شهود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ژاندارک شهود خویش را بر شارل هفتم پادشاه فرانسه عرضه کرد، او آن را پذیرفت و به او سپاه داد، سربازان نامید بسیاری در پی باور به شهود ژاندارک در راه آزادی فرانسه جنگیدند و کشته شدند. (نقاشی، اثری از اوژن ترون)

شهود[۱] یا شم به معنی دیدن، معاینه، عیان، پیدا، آشکارا و حضور است. شهود هم‌ریشه با مشاهده و متضاد با واژه «غیب» می‌باشد.[۲]

در تصوف شهود را به حضور دل تعبیر می‌کنند و آن را به صورت دیدن حق می‌نمایند.[نیازمند منبع] این واژه اغلب دارای باری معنایی به صورت درک موضوعی از درون یا رؤیایی صادقه (در بیداری)، یا به صورت فهمی بدون استفاده از حواس فیزیولوژیک، یا مفهوم نوس در فلسفه می‌باشد. موارد نامیده شده به عنوان شهود موضوعاتی بسیار از یک دیگر متفاوتند، اما عموماً روندی که منجر به شهود می‌شود، بر خلاف «تفکر منطقی»، برای شهود کننده ناشناخته است.

شهود باعث ایجاد نقطه نظرات، ادراکات، قضاوت‌ها و باورهایی می‌شود که به صورت تجربی غیرقابل تایید، و به لحاظ عقلانی غیرقابل توجیه‌اند. در گذشته شهود موضوعی مورد علاقه و بررسی برای مذاهب، عرفان و علوم خفیه بوده است، و امروزه تبیین چگونگی این پدیده در مرکز توجه روان‌شناسی و روان‌پزشکی واقع است، کما این که همیشه مبحثی رایج در ادبیات نوشتاری و سینما نیز بوده است. در گفتار ساده نیم‌کره راست مغز با عملیات مغزی مربوط به مسائل شهودی مانند زیبایی‌شناسی یا توانایی‌های عمومی خلاقیت مرتبط است. این موضوع که شهود ممکن است مرتبط با برخی نوآوری‌های علمی، اختراعات و اکتشافات بعضی از دانشمندان بوده باشد در میان پژوهش‌گران مورد مناقشه قرار دارد.

منابع[ویرایش]

  1. «شهود» [روان‌شناسی] هم‌ارزِ «intuition»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حداد عادل، «فارسی»، در دفتر سیزدهم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ شهود) 
  2. «شهود». لغت‌نامه دهخدا. بازبینی‌شده در ۰۹ مه ۲۰۱۴.