فایو آیز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فایو آیز (به انگلیسی: Five Eyes) نام پیمان نامه امنیتی است که بین پنج کشور نیوزیلند، ایالات متحده آمریکا، استرالیا، بریتانیا و کانادا به امضاء رسیده است تا بتوانند در برنامه‌های جاسوسی و شنود الکترونیک با یکدیگر همکاری داشته باشند.

Five Eyes
فایو آیز
زبان رسمی زبان انگلیسی (دفاکتو)
نوع اتحاد نظامی
اعضا  ایالات متحده آمریکا
 بریتانیا
 کانادا
 استرالیا
 نیوزیلند
تأسیس
 •  منشور آتلانتیک ۱۴ اوت ۱۹۴۳ 
 •  توافق بی‌آریواس‌ای ۱۷ می ۱۹۴۳ 

پیمان فایو آیز به سازمان‌های اطلاعاتی این پنج کشور اجازه همکاری در جمع‌آوری اطلاعات و به اشتراک‌گذاری آنها بین یکدیگر را می‌دهد.

برنامه‌های اطلاعاتی[ویرایش]

نمونه اصلی این برنامه‌های اطلاعاتی پروژه اشلون است که در سال ۱۹۷۱ در زمان جنگ سرد آغاز شد و هم اکنون نیز ادامه دارد.[۱][۲]

از دیگر برنامه‌های اطلاعاتی فایو آیز می‌توان به پریزم، ایکس‌کی‌اسکور و تمپورا اشاره کرد.[۳]

فهرست آژانس‌های اطلاعاتی[ویرایش]

کشوز آژانس خلاصه نقش[۴]
 استرالیا سرویس اطلاعات محرمانه استرالیا اِی‌اِس‌آی‌اِس اطلاعات انسانی
اداره سیگنال‌های استرالیا اِی‌اِس‌دی شنود الکترونیک
سازمان اطلاعات امنیت استرالیا اِی‌اِس‌آی‌او اطلاعات امنیتی
سازمان اطلاعاتی-جغرافیایی استرالیا اِی‌جی‌اُ اطلاعات مکانی
سازمان اطلاعات دفاعی دی‌آی‌اُ سازمان اطلاعات نظامی
 کانادا فرماندهی اطلاعات نیروهای کانادا سی‌اِف‌آی‌تی‌سی‌اُ‌اِم سازمان اطلاعات نظامی
تشکیلات امنیت ارتباطات سی‌اِس‌ای شنود الکترونیک
سازمان اطلاعات امنیت کانادا سی‌اِس‌آی‌اِس اطلاعات انسانی
 نیوزیلند اداره امنیت و اطلاعات دفاعی دی‌دی‌آی‌اِس سازمان اطلاعات نظامی
دفتر امنیت ارتباطات دولت جِی‌سی‌اِس‌بی شنود الکترونیک
سرویس اطلاعات امنیت نیوزیلند اِن‌زِداِس‌آی‌اِس اطلاعات انسانی
 بریتانیا اطلاعات دفاعی بریتانیا دی‌آی سازمان اطلاعات نظامی
ستاد ارتباطات دولت بریتانیا جی‌سی‌اچ‌کیو شنود الکترونیک
سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا ام‌آی۵ سازمان اطلاعات امنیتی
سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا ام‌آی۶ یا

اِس‌آی‌اِس

اطلاعات انسانی
 ایالات متحده آمریکا آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا سیا اطلاعات انسانی
آژانس اطلاعات دفاعی دی‌آی‌اِی سازمان اطلاعات نظامی
اداره تحقیقات فدرال یا پلیس فدرال آمریکا اف‌بی‌آی سازمان اطلاعات امنیتی
آژانس اطلاعاتی-جغرافیایی ملی اِن‌جی‌اِی اطلاعات مکانی
آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا اِن‌اِس‌اِی شنود الکترونیک

نمونه‌ای از افراد تحت پیگرد[ویرایش]

تصویر نام دوره زندگی سازمان‌های امنیتی توضیح منابع
Charlie Chaplin portrait.jpg چارلی چاپلین ۱۸۸۹ تا ۱۹۷۷
  • ام‌آی۵
  • اف‌بی‌آی
کمدین، فیلم‌ساز و آهنگساز بریتانیایی که در دوره فیلم صامت مشهور شد.

او به خاطر ادعای ارتباط با کمونیسم از اوایل دهه ۱۹۵۰ میلادی تحت نظر ام‌آی۵ بود. ام‌آی۵ از سوی اف‌بی‌آی به عنوان کارزاری برای تبعید چاپلین از آمریکا فعالیت می‌کرد.

[۵][۶][۷]
Strom Thurmond.jpg استروم تورموند ۱۹۰۲ تا ۲۰۰۳
  • چندین سازمان
عضو حزب دیکسیکرات و نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۴۸ آمریکا و نماینده کارولینای جنوبی در مجلس سنای آمریکا از ۱۹۵۴ تا ۲۰۰۳

در سال ۱۹۸۸ مارگارت نیوشام، کارمند شرکت لاکهید کورپوریشن در یک جلسه پشت درهای بسته به کنگره آمریکا گفت که طی پروژه اشلون، تماس‌های تلفنی تورمند، تحت نظر کشورهای فایو آیز بوده است.

