درگاه:دانش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه دانش


Sciences exactes.svg

دانش ساختاری برای تولید و ساماندهی داده‌ها دربارهٔ جهان پیرامون در قالب توضیحات و پیش‌بینی‌های آزمایش‌شدنی است. دانش‌شناسی به بحث و بررسی پیرامون دانش و عناصر سازنده آن، یعنی داده‌های موجود می‌پردازد. دانش در مفهوم وسیعترین به هر سامانه قابل اثبات و در مفهوم محدودتر، به یک سامانه دریافت دانش مبتنی بر تجربه‌گرایی، آزمایش، و روش طبیعت‌گرایی اشاره دارد. ارسطو دانش را مجموعه‌ای از آگاهی‌های قابل اتکا می‌داند که از لحاظ منطقی و عقلانی قابل توضیح باشند.
رشته‌های علوم به عنوان علوم پایه و علوم کاربردی جدا شده‌است. علوم پایه مجموعه دانش‏‌هایی است که به بررسی بنیادین پدیده‏ها یا بررسی ماهیت‏، قوانین و روابط حاکم بین آنها می‏‌پردازد. از بارزترین این دانش‏ها می‏توان به ریاضیات، شیمی، فیزیک، فلسفه، منطق، زیست‌شناسی و زبان‌شناسی اشاره نمود. دانش‌های پایه، زیربنای اصلی سایر دانش‌ها به شمار می‌آیند و به همین دلیل در مواقعی به کل علوم یا دانش تعمیم داده می‏‌شوند. علوم کاربردی به کاربردن آگاهی‌های علمی در یک محیط فیزیکی است. رشته‌های مهندسی نزدیک‌ترین رابطه را با علوم کاربردی دارند. علوم کاربردی در پیشرفت فناوری نقش مهمی دارد. کاربرد آن در محیط‌های صنعتی معمولا تحقیق و توسعه خوانده می‌شود.
بیشتر...

نوشتار برگزیده

Cygnus X-1.png

ماکیان ایکس یک یا دجاجه ایکس یک یک منبع مشهور پرتو ایکس در آسمان است که در صورت فلکی ماکیان قرار دارد. در سال ۱۹۶۴ و در خلال پرواز یک تلسکوپ فضایی مدار پایین کشف شد و یکی از بزرگترین منابع پرتو ایکس در آسمان است که پرتوی ایکسی با شارش ۲٫۳ تولید می‌کند. ماکیان ایکس یکی از بزرگترین احتمالات برای سیاه‌چاله است. این جسم حدود ۸٫۷ برابر جرم خورشید، جرم دارد از آنجایی که هرچه در اطرافش باشد به مشابه این رفتار می‌کند که در کنار یک سیاه‌چاله‌است. شعاع افق رویداد آن ۲۶ کیلومتر محاسبه می‌شود.

این سامانه عضو یک مجموعه ستاره به نام ماکیان OB۳ است، به معنی این‌که ماکیان ایکس یک حدود پنج میلیون سال قدمت دارد و تشکیل یافته از ستاره‌ای با جرم بیشتر از ۴۰ برابر جرم خورشید است. اکثر جرم ستارهٔ قدیمی به خاطر از دست دادن پوسته از بین رفته‌است. مرگ این ستاره همراه با یک ابرنواختر همراه بوده‌است، نتیجه انفجار این بوده‌است که مرکز ستاره به سیاه‌چاله تبدیل شده‌است. ماکیان ایکس یک موضوع شرط‌بندی علمی بین استیون هاوکینگ و کیپ ثورن در سال ۱۹۷۴ بوده‌است، در مورد اینکه این جرم یک سیاه‌چاله نیست. او سیاه‌چاله بودن ماکیان ایکس یک را در سال ۱۹۹۰ بعد از کشف اطلاعات مربوط به امواج گرانشی تایید کرد.
بیشتر...

زندگی‌نامه برگزیده

Razi.jpg

محمد زکریای رازی پزشک، فیلسوف و شیمی‌دان ایرانی که آثار ماندگاری در زمینهٔ پزشکی و شیمی و فلسفه نوشته است و به‌عنوان کاشف الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) مشهور است. به گفته جرج سارتن، پدر تاریخ علم، رازی «بزرگ‌ترین پزشک اسلام و قرون وسطی بود.» این دانشمند ایرانی از آن‌جا که کتاب‌های خود را به زبان عربی می‌نوشت، نزد غربیان به جالینوس عرب نیز مشهور بوده‌است. به پاس زحمات فراوان رازی در داروسازی روز پنجم شهریورماه (۲۷ اوت)، روز بزرگداشت زکریای رازی شیمی‌دان بزرگ ایرانی و روز داروسازی نام‌گذاری شده است.

