کاشان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کاشان
کاشون، کاشو
Kashan-borujerdis house.jpg
کشور  ایران
استان اصفهان
شهرستان کاشان
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی کاسیان، چهل حصاران، کی آشیان، کاه فشان
مردم
جمعیت ۲۷۵٬۳۲۵ سال ۱۳۹۰[۱]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۸۶۰۸٬۲[۲]
ارتفاع از سطح دریا ۹۸۲ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۸
میانگین بارش سالانه ۱۱۶ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه ۶۰تا۷۰
اطلاعات شهری
شهردار مهندس سیّدمحمد ناظم‌رضوی
ره‌آورد گلاب، کلوچه پشمک، فرش، زیلو
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۱
وبگاه شهرداری کاشان

کاشان شهری تاریخی است که مرکز شهرستان و فرمانداری ویژهٔ کاشان است که بخشی از استان اصفهان محسوب می‌شود. این شهر در مرکز ایران در ۲۲۰ کیلومتری جنوب پایتخت و ۲۰۰ کیلومتری مرکز استان واقع است.[۳]

ریشه‌شناسی[ویرایش]

نوشتار اصلی: پیشینه نام کاشان

در مورد ریشه نام شهر کاشان مانند بسیاری از نام‌های دیگر اختلاف نظر وجود دارد. گروهی کاشان را برگرفته از «کی آشیان» به معنای جایگاه حاکمان می‌دانند و گروهی دیگر لغت کاشان را به معنی خانه‌های تابستانی که با چوب و نی ساخته می‌شوند، دانسته‌اند. بر اساس نظر دیگری کاشان تحریف‌شدهٔ «کاسیان» و به معنای محل اسکان اقوام کاسی بوده است. در گفته‌های دیگر ساخت کاشی مرغوب در این منطقه را دلیل نام‌گذاری شهر به نام کاشیان می‌دانند که به کاشان تحریف شده است.[۴]

بازار بزرگ کاشان

تاریخ[ویرایش]

در اوایل دورهٔ اسلامی متون جغرافیایی از کاشان به عنوان شهری کوچک یاد کرده‌اند، بعدتر توسعه در فلات ایران و موقعیت مرکزی کاشان و قرار داشتنش در مسیر ارتباطات، این شهر را به مرکز مهم صنعتی بدل ساخت، از این به بعد بیشتر به عنوان شهری در اندازه متوسط و البته موفق از کاشان یاد شده است. در حمله مغول شهر ویران می‌شود و کمی بعدش دوباره بازسازی می‌شود. در دورهٔ صفویه کاشان مورد توجه بوده‌است و پادشاهان غالباً در آن سکنا می‌گزیدند و از این شهر به عنوان مرکزی تجاری بزرگ و ثروتمند یاد شده‌است. علی رقم آشوب‌های پس از صفویه و زلزله بزرگی که در دوره کریم خان زند در کاشان می‌آید این موقعیت تا حدودی حفظ می‌شود اما آشوب‌های اواخر دوره قاجار و ناتوانی در رقابت با نساجی اروپا موجب زوال شدید شهر می‌شود.[۵]

نمایی از شهر کاشان در سده هفدهم میلادی (دوره صفویه) اثر ژان شاردن.

جغرافیا[ویرایش]

مکان‌نگاری[ویرایش]

شهر کاشان در شمال استان اصفهان و در میان کوه‎های کرکس و کویر مرکزی ایران واقع شده‎است، جایی که از لحاظ پوشش گیاهی بیشتر فقیر است و در آن بوته‎ها و درخچه‎ها کم و بیش یافت می‎شوند.[۶]

