قبرس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۰۸′ شمالی ۳۳°۲۸′ شرقی / ۳۵.۱۳۳°شمالی ۳۳.۴۶۷°شرقی / 35.133; 33.467

جمهوری قبرس

قبرس
پرچم نشان ملی
سرود ملیسرودی برای آزادی
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
نیکوزیا
۳۵°۰۸′ شمالی ۳۳°۲۸′ شرقی / ۳۵.۱۳۳°شمالی ۳۳.۴۶۷°شرقی / 35.133; 33.467
زبان رسمی یونانی / ترکی استانبولی
نوع حکومت جمهوری
نام حاکمان 
رئیس جمهور

نیکوس آناستاسیادس 
موارد منجر به تشکیل
از مستعمره بریتانیا
۱ اکتبر ۱۹۶۰
مساحت
 -  مساحت ۹٬۲۵۱کیلومتر مربع (۵۴ام)
 -  آب‌ها (٪) ۲
جمعیت
 -  سرشماری ۱٬۱۴۱٬۱۶۶ 
 -  تراکم جمعیت ۸۵‎/km۲‏ (۸۵ام)
واحد پول یورو (EUR)
منطقه زمانی EET
 -  تابستانی (DST) DST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .cy
پیش‌شماره تلفنی +۳۵۷+

جمهوری قِبرِس کشوری جزیره‌ای است، در شرق دریای مدیترانه که پایتخت آن نیکوزیا است. این کشور به دو بخش قبرس شمالی (بخش ترک‌نشین) و بخش یونانی‌نشین تقسیم می‌شود که در آن هردو زبان یونانی و زبان ترکی رسمی هستند. یونانی‌ها ارتودوکس و ترک‌های قبرس مسلمان هستند.

جزیره قبرس بعد از جزیره ساردنی و سیسیل سومین جزیره بزرگ در دریای مدیترانه‌است[۲] و جمهوری قبرس از اعضای اتحادیه اروپا می‌باشد. قبرس از نقاط گردشگرپذیر مدیترانه‌است و در ۱ ژانویه ۲۰۰۸ به حوزه یورو پیوست.

جمعیت کل جزیره یک میلیون و صد هزار نفر است و جمعیت جمهوری قبرس بدون احتساب قبرس شمالی ۸۴۰ هزار نفر است. ۷۷ درصد مردم این جزیره یونانی و ۱۸ درصد نیز از ترکان قبرس هستند.

این جزیره به خاطر مکان راهبردی خود در طی تاریخ مورد حمله و اشغال امپراتوری‌های گوناگون ازجمله هیتی‌ها، آشوری‌ها، مصری‌ها، ایرانیان، یونانی‌ها، رومی‌ها، بیزانسی‌ها، عثمانی‌ها و اعراب قرار گرفته‌است. اسکندر مقدونی در ۳۳۳ پیش از میلاد قبرس را از ایران جدا کرد.

تاریخ[ویرایش]

قبرس جزیره‌ای است که در طول تاریخ در تصرف ایرانیان، رومی‌ها، یونانی‌ها، امپراتوری عثمانی و سرانجام انگلیسی‌ها بوده است؛ اما پس از جنگ جهانی دوم انگلیس به علت ضعف اقتصادی و کاهش نفوذ جهانی از این جزیره خارج شد. سپس رهبران سه کشور انگلیس، یونان و ترکیه به همراه رهبران دو بخش قبرس در ۱۱ فوریه ۱۹۵۹ پیمانی را امضا کردند که به موجب آن مسائل جزیره به نسبت ۷ به ۳ میان یونانی‌تبارها و ترک‌تبارها تقسیم شد.

قبرس در سال ۱۹۶۰ استقلال خود را از بریتانیا کسب کرد و حکومت مستقل قبرس بر پایه مشارکت جوامع ترک و یونانی در اداره امور این جزیره اعلام موجودیت کرد و بریتانیا، یونان و ترکیه حق حاکمیت دولت قبرس را تضمین کردند.