[۸][۹][۱۰]
Nelson Mandela-2008 (edit).jpg نلسون ماندلا ۱۹۱۸ تا ۲۰۱۳
  • سیا
  • اس‌آی‌اس
کنشگر، وکیل و انسان‌دوست اهل آفریقای جنوبی که از ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ رئیس‌جمهور این کشور بوده است.

ماندلا از سوی منتقدین به عنوان تروریست شناخته شده و تحت نظر سازمان اس‌آی‌اس بریتانیا بوده است.

در سال ۱۹۶۲ پس از آنکه سیا جزئیاتی از فعالیت‌های تروریستی ماندلا را در اختیار مقامات محلی گذاشت، او دستگیر شد.

[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]
Jane Fonda Cannes nineties.jpg جین فوندا ۱۹۳۷ تا کنون
  • جی‌سی‌اچ‌کیو
  • ان‌اس‌ای
هنرپیشه، نویسنده، کنشگر سیاسی و مدل (شخص) پیشین.

تماس‌های تلفنی وی و همچنین همسران گذشته او (مانند تام هایدن) به دلیل کنش‌های سیاسی‌اش تحت نظارت جی‌سی‌اچ‌کیو هستند. این تماس‌ها به ان‌اس‌ای منتقل می‌شوند.

[۱۵][۱۶]
Seyyed Ali Khamenei.jpg سید علی خامنه‌ای ۱۹۳۹ تا کنون
  • جی‌سی‌اچ‌کیو
  • ان‌اس‌ای
روحانی شیعه دوازده‌امامی، رئیس‌جمهور پیشین و رهبر کنونی ایران.

او و همراهانش در یک بازدید نادر از بخش‌های کردنشین ایران در سال ۲۰۰۹ هدف جاسوسی مشترک جی‌سی‌اچ‌کیو و ان‌اس‌ای بود. این عملیات جاسوسی، با تجهیزاتی بسیار پیشرفته شامل تصویربرداری ماهواره‌ای انجام شد.

[۱۷]
JohnLennonpeace.jpg جان لنون ۱۹۴۰ تا ۱۹۸۰
  • اف‌بی‌آی
  • ام‌آی۵
موسیقی‌دان، ترانه‌سرای بریتانیایی و خواننده اصلی گروه بیتلز.

او در بسیاری از ترانه‌های خود به بیان اندیشه‌های جنبش ضد جنگ می‌پردازد. نمونه‌ای از این ترانه‌ها به صلح یک شانس بده و کریسمس مبارک (جنگ تمام شد) هستند.

او در سال ۱۹۷۱ در نیویورک ساکن شد تا به جنبش آمریکاییان ضد جنگ ویتنام بپیوندد. در طی ۱۲ ماه بعد، اف‌بی‌آی نظارت گسترده‌ای بر او داشت و سعی کرد که او را به بریتانیا بازگرداند. این عملیات با همکاری ام‌آی۵ انجام می‌شد.

[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱]
Olmert.jpg ایهود اولمرت ۱۹۴۹ تا کنون
  • جی‌سی‌اچ‌کیو
  • ان‌اس‌ای
سیاست‌مدار، وکیل، شهردار پیشین اورشلیم و دوازدهمین نخست‌وزیر اسرائیل.

او و وزیر دفاع اسرائیل (ایهود باراک) تحت نظارت جی‌سی‌اچ‌کیو و ان‌اس‌ای بودند.

[۲۲]
SusiloBambangYudhoyono.jpg سوسیلو بامبانگ یودهویونو ۱۹۴۹ تا کنون
  • ای‌اس‌دی
  • ان‌اس‌ای
ناظر ارشد نظامی پیشین عملیات حفظ صلح سازمان ملل متحد در بوسنی و هرزگوین و رئیس‌جمهور پیشین اندونزی.

او و همسرش تحت نظارت ای‌اس‌دی بوده‌اند. جزئیات این عملیات نظارتی با ان‌اس‌ای به اشتراک گذاشته می‌شد.

[۲۳][۲۴][۲۵]
Angela Merkel (August 2012) cropped.jpg آنگلا مرکل ۱۹۵۴ تا کنون
  • چندین سازمان
دانشمند پیشین، سیاست‌مدار، و صدراعظم آلمان.

از سال ۲۰۰۵ تاکنون ارتباطات تلفنی او توسط سرویس جمع‌آوری ویژه شنود می‌شود که بخشی از برنامه نظارتی استیت‌روم است.

[۲۶][۲۷][۲۸]
Diana, Princess of Wales.jpg دایانا، شاهدخت ولز ۱۹۶۱ تا ۱۹۹۷
  • جی‌سی‌اچ‌کیو
  • ان‌اس‌ای
یک حامی منع جهانی استفاده از مین و شاهدخت ولز که تحت نظارت جی‌سی‌اچ‌کیو و ان‌اس‌ای بود.