دو قلهٔ رفیع رشته کوه‌های کرکس، در همسایگی کاشان قرار گرفته‌اند. قلهٔ گرگش که در جنوب غرب کاشان در مجاورت روستای کامو قرارگرفته است، توسط کارشناسان بین‌المللی، به عنوان مکان رصدخانهٔ ملّی ایران، خانهٔ یکی از تلسکوپ‌های بزرگ خاورمیانه با نوین‌ترین فناوری، برگزیده شد. قلهٔ اردهالِ در غرب کاشان، بلندترین قلّهٔ ارتفاعات اردهالِ کاشان (ادامهٔ رشته کوه‌های کرکس) در مجاورت روستاهای مشهداردهال، نشلج و مزوش اردهال نیز به عنوان «دماوند کاشان» و «بام کاشان» شناخته می‌شود. البته این قله با نام «دومیر یا در گذشته دامیر» به معنای (محل چرای دامها ) نیز شناخته می شودو نام قسمتی از کوه است که در سمت روستای مزوش قرار دارد و مردمان قدیم مزوش ،اردهال را به این نام می خواندند . در سال ۱۳۹۳، مسئولان فرمانداری شهرستان دلیجان، ادعای مالکیت این قله را کردند! که با اعتراض‌هایی از رسانه‌های محلی کاشان روبرو شد و در نهایت در اسفند سال ۹۳، نمایندهٔ کاشان در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با کاشان نیوز، رسانهٔ محلی کاشان، خبر از پیگیری این امر داد.

اقلیم[ویرایش]

طبق سیستم کوپن در تقسیم‌بندی اقلیمی، اقلیم کاشان از نوع BWhsa است و آب و هوای گرم و بیابانی دارد، در این فرمول B خشک بودن را نشان می‌دهد، W نشان دهنده شدت خشکی است که درآن مقدار باران سالانه (۱۳٫۵) کمتر از میزان متوسط دمای سالانه به سانتی گراد (۱۹٫۷) است. h نشان نشان دهنده این است که متوسط دمای سالانه بیش از ۱۸ درجه سانتیگراد است، s علامت بارش باران در فصول سرد سال یا زمستان است و a می‌گوید که دمای گرم‌ترین ماه سال از ۲۲ درجه سانتیگراد بیشتر است. بر پایه روش تقسیم‌بندی اقلیمی دومارتون که بر پایه ضریب خشکی است و دو عامل مهم دما و باران را مد نظر دارد، چون ضریب خشکی کاشان ۴٫۵ است بر اساس ضریب دومارتن، کاشان دارای آب و هوای خشک است.[۷]

میانگین دما و بارش برای آب و هوای کاشان
ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر
دمای بیشینه (°C) ۱۰٫۲ ۱۳٫۴ ۱۹٫۰ ۲۶٫۳ ۳۱٫۸ ۳۸٫۲ ۴۰٫۸ ۳۹٫۹ ۳۵٫۳ ۲۷٫۶ ۱۸٫۹ ۱۲٫۱ Ø ۲۶٫۱
دمای کمینه (°C) -۰٫۳ ۱٫۵ ۶٫۳ ۱۲٫۱ ۱۶٫۹ ۲۱٫۹ ۲۴٫۸ ۲۳٫۳ ۱۸٫۴ ۱۲٫۵ ۶٫۲ ۱٫۵ Ø ۱۲٫۱
بارش (mm) ۲۶٫۳ ۱۹٫۶ ۲۶٫۱ ۱۷٫۵ ۱۳٫۳ ۱٫۰ ۰٫۵ ۰٫۵ ۰٫۲ ۴٫۳ ۱۲٫۲ ۱۶٫۹ Σ ۱۳۸٫۴
دما
۱۰٫۲
-۰٫۳
۱۳٫۴
۱٫۵
۱۹٫۰
۶٫۳
۲۶٫۳
۱۲٫۱
۳۱٫۸
۱۶٫۹
۳۸٫۲
۲۱٫۹
۴۰٫۸
۲۴٫۸
۳۹٫۹
۲۳٫۳
۳۵٫۳
۱۸٫۴
۲۷٫۶
۱۲٫۵
۱۸٫۹
۶٫۲
۱۲٫۱
۱٫۵
ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر
بارش ۲۶٫۳
۱۹٫۶
۲۶٫۱
۱۷٫۵
۱۳٫۳
۱٫۰
۰٫۵
۰٫۵
۰٫۲
۴٫۳
۱۲٫۲
۱۶٫۹
  ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر


منبع: weather.ir

مناطق[ویرایش]

پس از مصوبه تأسیس مناطق شهرداری‌ها توسط وزارت کشور، مناطق پنج‌گانه شهرداری کاشان تشکیل شد. در حال حال حاضر کاشان دارای ۵ منطقه شهری می‌باشد.

