یاخته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سلول)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

الگو:انواع اندامک ها

نخستین طرح‌هایی که از مشاهدهٔ سلول جانداران رسم شده.

یاخته یا سلول (به فرانسوی: Cellule)، واحد ساختار و عملکرد در بدن همه جانداران (ارگانیسم‌های موجودات زنده) است. یاخته کوچک‌ترین واحد زندگی (حیات) است و آن‌ها اغلب «بلوک‌های زندگی» نامیده می‌شوند. مطالعهٔ یاخته‌ها، زیست‌شناسی سلولی نامیده می‌شود. نظریه سلولی یا ياخته‌ای که در سدهٔ پانزدهم میلادی پدید آمد می‌گوید که همه‌ی جانداران از یک یا چند یاخته تشکیل شده‌اند، همهٔ یاخته‌ها از یاخته‌های پیشین پدید می‌آیند، همهٔ کارکردهای زیستی یک جاندار در درون سلول‌ها انجام می‌گیرند. این واحدهای بنیادی حاوی اطلاعات وراثتی لازم برای سامان دادن به کارکرد یاخته و انتقال اطلاعات به نسل‌های آینده نیز هستند. یاخته‌های بدن موجودات پریاخته‌ای در برخی بافت‌ها مانند پوست با پیوند میان‌سلولی به هم متصل می‌شوند. تمام تغیرات شیمایی درون یاخته صورت می‌گیرد.

انواع یاخته بر اساس وضعیت:

پروکاریوت (یاخته‌های ابتدایی): یاخته‌هایی با اندازه ۰٫۵ الی ۲ میکرونی هستند که فاقد هسته، غشای هسته و اندامک‌های غشادار هستند. DNA آن‌ها حلقوی می‌باشد. مانند: باکتری‌ها و جلبک‌های سبز-آبی

یوکاریوت (یاخته‌های پیشرفته): یاخته‌هایی با اندازه ۱۰ میکرون هستند و دارای هسته، غشای هسته و تمام اندامک‌ها هستند. مانند: انسان‌ها، جانوران، آغازیان و قارچ‌ها .

اندامک‌های سلول جانوری:

اندامک‌های درون یاختهی جانوران: (۱) هستک (۲) هسته (۳) ریبوزوم (رناتن) (۴) وزیکول (۵) شبکه آندوپلاسمی خشن (۶) دستگاه گلژی (۷) چارچوب یاخته (سیتواسکلتون) (۸) شبکه آندوپلاسمی صاف (۹) میتوکندری (راکیزه) (۱۰) کریچه (واکوئل) (۱۱) سیتوپلاسم (درون‌یاخته) (۱۲) لیزوزوم (کافنده‌تن) (۱۳) میانک (سنتریول)

از بخش‌های دیگر هسته که به دلیل نداشتن غشا مشخص و مخصوص خود اندامک نامیده نمی‌شوند می‌توان به سانتریول و ریبوزوم اشاره کرد به اجزای سیتوپلاسم (درون‌یاخته) یوکاریوت‌ها (یاخته‌های هسته‌دار)، اندامک گفته می‌شود که معمولاً عبارتند از:، هسته‌ی یاخته، هستک، ریبوزوم (رناتن)، ریزکیسه، شبکه آندوپلاسمی زبر، شبکه آندوپلاسمی صاف، دستگاه گلژی، میتوکندری (راکیزه)، واکوئل، لیزوزوم، سانتریول، کلروپلاست، اسکلت سلولی شامل ریزرشته‌ها و ریزلوله‌ها و … به همراه غشای سلولی.

اجزای یاخته‌ی جانوری:

  1. غشای سیتوپلاسمی
  2. هسته
  3. سیتوپلاسم
  4. واکوئل
  5. شبکهٔ آندوپلاسمی
  6. جسم گلژی
  7. میتروکندری
  8. ریبوزوم
  9. لیزوزوم
  10. RNA

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • بیو ایران - سایت مرجع بیوشیمی به زبان فارسی www.bioiran.net