تجربه‌گرایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تجربه‌گرایی يا "'آروين گرايى"' یکی از گرایش‌های اصلی در شناخت‌شناسی و نقطهٔ مقابل عقل‌گرایی است. بر اساس این دیدگاه همهٔ معرفت‌های بشری مستقیم یا غیرمستقیم برآمده از تجربه است. تجربه از منظر این دیدگاه نه فقط ادراک حسی بلکه دریافتهایی مانند حافظه یا گواهی دیگران را هم در بر می‌گیرد.

برمبنای نظریهٔ مبناگرایی همهٔ باورهای ما با واسطهٔ استدلال نهایتاً از منبعی به دست آمده‌اند که آن منبع نیاز به توجیه یا استدلال ندارد. تجربه‌گرایی - که یکی از زیرمجموعه‌های مبناگرایی است - تنها تجربه را به عنوان چنین منبعی بی‌نیاز از توجیه می‌دانند. تقليل گرايى يكى از ويژگيهاى عمده برنامه تجربه گرايى است كه توسط لاك مطرح شد وباركلى وهيوم ان را تدقيق كردند واثبات گرايان آن را آخرين ميخى ميدانستند كه بر تابوت بحثهاى دينى واخلاقى ومتافيزيكى كوفته شده بود تجربه‌گرایی با استفاده از حسیات در مقابل عقل‌گرایی می‌باشد. تجربیات عقلی از علم حصولی است و روش اثبات غیر حسی دارد. طبق نظر دکارت اگر همه‌ی حواس چندگانه‌ی ما از کار بیافتند ولی مغز هنوز بتواند فکر کند حتماً ما وجود داریم پس تجربهٔ این این دیدگاه بعد از رنسانس به صورت جدی طرح شد. بارکلی، جان لاک و دیوید هیوم از فیلسوفان تجربه‌گرا هستند.[تحقیق دست‌اول؟]تجربه گرايان عقيده داشتن كه كل شناخت از تجربه به دست مى آيد اين فيلسوفان با متافيزيك خردگرا بخصوص استفاده مهار گسيخته اش از فرضيه پردازى طرح دعاوى كلان وشناخت مبتنى بر تصورات ذاتى خصومت مى ورزيدند

منابع[ویرایش]

  • Hume، D. «An Enquiry Concerning Human Understanding»، in Enquiries Concerning the Human Understanding and Concerning the Principles of Morals، 2nd edition، L.A. Selby-Bigge (ed.)، Oxford University Press، Oxford، UK، ۱۹۰۲
  • Rock، Irvin (۱۹۸۳)، The Logic of Perception، MIT Press، Cambridge، MA
  • منطق صوری، انتشارات دانشگاه تهران (۱۷۳۳) دکتر محمد خوانساری
  • تجربه گرایی همسو با عقل گرایی است ( کتاب اندیشه اسلامی ۱ تدریس شده در دانشگاه های ایران)

پیوند به بیرون[ویرایش]