معماری[ویرایش]

نوشتار اصلی: معماری کاشان
شهرسازی

کاشان همانند دیگر شهرهای قدیمی ایران معماری سنتی شهری‌اش را تا اوایل قرن بیستم حفظ کرده بود، این چینش سنتی که در دوره‌های سلجوقی و صفوی شکل گرفته بود و تا دوران قاجار ادامه یافته بود، در دورهٔ پهلوی و به ویژه نیمه دوم قرن بیستم به شدت تغییر یافت.[۸]

شهر قدیمی کاشان را دیواری بلند محصور می‌کرده و رفت‌وآمد به درون شهر توسط چند دروازه صورت می‌گرفته. فضای درون شهر مانند دیگر شهرهای دوران میانهٔ اسلامی به چهار قسمت ارگ، مدارس، بازار و محلات تقسیم می‌شده. قلعه جلالی (ارگ حکومتی کاشان) که در زمان سلطان ملکشاه سلجوقی ساخته شده بود، در طول قرن هجده و نوزده میلادی از میان رفته در حالی که برج‌ها، دروازه‌ها و دیواره‌های شهر در سراسر قرن نوزدهم باقی‌مانده بودند.

بازار کاشان در مرکز این شهر واقع شده است و دیگر فضاهای شهری در دو طرف آن قرار گرفته‌اند، این بازار در دوره صفویه رونق فراوانی داشته‌است که البته در دوره قاجار میزان قابل ملاحظه‌ای از آن رونق کاسته شده. افزوده‌های جدیدتر بازار شامل تیمچه امین‌الدوله، دو مدرسه و یک مسجد است.

پشت بام بازار کاشان

با ظهور خودرو و ساخت خیابان‌ها، تا به حال کاشان بدون توجه لازم به عناصر تاریخی و شیوه زندگی بومی‌اش رو به گسترش بوده است. گسترش رابطه با تهران سبب ویران کردن قسمت شمال غربی دیوار شهر در ۱۹۲۰ شد. ساخت چند کارخانه و بانک، کاشان را به شهر تاریخی فین وصل کرد. در سال‌های ۱۹۳۵–۱۹۴۵ سیاست دولت مرکزی در ساخت راه ماشین‌رو بین تهران و کاشان سبب توسعهٔ شهر در طول دو راه فین و تهران شد. با رسیدن راه آهن به کاشان ایستگاهی در شرق شهر ساخته شد و روستاهای یحیی‌آباد و جمال‌آباد بخشی از شهر شدند.

در دهه بعدی نخستین میدان ماشین‌رو کاشان که پارکی نیز درون خود داشت ساخته شد، همچنین چند روستای دیگر، بخشی از کاشان بزرگ شدند، بانک‌ها و کارخانه‌های جدیدی ساخته شد و خیابان بزرگی بین بخش قدیمی و جدید شهر ساخته شد. در هفتاد سال گذشته (۱۹۴۰–۲۰۱۰)، شهرک‌های بسیاری در کنار راه‌ها و خارج شهر پدید آمده‌اند، به همان سرعتی که دور شهر قدیمی را قبلاً پر کرده بودند.[۹]

بناها و خانه‌های تاریخی

از بناهای تاریخی مهم کاشان که هنوز استوار مانده‌اند یا آثارشان پابرجاست می‌توان به مناره زین الدین، آرامگاه سلطان عطابخش، مسجد عمادی (مسجد میرعماد)، مسجد جامع، مدرسه سلطانی، مسجد آقابزرگ، قلعه جلالی، حمام سلطان امیراحمد و کاروان سرای امین الدوله اشاره کرد، در همه این بناها ویژگی‌های معماری مشابه دیده می‌شود، جز مناره زین الدین که در این زمینه یکتا است.[۱۰]

کاشان حداقل نوزده عمارت تاریخی دارد که به خوبی محفوظ مانده‌اند. این عمارت‌ها عناصر عمومی خانه‌های سنتی کاشان را دارا می‌باشند، اما نسبت به آنها دارای فضاهای بزرگتر، معماری ماهرانه تر و عناصر مجلل تری هستند. از معروف‌ترین این عمارت‌ها می‌توان به خانه بروجردی‌ها، خانه بنی کاظمی و خانه مرتضوی اشاره کرد.[۱۱]

پارک‌ها و فضای سبز[ویرایش]