نوشتارهای برگزیده

Featured article star.png

نوشتارهای برگزیده: خیام • یوری گاگارین • الکسی لئونوف • نهنگ قاتل • فیزیک پزشکی • نیروگاه هسته‌ای • فرانسیم • سامانه هشدار زمین‌لرزه • سم شناسی • سندرم روده تحریک‌پذیر • رنگرزی • ماکیان ایکس یک • کاوشگر فینیکس • پروژه آزمایشی آپولو–سایوز • ایستگاه فضایی بین‌المللی • توالت در ژاپن • گوگرد • کوه دماوند • عکاسی • روش مک‌کیب–تیل • شیطان تاسمانی • پنگوئن امپراتور • قو • شیر • لاله • ساکورا

نوشتارهای خوب: محمد زکریای رازی • یوهان سباستیان باخ • هنر گرافیک • کرکس سیاه • تاریخ شیمی • گوگل • تمدن مایا • مخزن خارجی شاتل فضایی • آمیزش جنسی در انسان • شیردهی • واقعه آمل • صفویان • نهان‌سازی در برگردان • رده‌بندی ستارگان

نگارهٔ برگزیده

Red eyed tree frog edit2.jpg

قورباغه درختی چشم‌سرخ قوباغه‌ای درختی‌ است که بومیِ مناطق زیستی جنگل‌های بارانی آمریکای مرکزی است. این جانور، همانطور که از نامش پیداست، دارای چشمانی سرخ، دماغی باریک و پوستی سبز با خط‌های آبی و در کناره‌های بدنش و انگشتانی نارنجی است. این گونه از قورباغه، دارای پوستی نازک در ناحیهٔ شکم و نیز پوستی ضخیم در بخش کمرشان هستند.

گفتار برگزیده

«لذتی که از علم حاصل می‌شود بی‌آلایش است.»

افلاطون

آیا می‌دانید

آیا می‌دانید...

  • ... با ۳۰ گرم طلا نخی به طول ۸۱km می‌توان درست کرد!؟
  • ... ابررساناها موادی هستند که می‌توانند در حرارت بسیار پایین الکتریسیته را بدون اینکه مقاومتی از خود نشان دهند هدایت کنند.
  • ... ابرمایعات نیز در درجه حرارت بسیار پایین، یعنی تنها کمی بالاتر از صفر مطلق، فعالیت می‌کنند و هیچ نوع اصطکاکی نشان نمی‌دهند بطوری که اگر به گردش درآیند متوقف نخواهند شد.
  • ... آمونیاک می‌تواند جذبیت نیکوتین که یک آلکالوئید مخدر موجود در سیگار است را توسط سلولهای مغز تا ۱۰۰ برابر افزایش دهد.
  • ... که مغز انسان فقط دو درصد از وزن بدن را تشکیل می‌دهد ولی بیست و پنج درصد از اکسیژن دریافتی بدن را به تنهایی مصرف می‌کند.
  • ... که زکریای رازی بغیر از الکل کاشف گوگرد هم هست؟
  • ... اگر مادران در زمان بارداری سیب به خصوص سبز استفاده کنند نوزادانشان زیبا می‌شوند.
  • ... مادران باردار از انگور و جوانه گندم و امگا ۳ استفاده کنند بچه‌های آن‌ها تیزهوش می‌شوند.
  • ... خورشید فقط ۱ بر ۴۰٫۰۰۰جرم خود را از دست داده‌است.
  • ... هر فردی در طول ۲۴ ساعت ۲۳ هزار بار نفس می‌کشد
  • ... در این دنیا تعداد جوجه‌ها از آدم‌ها بیشتر است.
  • ... نوارهای لاستیکی خیلی طول می‌کشد تا سرد شوند.
  • ... مغز در هنگام خواب فعال‌تر از وقتی است که تلویزیون می‌بینید.
  • ... برای اینکه ۷۰۰ گرم به وزن شما اضافه شود باید ۹ کیلو سیب زمینی بخورید؟
  • ... اگر ساعت ۷ صبح با هواپیما، توکیو را ترک کنید ساعت ۷:۴۵ عصر روز قبل به هاوایی می‌رسید؟
  • ... اگر سلول‌های موجود بر روی پوست بدن یک انسان را به دنبال هم بیچینیم طول آن ۴۵ مایل خواهد شد.

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا

حافظهٔ نهان سرور را پاکسازی کنید