Betascript Publishing، 2010. 100. شابک ‎۹۷۸۶۱۳۱۲۵۰۱۹۴. 
  7. «Greatest hits - Masoud Fardmanesh». manoto1.