درختان سرو کهنسال باغ فین

به گفته شهردار کاشان سرانه فضای سبز در این شهر در منطقه ۱ شهرداری کاشان برای هر شهروند ۲۲ متر مربع است، این میزان در منطقه ۲ شهرداری کاشان برای هر شهروند ۵/۲۲ متر مربع بیان شده‌است.[۱۲] در تاریخ ۲۳ آبان ۱۳۹۰ فاز اول پارک جوان به عنوان سی و هفتمین پارک کاشان افتتاح شد[۱۳] از دیگر پارک‌های کاشان می‌توان به پارک بزرگ شهر (بام کاشان)، ناژون، ملافتح الله، شهید قدیرزاده، شهید حسن‌زاده، کودک، شهید کریمی، انقلاب، آیت‌الله مدنی، لاله، شهیدان ترنجی و پارک نرگس نام برد.[۱۴]

باغ فین از معروف‌ترین فضاهای سبز کاشان است و از مهمترین نمونه‌های باغ‌های ایرانی است که هنوز زنده و پابرجاست، وجود عناصر آب و درخت که عناصری پویا هستند در کنار ابنیه که عناصر ثابت معماری هستند، هویتی زنده به این اثر فرهنگی و تاریخی بخشیده‌است.[۱۵] این باغ در مقایسه با بسیاری از باغ‌های ایرانی مشابه، باغ فین با آب قابل توجهی مشروب می‌شود.[۱۶] این مجموعه که در کنار میدان نقش‌جهان و کاخ چهلستون، بیشترین بازدید کننده و گردشگر استان اصفهان را به سوی خود جلب می‌نماید،[۱۷] در سال ۱۹۳۵ میلادی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.[۱۸] همچنین کار ثبت جهانی این اثر که از سال ۲۰۰۷ میلادی آغاز شده بود، چندین سال به طول انجامید و سرانجام در زمستان ۱۳۸۹، مرحله اول ثبت این اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو به انجام رسید.[۱۹] برخی منابع تاریخی قدمت این باغ را به دوران سلطنت آل‌بویه می‌رسانند،[۲۰] در حالی که ساختمان باغ فین فعلی به دوران شاه عباس بزرگ نسبت داده شده[۲۱] میراث فرهنگی ایران طراح باغ را غیاث‌الدین جمشید کاشانی می‌داند و[۲۲] منابع دانشگاهی طراح باغ را شیخ بهایی معرفی می‌کنند.[۲۳] باغ فین همان جایی است که به دستور ناصرالدین‌شاه، در سال ۱۸۵۲ میلادی صدراعظم معروف ایران امیرکبیر را در حمام آن به قتل رساندند.[۲۴] از مهمترین گیاهان این باغ، ۵۷۹ اصله درخت سرو و ۱۱ اصله درخت چنار است[۲۵] که اغلب بین ۱۰۰ تا ۴۷۰ سال سن دارند.[۲۶]

جمعیت‌شناسی[ویرایش]

نوشتار اصلی: جمعیت‌شناسی کاشان

جمعیت کاشان بر پایه نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ برابر با ۲۹۳٬۸۰۶ نفر بوده‌است،[۲۷] این شهر حدود ۹۰٪ جمعیت شهرستان کاشان را در خود جای داده است.[۲۸]

زبان[ویرایش]

نوشتار اصلی: لهجه کاشانی
نوشتار اصلی: گویش کلیمیان کاشان

مردم کاشان به لهجه کاشانی از زبان فارسی تکلم می‌کنند، این لهجه مانند بسیاری از لهجه‌های فارسی دارای ویژگی‌های آوایی‌ای است که برخی از آنها مخصوص این منطقه‌است. این ویژگی‌ها در لهجهٔ کاشانی به‌طور عمده حاصل عملکرد فرایندهایی مانند هماهنگی مصوت‌ها، همگونی صامت‌ها، حذف‌ها و غیره‌است که، هرچند بعضی از آنها در سایر گونه‌های فارسی نیز قابل مشاهده‌است، نوع و میزان وقوع آنها، لهجهٔ کاشانی را از سایر لهجه‌های فارسی به نوعی متمایز کرده‌است.[۲۹] در گذشته کلیمیان ساکن کاشان که امروزه بیشترشان به آمریکای شمالی مهاجرت کرده‌اند به گویشی از زبان‌های مرکزی ایران که به گویش یهودیان کاشان معروف است تکلم می‌کرده‌اند این گویش به زبان راجی که در روستاهای اطراف کاشان تکلم می‌شود شباهت داشته‌است.[۳۰]