در دسامبر ۱۹۶۳، نمایندگان ترک در پی اختلاف بر سر نحوه اجرای این توافق از دولت قبرس بر اثر حادثه کریسمس خونین از قبرس اخراج شدند[۳] با آغاز عملیات نظامی یونانی‌های این جزیره، ترک‌های قبرس کشور را ترک کردند و این سرآغاز درگیری‌های قومی میان ترک‌ها و یونانی‌ها در این جزیره بود که برای ۱۱ سال ادامه پیدا کرد.[۴] و در پی بروز درگیری بین دو طرف، سازمان ملل متحد در سال ۱۹۶۴ یک نیروی پاسدار صلح را به این جزیره اعزام داشت که مأموریت آن تا کنون تمدید شده‌است. در این درگیری‌ها طرف ترک تلفات سنگین‌تری را متحمل شد و حدود ۲۵ هزار نفر که یک پنجم جمعیت ترک‌ها را شامل می‌شد آواره شدند.[۵] این افراد در حدود ۱۰ سال تا پیش از حمله سال ۱۹۷۴ ترکیه به جزیره قبرس به صورت پناهنده زندگی می‌کردند.[۵] تا اواخر سال ۱۹۶۰ تنش ادامه پیدا کرد و در طی این مدت حدود ۶۰ هزار نفر از ترک‌های قبرسی مجبور به ترک خانه‌های خود و مهاجرت به کشورهای دیگر شدند.[۶]

در سال ۱۹۷۴ دولت سراسقف ماکاریوس سوم، رئیس جمهور وقت قبرس، در کودتایی به تحریک حکومت نظامیان یونان سرنگون شد و ترکیه با استناد به موقعیت خود به عنوان یکی از تضمین‌کنندگان حق حاکمیت قبرس، یگان‌های ارتش خود را در شمال این سرزمین مستقر کرد که عملاً باعث تقسیم این جزیره شد.[۷] بحران قبرس پس از حمله ترکیه به قبرس و اعلام استقلال جمهوری ترک قبرس شمالی که فقط از سوی ترکیه مورد تأیید قرار گرفت آغاز شد.

بحران قبرس[ویرایش]

از سال ۱۹۷۴ میلادی قبرس به دو قسمت تقسیم شد و شهروندان یونانی و ترک آن از یکدیگر جدا شدند. از آن زمان مذاکرات متعددی برای وحدت دوباره این جزیره برگزار شده است؛ ولی با وجود پیشنهادهای گوناگون بین‌المللی این بحران همچنان حل نشده باقی‌مانده است.

تلاش‌های سازمان ملل[ویرایش]

طی سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ میلادی سازمان ملل متحد دور جدیدی از تلاش دیپلماتیک را برای به نتیجه رساندن مذاکرات وحدت قبرس پیش برد و پس از گفت‌وگوی مستمر در سوئیس، دور نهایی این مذاکرات از صبح پنجشنبه ۶ ژوئیه ۲۰۱۷ با میانجیگری مستقیم آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد و با حضور رؤسای دولت دو بخش یونانی و ترک‌نشین قبرس آغاز شد و تا ساعت ۳ بامداد جمعه ۷ ژوئیه ادامه یافت. گوترش طی این دور از میانجیگری تلاش کرد تا نیکوس آناستاسیادیس رئیس دولت بخش یونانی و مصطفی آکینچی رئیس دولت بخش ترک‌نشین را برای دست یابی به توافق نهایی مجاب کند. این گفت‌وگوها روز جمعه با شکست مواجه شد و آنتونیو گوترش پس از پایان مذاکرات در یک نشست خبری گفت: «بسیار متأسفم که بگویم با وجود تعهد و تلاش همه هیئت‌های مذاکره کننده و دیگر طرف‌ها … کنفرانس قبرس بدون رسیدن به نتیجه پایان یافت.»

تلاش آمریکا[ویرایش]

مایک پنس معاون رئیس جمهوری ایالات متحده نیز از طریق تلفن با طرفین گفت‌وگو کرد و از آنها خواست همه تلاش خود را برای «استفاده از این فرصت تاریخی» و رسیدن به توافق نهایی بر سر وحدت این جزیره واقع در دریای مدیترانه بکنند.

مشاور ویژه سازمان ملل متحد[ویرایش]

با وجود شکست آخرین دور مذاکرات در ژوئیه ۲۰۱۷ اسپن بارت آید مشاور ویژه سازمان ملل متحد در امور قبرس در مقام خود باقی خواهد ماند و به تلاش‌های خود برای از سرگیری گفت‌وگوها با هدف وحدت دوباره قبرس همچنان ادامه خواهد داد.[۸]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

جمهوری قبرس به شش استان تقسیم شده‌است. نام این استان‌ها فاماگوستا)، کیرنیا، لارناکا، لیماسول، نیکوزیا، و پافوس است.[۹]

دو مرد قبرسی در حال نعل کردن الاغ، سال ۱۹۰۰. الاغ‌های قبرسی در ایران شهرت بسیاری پیدا کرده‌اند.
نقشه استان‌های قبرس استان‌ها به یونانی به ترکی
پافوسنیکوزیالیماسوللارناکاکیرنیااستان آیاناپا (فاماگوستا)آکروتیریدکلیاCyprus districts not named.svg
دربارهٔ این تصویر
فاماگوستا
Αμμόχωστος (Ammochostos)
Gazimağusa/Mağusa
کایرنیا
Κερύvεια (Keryneia)
Girne
لارناکا
Λάρνακα (Larnaka)
Larnaka/İskele
لیماسول
Λεμεσός (Lemesos)
Limasol/Leymosun
نیکوزیا
Λευκωσία (Lefkosia)
Lefkoşa
پافوس
Πάφος (Pafos)
Baf/Gazibaf

