جیمز میل

جیمز میل
زادهٔ	۶ آوریل ۱۷۷۳ نورث واتر بریج، پریش لوجی پرت، انگس، اسکاتلند
درگذشت	۲۳ ژوئن ۱۸۳۶ (۶۳ سال) کنسینگتن، لندن
مکتب	فایده گرایی، لیبرالیسم
تأثیرگذار بر جان استوارت میل

جیمز میل(۶ آوریل ۱۷۷۳–۲۳ ژوئن ۱۸۳۶) (به انگلیسی: James Mill) یک تاریخدان، اقتصاد دان، نظریه‌پرداز سیاسی، و فیلسوف اسکاتلندی بود. او به همراه دیوید ریکاردو اقتصاد کلاسیک را بنیان گذاشت. وی پدر جان استوارت میل، فیلسوف لیبرال است. کتاب تأثیرگذار او «تاریخ هند بریتانیایی» بدگویی کامل و عدم پذیرش فرهنگ و تمدن هند است. جیمزمیل از افرادی بود که بنا به گفته ی جان استوارت میل و مقدمه اصول اقتصاد سیاسی دیوید ریکاردو بسیار بر نگارش اثر اخیر موثر واقع شد.و اگر نبود شاید ریکاردو که به دلیل تواضع خود را لایق نگارش عقاید نمی‌دانست کتابی را که گفته شد را نمی‌نوشت.او از دوستان صمیمی جرمی بنتام بود و به نوعی دبیر او به حساب می‌رفت و در رواج اندیشه بنتام بسیار تاثیر گذار واقع شد،او سعی داشت اندیشه های فایده گرایانه و لیبرالی بنتام را برای اصلاحات به مدخل عموم بگذارد.نحوه تربیتی او بر جان استوارت میل که زبانزد هست را می‌توان از آن جا دانست که بسیار بر آموزش پذیری انسان تاکید داشت و در همان آغاز جان را طوری تربیت کرد که نمود اندیشه خودش و بنتام و رادیکال ها بود.جیمز میل در همان کودکی جان را از معاشرت با هم سن و سالهایش بازداشت و او را به طور کامل تحت آموزش خود در اورد به طوری که حتی او را به مدرسه یا دانشگاه نفرستاد و آموزش جان مطلقا خصوصی بود .او از ۳ سالگی جان را مجبور به خواندن زبان لاتینی و۸ سالگی به یونانی و ۱۲ سالگی به اقتصاد سیاسی کرد.معروف هست که جان استوارت می‌گوید پدرم نه تنها از لحاظ دینی وحی را قبول نداشت بلکه حتی به دین طبیعی هم باور نداشت و این را در آموزش او نیز به کار برده بود .گفته شده که از ۱۸۰۸ رهبری مکتب رادیکالیسم سیاسی را جیمز میل به عهده می‌گیرد و از آن پس سبب مراوده های زیادی بین اعضای مانند ریکاردو و مالتوس و در جهتی دیگر خودش و بنتام می‌شود که در نامه های دیوید ریکاردو و نامه های بنتام و حتی زندگی نامه خود نوشت جان استوارت میل می‌توان شرح مبسوط تری از آن را بدست آورد. آثار او شامل :تاریخ هند بریتانیایی در ۳ جلد ، پدیدار های ذهن انسان در ۲ جلد ،عناصر اقتصاد سیاسی،مقاله ای در باب حکومت ،رساله در مورد مکینتاش، می‌شود. فلسفه روانشناسی او پیرو آموزه هارتلی بود که مبتنی بود بر اصل همخوانی و تداعی ایده ها که می‌خواست با این آموزه تمام ایده های انسان را و نحوه شکل گیری آنها را توضیح دهد .نکته جالب در مورد جیمز میل این است که او در بین قوانین عام تداعی به قانون مجاورت بیش از همه ارج می‌نهد و بقیه قوانین تداعی را ذیل ان قرار می‌دهد. کتاب عناصر اقتصاد سیاسی او همان اندیشه های دیوید ریکاردو در مورد اقتصاد سیاسی است که به شیوه ای گویا تر و عوام فهم تری نوشته شده است. حمله او به مکینتاش به این دلیل بود که مکینتاش که خود یک فایده گرا به حساب می‌آمد گفته بود که بعضی کنش های انسان می‌تواند منشأ غیر از لذت و درد هم داشته باشد و کمی به تئوری حس اخلاقی نزدیک شده بود . نقش مهم جیمز میل در رادیکالیسم فلسفی انگلستان قرن ۱۹ انکار نشدنی است.بنتام پس از آشنایی با او خوی رادیکال پیدا کرد و همچنین در همان دوره به طرفداری از دموکراسی روی آورد، دیوید ریکاردو به دلیل اصرار های زیاد او کتاب مهمش را نوشت و همچنین وارد مجلس عوام شد، عقاید بنتام به سبب نوشته های او در روزنامه‌ها و نشریات در انگلستان شناخته شده تر شد، لایحه اصلاحات ۱۸۳۲ مجلس عوام انگلستان حاوی مقدار زیادی از اندیشه های رادیکال ها بود و این هر چند برای آنها کافی نبود ولی تاثیر اندیشه های آنها را در سیاسیت انگلستان در قرن ۱۹ به خصوص در میانه ان نشان می‌دهد. جیمز میل در ۱۸۳۶ در گذشت و جان استوارت میل پسرش در مورد او چنین می‌گوید:((از جمله دلایلی که پدرم به ان صورت مشهور نشد به خاطر این بود که اولا شهرت به حق زیر سایه شهرت بنتام قرار گرفت و دوما اینکه پدرم در واکنش فلسفه قرن ۱۹ علیه قرن ۱۸ هیچ شراکتی نداشت.))

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «James Mill». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۵.

زندگی نامه خود نوشت جان استوارت میل تاریخ فلسفه امیل بریه قرن ۱۹ (۱۸۰۰تا۱۸۵۰) تاریخ فلسفه کاپلستون از بنتام تا راسل

جستارهای وابسته

• جان استوارت میل
• دیوید ریکاردو
• لیبرالیسم

پیوند به بیرون

Elements of political economy, 1826

Alexander Bain, James Mill. A biography, 1882

• James Mill بایگانی‌شده در ۱ مارس ۲۰۰۵ توسط Wayback Machine
• Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
• James Mill's common place books