دین[ویرایش]

منابع اسلامی، از قدیمی ترینشان، همواره از کاشان در کنار قم به عنوان شهری شیعه مذهب یاد کرده‌اند.[۳۱]

یهودیان کاشان
نوشتار اصلی: یهودیان کاشان

کاشان سکونت گاه جامعه‌ای مهم از یهودیان و مرکز فرهنگی برای ایشان بوده‌است که سابقه‌اش حداقل به دوره صفویه باز می‌گردد. با اینکه گویش یهودیان حضوری دیرین را در این سرزمین نشان می‌دهد، اما منابع میانه هیچ اشاره‌ای به وجود جامعه‌ای یهودی در کاشان نکرده‌اند و احتمال می‌رود که ایشان ساکنان روستاهای اطراف کاشان بوده‌اند. مهاجرت یهودیان به کاشان در دوره صفویه به خاطر رونق تجارت ابریشم افزایش یافت و جامعه یهودی تا اوایل قرن نوزدهم که به گفته خودشان مجبور به اسلام آوردن شدند در آن حضور داشتند. بنا به کتاب آنوسی اثر بابای بن لطف در ۱۶۵۶ میلادی یهودیان کاشان به اجبار مسلمان شدند، هفت سال بعد پس از مداخله و کمک فقیه شیعه ملا محسن فیض کاشانی یهودیان توانستند پس از پرداخت جزیه این سال‌ها دوباره به آیین خویش بازگردند، عده نیز بر اسلام باقی‌ماندند که به جدیدالسلام‌ها معروف شدند.[۳۲]

اقتصاد[ویرایش]

اقتصاد کاشان از دیرباز بر روی صنعت کشاورزی و تولید محصولاتی چون پنبه، پیاز، غلات، صیفی‌جات و انواع میوه‌ها و گیاهان دارویی، گلابگیری و تهیه عرقی‌جات سنتی و صنایع دستی مانند مسگری، کاشی‌کاری، ابریشم‌بافی، مخمل‌بافی، شعربافی، گلیم‌بافی، زیلوبافی، زری‌بافی و قالی‌بافی تکیه داشته است. در اراضی کشاورزی منطقه کاشان و حومه انواع درختان میوه می‌روید. قسمت عمده زمین‌های این منطقه زیر کشت پنبه و غلات است. همچنین گوجه درختی، سیب درختی، انگور، سبزی‌کاری و صیفی‌کاری، چغندر، هویج و شلغم از دیگر محصولات کاشان است. افزون بر آن پرورش گل در قمصر، هندوانه و طالبی در آران و بیدگل و کشت سیب زمینی در حومه رونق خوبی دارد و انار فین و راوند و عطر و گلاب قمصر شهرت ویژه‌ای دارد. در کاشان معادنی مانند مس، آهن، سولفات باریم، زاج سبز، نمک طعام، سنگهای مرمر و تراورتن وجود دارد که بعضی از آنها دست نخورده باقی‌مانده است.

صنعت فرش دستباف کاشان در طرحها، نقش‌ها و رنگهای زیبا و دلفریب، روزگاری طولانی زبانزد و نقل محافل هنری، اقتصادی، نمایشگاهی و علمی بوده است. افسوس که با روی‌کارآمدن فن‌آوری‌های ماشینی این صنعت و حرفه با ارزش به همراه حرفه‌های جانبی آن در حال رکود و فراموشی است.

کاشان در زمره اولین شهرهای ایران است و صنایع کارخانه‌ای را در خود جای داده است. اولین کارخانه در سال ۱۳۱۳ به نام کارخانه ریسندگی پایه‌گذاری شد و پس از آن کارخانه‌های دیگری مانند حریر و مخمل (۱۳۳۸)، تاروپود (۱۳۳۴)، کرک (۱۳۴۵)، پشم (۱۳۴۸) و قالی راوند (۱۳۵۰) به کار افتاد. امروزه کاشان با دارابودن ده‌ها کارخانه فرش ماشینی و صنایعی چون چینی و ملامین‌سازی، کاشی‌سازی، ریسندگی و ابزارآلات صنعتی تبدیل به یکی از قطبهای صنعتی کشور شده است.

