یاخته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سلول)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

الگو:انواع اندامک ها

نخستین طرح‌هایی که از مشاهدهٔ سلول جانداران رسم شده.
یاخته یا سلول (به زبان انگلیسی:cell) و یا (به فرانسوی: Cellule)، واحد ساختار و عملکرد در بدن همه جانداران (ارگانیسم‌های موجودات زنده) است. سلول کوچکترین واحد زندگی (حیات) است و آن‌ها اغلب «بلوک‌های زندگی» نامیده می‌شوند. مطالعهٔ یاخته‌ها، زیست‌شناسی یاخته‌ای نامیده می‌شود.[ویرایش]

نظریه یاخته‌ای یا سلولی که در سدهٔ پانزدهم میلادی پدید آمد می‌گوید که همه جانداران از یک یا چند سلول تشکیل شده‌اند، همهٔ یاخته‌ها از یاخته‌های پیشین پدید می‌آیند، همهٔ کارکردهای زیستی یک جاندار در درون سلول‌ها انجام می‌گیرند. این واحدهای بنیادی حاوی اطلاعات وراثتی لازم برای سامان دادن به کارکرد سلول و انتقال اطلاعات به نسل‌های آینده نیز هستند. سلول‌های بدن موجودات پریاخته‌ای در برخی بافت‌ها مانند پوست با پیوند میان‌یاخته‌ای به هم متصل می‌شوند.تمام تغیرات شیمایی درون یاخته صورت می‌گیرد.

انواع یاخته بر اساس وضعیت:

پروکاریوت(یاخته‌های ابتدایی): سلول‌هایی با اندازه 0.5 الی 2 میکرونی هستند که فاقد هسته،غشای هسته و اندامک‌های غشادار هستند . DNA آن‌ها حلقوی می‌باشد . مانند: باکتری‌ها و جلبک‌های سبز-آبی

یوکاریوت(یاخته‌های پیشرفته): سلول‌هایی با اندازه 10 میکرون هستند و دارای هسته،غشای هسته و تمام اندامک‌ها هستند.مانند: انسان‌ها ،جانوران،آغازیان و قارچ‌ها .

اندامک‌های سلول جانوری:

اندامک‌های درون یاخته جانوران: (۱) هستک (۲) هسته (۳) ریبوزوم (رناتن) (۴) وزیکول (۵) شبکه آندوپلاسمی خشن (۶) دستگاه گلژی (۷) سیتواسکلتون (۸) شبکه آندوپلاسمی صاف (۹) میتوکندری (۱۰) کریچه (واکوئل) (۱۱) سیتوپلاسم (درون‌یاخته) (۱۲) لیزوزوم (کافنده‌تن) (۱۳) میانک (سنتریول)

از بخش‌های دیگر هسته که به دلیل نداشتن غشا مشخص و مخصوص خود اندامک نامیده نمی‌شوند می‌توان به سانتریول و ریبوزوم اشاره کرد به اجزای سیتوپلاسم (درون‌یاخته) یوکاریوتها (سلول‌های هسته‌دار)، اندامک گفته می‌شود که معمولاً عبارتند از:، هسته یاخته، هستک، ریبوزوم (رناتن)، ریزکیسه، شبکه آندوپلاسمی زبر، شبکه آندوپلاسمی صاف، دستگاه گلژی، میتوکندری (راکیزه)، واکوئل، لیزوزوم، سانتریول، کلروپلاست، اسکلت سلولی شامل ریزرشته‌ها و ریزلوله‌ها و … به همراه غشای سلولی.

اجزای سلول جانوری:

  1. غشای سیتوپلاسمی
  2. هسته
  3. سیتوپلاسم
  4. واکوئل
  5. شبکهٔ آندوپلاسمی
  6. جسم گلژی
  7. میتروکندری
  8. ریبوزوم
  9. لیزوزوم
  10. RNA

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • بیو ایران - سایت مرجع بیوشیمی به زبان فارسی www.bioiran.net