اقتصاد[ویرایش]

اقتصاد جزیره قبرس از آغاز استقلال مبتنی بر نظام بازار آزاد بوده‌است. صادرات عمدهٔ قبرس شامل: محصولات کشاورزی (گندم. جو. سیب زمینی. و مرکبات). میوه‌های مختلف . تنباکو. محصولات صنعتی. انواع پوشاک. کفش و صنایع دستی بوده‌است. واردات عمده نیز شامل: مواد خوراکی. دام زنده. نفت و فراورده‌های شیمیایی می‌باشد.

مردم[ویرایش]

بر پایه آمارهای پذیرفته شده ۸۰٪ یونانی تبار، ۱۸٪ ترک‌تبار و ۲٪ نیز از دیگر اقلیت‌های مسیحی (مارونی، کاتولیک لاتینی و ارمنی) هستند.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]

فرهنگ[ویرایش]

قسمت شمالی قبرس فرهنگی برگرفته از ترکیه و بخش جنوبی آن برگرفته از یونان دارد.

جغرافیا[ویرایش]

نقشه‌ای تاریخی از قبرس، نگاشته پیری رئیس.
ساحل طلایی قبرس

قبرس دارای تابستان‌های گرم و خشک و زمستانهای معتدل است. حدود ۱۲٪ زمین‌های آن زیر کشت بوده و در آن مرکبات، سیب زمینی، گندم، زیتون و جو به عمل می‌آید. پرورش گوسفند، بز و خوک نیز رایج است. صنایع قبرس چندان پیشرفته نیست و شامل صنایع دستی و محلی می‌باشد. توریسم، منبع درآمد مهمی برای قبرس محسوب می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Cyprus-Conflict.net An independent and comprehensive website dedicated to the Cyprus conflict, containing a detailed narrative as well as documents, reports and eye-witness accounts.
  • Library of Congress Cyprus Country Study Detailed information on Cyprus, covering the various phases of the Cyprus conflict.
  • Bryant, Rebecca; Papadakis, Yiannis (2012), Cyprus and the Politics of Memory: History, Community and Conflict, I.B.Tauris, ISBN 1-78076-107-4 
  • Broome, Benjamin J. (2004), "Building a Shared Future across the Divide: Identity and Conflict in Cyprus", in Fong, Mary; Chuang, Rueyling (eds.), Communicating Ethnic and Cultural Identity, Rowman & Littlefield, ISBN 0-7425-1739-X 
  • Tarih Araştırmaları: 1964 Olayları
  1. http://persian.euronews.com/2013/02/24/anastasiades-wins-decisive-victory-in-cyprus-presidential-vote-exit-polls/
  2. Akdeniz'de Gizli Petrol Savaşı
  3. Papadakis ۲۰۰۵, ۸۲.
  4. Demirtaş-Coşkun ۲۰۱۰, ۳۹.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Kliot ۲۰۰۷, ۵۹.
  6. Tocci ۲۰۰۴, ۵۳.
  7. خوشبینی زیاد نسبت به موفقیت مذاکرات قبرس
  8. با وجود امید زیاد، مذاکرات وحدت قبرس با شکست روبرو شد
  9. "EUROPA – The EU at a glance – Maps – Cyprus". Europa (web portal). Retrieved 27 March 2009. 
  10. Boyle, Kevin; Sheen, Juliet (1997). Freedom of Religion and Belief: A World Report. Routledge. p. 288. ISBN 0-415-15978-4. 
  11. Salih, Halil Ibrahim (2004). Cyprus: Ethnic Political Counterpoints. University Press of America. p. 121. ISBN 0-415-15978-4. 
  12. Karoulla-Vrikki, Dimitra (2009). "Greek in Cyprus: Identity Oscillations and Language Planning". In Georgakopoulou, Alexandra; Silk, M.S. (eds). Standard languages and language standards: Greek, past and present. Ashgate Publishing. p. 188. ISBN 0-7546-6437-6. 
  13. Hadjipavlou, Maria (2002). "Cyprus: A Partnership Between Conflict Resolution and Peace Education". In Salomon, Gavriel; Nevo, Baruch (eds). Peace Education: The Concept, Principles, and Practices Around the World. Routledge. p. 195. ISBN 0-8058-4193-8.