گردشگری نیز یکی از حوزه‌های اقتصادی کاشان است. کاشان ۱۷۰۰ اثر تاریخی شناسایی شده و ۳۱۳ اثر ثبت شده ملی دارد. جاذبه‌های گردشگری این استان باعث شده است که تعداد زیادی گردشگر هر ساله از مناظر دیدنی و آثار تاریخی و صنایع دستی کاشان دیدن کنند. حضور گردشگران در کاشان طی دو سال گذشته (۱۳۹۲ و ۱۳۹۳) نسبت به مدت مشابه قبل ۴ برابر رشد داشته است.[۳۳]

مشاهیر کاشان[ویرایش]

ترابری[ویرایش]

فرودگاه[ویرایش]

فرودگاه کاشان یک فرودگاه داخلی است که دو دهه از افتتاح آن می‌گذرد.[۳۴] فرودگاه کاشان در سال ۱۳۷۴ با یک پرواز به بهره‌برداری رسید و سپس در سال ۱۳۹۳ مجوز پرواز و فرود هواپیماها در آن فراهم شد. این مجوز برای پروازهای داخلی و روز می باشد. کسب مجوزهای پروازهای شب و پروازهای خارجی و مرز هوایی برای فرودگاه کاشان در حال پیگیری است. [۳۵] در حال حاضر اعتبارات مالی جهت احداث سالن فرودگاه کاشان و تجهیزات مورد نیاز از طرف سازمان هواپیمایی کشوری در نظر گرفته شده است و پس از حل برخی مشکلات فنی موجود، در آینده نزدیک به طور رسمی شروع به کار خواهد نمود.[۳۶] در تاریخ ۴ شهریور سال ۱۳۹۴ پرواز آزمایشی تهران- کاشان و برعکس توسط شرکت هواپیمایی پویا ایر انجام شد، هواپیمای آن یک فروند هواپیمای آنتونوف۷۴ بود.[۳۷] انجام پروازها از کاشان به مشهد، قشم و کیش در دستور کار ابتدایی و پرواز کاشان به نجف در دستور کار بعدی این فرودگاه قرار دارد.[۳۸]

راه آهن[ویرایش]

کاشان به وسیله ایستگاه مرکزی راه آهن کاشان به شبکه ریلی کشور متصل می‌باشد. پروژه ایستگاه قطار سریع‌السیر در ایستگاه راه آهن کاشان در دست انجام است.

اتوبوس[ویرایش]

شرکت واحد اتوبوسرانی کاشان و حومه در سال ۱۳۷۰ خورشیدی تأسیس شد. هم اکنون ۱۵۹ دستگاه اتوبوس ملکی و ۳۵ دستگاه اتوبوس بخش خصوصی در ۱۴ خط در حال سرویس دهی در شهر می‌باشند. همچنین ۵۳۰ دستگاه مینی بوس نیز تحت نطارت این شرکت کار جابجایی مسافران حومه را بر عهده دارند.[۳۹]

ره‌آوردها[ویرایش]

غذاهای سنتی[ویرایش]

از جمله غذاهای سنتی کاشان می‌توان به گوشت لوبیا، شفته (قیمه ریزه)، کوفته چغندر و گوشت کلم اشاره کرد.

شیرینی‌ها[ویرایش]

کلوچه و پشمک، باقلوا کاشان، سوهان میرزا حسینی، حلوا ارده، ارده شیره، نقل بیدمشکی، حاجی بادامی و جوزقند

عرقیات[ویرایش]

عرق نعناع، عرق گل محمدی (گلاب)، عرق بیدمشک، عرق دارچین و نظایر آن.

خشکبار[ویرایش]

انواع میوه خشک مثل انجیر، هلو و سیب.

