یاخته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سلول)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ساختار یک سلول جانوری
نخستین طرح‌هایی که از مشاهدهٔ سلول جانداران رسم شده.

یاخته یا سلول (به فرانسوی: Cellule)، واحد بنیادین ساختاری و کارکردی همه جانداران (ارگانیسم‌های موجودات زنده) است و به صورت بافت سازمان می‌یابد. سلول کوچکترین واحد زندگی (حیات) است و آن‌ ها اغلب "بلوک های زندگی" نامیده می شوند. مطالعه سلول ها، زیست شناسی سلولی است.

نظریه یاخته‌ای یا سلولی که در سدهٔ پانزدهم میلادی پدید آمد می‌گوید که همه جانداران از یک یا چند سلول تشکیل شده‌اند، همه یاخته‌ها از یاخته‌های پیشین پدید می‌آیند، همه کارکردهای زیستی یک جاندار در درون سلول‌ها انجام می‌گیرند. این واحدهای بنیادی حاوی اطلاعات وراثتی لازم برای سامان دادن به کارکرد سلول و انتقال اطلاعات به نسل‌های آینده نیز هستند. سلول‌های بدن موجودات پریاخته‌ای در برخی بافت‌ها مانند پوست با پیوند میان‌یاخته‌ای به هم متصل می‌شوند.

انواع یاخته بر اساس وضعیت:

پروکاریوت: سلول‌هایی که به علت نداشتن دیوارهٔ هسته، مواد هسته‌ای در سیتوپلاسم پراکنده شده‌است و هسته مشخصی ندارند. مانند باکتری‌ها و جلبک‌های سبز - آبی

یوکاریوت: سلول‌هایی که هستهٔ آنها غشایی دارد که آن را در بر می‌گیرد و هستهٔ مشخصی دارند. مانند گیاهان، جانوران، قارچ‌ها و آغازیان.

اندامک‌های سلول جانوری: (۱) هستک (۲) هسته (۳)ریبوزوم (رناتن) (۴) ریزکیسه (۵) شبکه آندوپلاسمی خشن (۶) دستگاه گلژی (۷) اسکلت سلولی(۸) شبکه آندوپلاسمی صاف (۹) میتوکندری (۱۰) واکوئل (۱۱) سیتوپلاسم (درون‌یاخته) (۱۲) لیزوزوم

از بخش‌های دیگر هسته که به دلیل نداشتن غشا مشخص و مخصوص خود اندامک نامیده نمی‌شوند می‌توان به سانتریول و ریبوزوم اشاره کرد به اجزای سیتوپلاسم (درون‌یاخته) یوکاریوتها (سلول‌های هسته‌دار)، اندامک گفته می‌شود که معمولاً عبارتند از:، هسته یاخته، هستک، ریبوزوم (رناتن)، ریزکیسه، شبکه آندوپلاسمی زبر، شبکه آندوپلاسمی صاف، دستگاه گلژی، میتوکندری (راکیزه)، واکوئل، لیزوزوم، سانتریول، کلروپلاست، اسکلت سلولی شامل ریزرشته‌ها و ریزلوله‌ها و … به همراه غشای سلولی. اجزای سلول جانوری:

  1. غشای سیتوپلاسمی
  2. هسته
  3. سیتوپلاسم
  4. واکوئل
  5. شبکهٔ آندوپلاسمی
  6. جسم گلژی
  7. ریبوزوم
  8. لیزوزوم
  9. RNA
  10. کروموزوم

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • بیو ایران - سایت مرجع بیوشیمی به زبان فارسی www.bioiran.net