صنایع دستی[ویرایش]

از صنایع دستی کاشان می‌توان به کاشی کاری، سفال‌گری، اصول اربعه معماری و گنبدسازی (گوشه سازی، رسم بندی، مقرنس و گره سازیگچ بری، آجرکاری، گره چینی، قالی بافی، نقشه‌کشی قالی، شعربافی، زری بافی، مخمل بافی، زیلوبافی، گیوه بافی، رفوگری، رنگرزی، نمد مالی، مسگری، مشبک کاری و منبت کاری نام برد.[۴۰] همچنین چند تن از هنرمندان صنایع دستی کاشان از طرف یونسکو مهر اصالت دریافت کرده‌اند.[۴۱][۴۲]

قالی‌بافی
نوشتار اصلی: قالی کاشان

نگارخانه[ویرایش]

کتاب‌شناسی کاشان[ویرایش]

عنوان کتاب زمینه پدیدآور (ناشر)
دانشنامه کاشان (۵ جلدی)[۴۳] آلبوم و عکس حسین محلوجی (ب‍ن‍ی‍اد ف‍ره‍ن‍گ ک‍اش‍ان‌‬‬)
فراز و فرود کاشان به روایت دیگران سفرنامه حسن عاطفی، آبتین گلکار، مهشید جعفری (بنیاد فرهنگ کاشان‏‫)
من هم باستان‌شناس شدم! تاریخی تانیا گیرشمن همسر رومن گیرشمن (بنیاد فرهنگ کاشان)
گزیده ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات عامیانه کاشان فرهنگی امین الله رشیدی، حسن ناظم رضوی (بنیاد فرهنگ کاشان)
مخمل و زری فرهنگی-تجاری فضل الله حشمتی رضوی (بنیاد فرهنگ کاشان)
بقاع و مساجد شهر کاشان تاریخی محمد ریاضی (بنیاد فرهنگ کاشان)
موسیقی کاشان موسیقی امیراشرف آریان پور
صد خانه صد پلان معماری حسین ف‍رخ‌ی‍ار (دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان‏‫)
سیمای کاشان (کانون فضیلت) ت‍اری‍خ، زی‍ارت‍گ‍اه‍ه‍ا، س‍رگ‍ذش‍ت‍ن‍ام‍ه حبیب‌الله سلمانی آرانی (بشیر)
نگین کویر فرهنگی تاریخی مصطفی نیکومنش ()
راهنمای سیاحتی کاشان فرهنگی تاریخی حسینعلی پورمدنی (نشر مرسل)
آثار تاریخی شهرستانهای کاشان و نطنز ت‍اری‍خ، زی‍ارت‍گ‍اه‍ه‍ا، س‍رگ‍ذش‍ت‍ن‍ام‍ه حسن نراقی (نجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران)

شهرهای خواهر[ویرایش]

کاشان با سه شهر جهان خواهرخوانده است:

زمان کشور شهر خواهرخوانده
۲۰۰۸ سوئدسوئد اومئا
۲۰۰۹ بلغارستانبلغارستان کازانلیک[۴۴]
۲۰۱۰ ایرانایران سبزوار[۴۵]

پانویس[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  2. «نقشهٔ بافت‌های فرسودهٔ مصوب شهرها: کاشان». وب‌گاه شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران. بازبینی‌شده در ۱۴ ژانویهٔ ۲۰۱۳. 
  3. KASHAN
  4. ارشدی ابیانه، مقداد. راهنمای مستند گردشگری کاشان. انتشارات محتشم، ۱۳۸۸. 
  5. http://www.iranicaonline.org/articles/kashan-ii-historical-geography KASHAN ii. HISTORICAL GEOGRAPHY
  6. KASHAN i. GEOGRAPHY
  7. تعیین اقلیم کاشان با روش‌های اقلیمی
  8. KASHAN v. ARCHITECTURE (1) URBAN DESIGN
  9. KASHAN v. ARCHITECTURE (1) URBAN DESIGN
  10. KASHAN v. ARCHITECTURE (2) HISTORICAL MONUMENT
  11. KASHAN v. ARCHITECTURE (4) HISTORIC MANSIONS
  12. افزایش فضای سبز در کاشان
  13. سی و هفتمین پارک کاشان افتتاح شد
  14. فهرست پارک‌های استان اصفهان
  15. «The Persian Garden»(en)‎. یونسکو. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۱. 
  16. Rafie Hamidpour. «Fin Garden». در Land of Lion, Land of Sun. چاپ اول. بلومینگتون؛ ایندیانا، ایالات متحده آمریکا: Author House، ۲۰۱۰. ۵۱. شابک ‎(ISBN ۹۷۸-۱-۴۴۹۰-۹۱۴۹-j). 
  17. «چهلستون، میدان امام و باغ فین کاشان بیشترین بازدید کننده نوروزی در استان اصفهان را دارند». خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۰ فروردین ۸۹. بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۱۱. 
  18. «The Persian Garden»(en)‎. یونسکو. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۱. 
  19. «مرحله اول ثبت جهانی باغ فین کاشان». جام جم آنلاین، ۲۲ دی ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۱. 
  20. «باغ فین کاشان». سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۱. 
  21. Holly Kerr Forsyth. «LESSONS IN GARDEN HISTORY». در Gardens of Eden: Among the World's Most Beautiful Gardens. ۸۷. 
  22. «باغ فین کاشان». سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۱. 
  23. Peter Jackson, Laurence Lockhart. «SPIRITUALITY, PHILOSOPHY AND THEOLOGY». در The Cambridge history of Iran: The Timurid and Safavid periods. چاپ چهارم ۲۰۰۱. نیویورک: CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS، ۲۰۰۱. ۶۶۸. شابک ‎(ISBN ۰-۵۲۱–۲۰۰۹۴–۶). 
  24. Rafie Hamidpour. «Fin Garden». در Land of Lion, Land of Sun. چاپ اول. بلومینگتون؛ ایندیانا، ایالات متحده آمریکا: Author House، ۲۰۱۰. ۵۱. شابک ‎(ISBN ۹۷۸-۱-۴۴۹۰-۹۱۴۹-j). 
  25. «The Persian Garden»(en)‎. یونسکو. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۱. 
  26. «باغ فین کاشان؛ قربانی رفتار غیرکارشناسانه». خبرگزاری میراث فرهنگی، ۱۵ شهریور ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۱. 
  27. «جمعیت شهرستانها و خانوار کشور سال ۱۳۹۰». مرکز آمار ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۴آذر۱۳۹۱. 
  28. KASHAN iv. POPULATION
  29. برخی ویژگی‌های آوایی در لهجه کاشانی
  30. KASHAN ix. THE MEDIAN DIALECTS OF KASHAN (2) URBAN JEWISH DIALECT
  31. پیشینه تشیع در کاشان
  32. KASHAN viii. RELIGIOUS COMMUNITIES (1) JEWISH COMMUNITY
  33. رشد چهار برابری گردشگران کاشان در دولت یازدهم . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  34. فرودگاه کاشان فعال می‌شود نشریه الکترونیکی منطقه فرهنگی کاشان (کاشان نیوز)
  35. اخبار فرودگاه کاشان پایگاه اینترنتی فرودگاه کاشان
  36. اولین پرواز آزمایشی با موفقیت در فرودگاه کاشان انجام شد نشریه الکترونیکی منطقه فرهنگی کاشان (کاشان نیوز)
  37. اخبار فرودگاه کاشان پایگاه اینترنتی فرودگاه کاشان
  38. تاریخچه فرودگاه کاشان پایگاه اینترنتی فرودگاه کاشان
  39. «تاریخچه سازمان اتوبوسرانی کاشان و حومه». سازمان اتوبوسرانی کاشان و حومه. بازبینی‌شده در ۳ مارس ۲۰۱۳. 
  40. صنایع دستی و سوقات کاشان
  41. شعربافی کاشان بار دیرگ مهر اصالت دریافت کرد
  42. زیلوی سجاده‌ای ایران مهر اصالت یونسکو دریافت کرد
  43. سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
  44. کاشان و کازانلیک بلغارستان خواهرخوانده شدند
  45. سبزوار و کاشان خواهرخوانده شدند

پورتال خبری کاشان انجمن کاشان جامعه مجازی کاشان پورتال کاشان وبسایت مجموعه فرهنگی کاشان

الگو:شهرهای دارای راه آهن

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد کاشان اطلاعات بیشتری بیابید.


Search Wiktionary در میان واژه‌ها از ویکی‌واژه
Search Wikibooks در میان کتاب‌ها از ویکی‌کتاب
Search Wikiquote در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد
Search Wikisource در میان متون از ویکی‌نبشته
Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
Search Wikinews در میان خبرها از ویکی‌خبر