این سازمان‌ها با یک پرونده محرمانه با بیش از ۱۰۰۰ صفحه از او تهیه کرده بودند. جزئیات این پرونده به دلیل نگرانی‌های امنیت ملی قابل افشا نیست.

[۲۹][۳۰][۳۱]
Kim Schmitz cropped and edited.jpg کیم داتکام (با نام تولد کیم شمیتس) ۱۹۷۴ تا کنون
  • اف‌بی‌آی
  • جی‌سی‌اس‌بی
یک کارآفرین، بازرگان و هکتیویست آلمانی-فنلاندی

او بنیانگذار سرویس بارگذاری پرونده مگاآپلود بود.

جی‌سی‌اس‌بی نظارت غیرقانونی بر او را از سوی اف‌بی‌آی انجام داد. بعدها نخست‌وزیر نیوزیلند جان کی از کیم عذرخواهی کرد.

[۳۲][۳۳][۳۴][۳۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. "Q&A: What you need to know about Echelon". BBC. 29 May 2001. 
  2. Nabbali, Talitha; Perry, Mark (March 2004). "Going for the throat". Computer Law & Security Review 20 (2): 84–97. doi:10.1016/S0267-3649(04)00018-4. It wasn't until 1971 that the UKUSA allies began ECHELON 
  3. "Snowden has 'thousands' of damaging NSA documents, says Greenwald". MSNBC. Retrieved 8 March 2015. 
  4. “"Canada and the Five Eyes Intelligence Community"”. Canadian Global Affairs Institute. December 2012. 
  5. Norton-Taylor, Richard (17 February 2012). "MI5 spied on Charlie Chaplin after FBI asked for help to banish him from US". The Guardian. 
  6. Douglas Stanglin (17 February 2012). "British spy files show FBI efforts to ban Charlie Chaplin". USA Today. 
  7. "The Charlie Chaplin MI5 files uncovered". BBC. 17 February 2012. Retrieved 18 January 2014. 
  8. Campbell, Duncan (25 July 2000). "Inside Echelon". Heise Online. Retrieved 19 January 2014. 
  9. "Ex-Snoop Confirms Echelon Network". CBS News. 24 February 2000. Retrieved 19 January 2014. 
  10. Hyatt, Michael S. (2001). Invasion of Privacy: How to Protect Yourself in the Digital Age. Washington, DC: Regnery Publishing. p. 68. ISBN 0-89526-287-8. 
  11. Aislinn, Laing (9 July 2013). "British intelligence 'birdwatchers spied on Nelson Mandela's hideout'". The Daily Telegraph. Retrieved 21 September 2013. 
  12. Starkey, Jerome (10 July 2013). "Nelson Mandela ‘was spied on by MI6 birdwatchers’". The Times. Retrieved 21 September 2013. 
  13. Johnston, David (10 June 1990). "C.I.A. Tie Reported in Mandela Arrest". The New York Times. Retrieved 18 January 2014. 
  14. Stein, Jeff (12 May 2013). "The Day Mandela Was Arrested, With A Little Help From the CIA". Newsweek. Retrieved 18 January 2014. 
  15. Hanson, Christopher (13 August 1982). "British 'helped U.S. in spying on activists'". The Vancouver Sun. Retrieved 30 November 2013. 
  16. "'UK aided spy check'". Evening Times (Glasgow). 13 August 1982. Retrieved 30 November 2013. 
  17. Shane, Scott (2 November 2013). "No Morsel Too Minuscule for All-Consuming N.S.A.". The New York Times. Retrieved 21 January 2014. 
  18. Cohen, Adam (21 September 2006). "While Nixon Campaigned, the F.B.I. Watched John Lennon". The New York Times. Retrieved 27 October 2013. 
  19. Gumbel, Andrew (21 December 2006). "The Lennon Files: The FBI and the Beatle". The Independent. Retrieved 27 October 2013. 
  20. Norton-Taylor, Richard (21 February 2000). "MI5 sent file on Lennon to help US investigation". The Guardian. Retrieved 19 January 2014. 
  21. Redfern, Nick (2007). Celebrity Secrets Official Government Files on the Rich and Famous. Pocket Books. pp. 191–192. ISBN 978-1-4165-3846-2. 
  22. Aderet, Ofer (20 December 2013). "U.S. , British intelligence spied on former Prime Minister Olmert, Defense Minister Barak". Haaretz. Retrieved 21 January 2014. 
  23. Brissenden, Michael (18 Nov 2013). "Australia spied on Indonesian president Susilo Bambang Yudhoyono, leaked Edward Snowden documents reveal". Australian Broadcasting Corporation. Retrieved 13 December 2013. 
  24. McDonald, Hamish (21 November 2013). "Spying on President Susilo Bambang Yudhoyono's wife a step too far by ASD". The Sydney Morning Herald. Retrieved 19 January 2014. 
  25. McGregor, Richard (20 November 2013). "Australia’s Abbott has his Merkel moment". Financial Times. Retrieved 21 January 2014. 
  26. "Cover Story: How NSA Spied on Merkel Cell Phone from Berlin Embassy". Der Spiegel. 27 October 2013. Retrieved 19 January 2014. 
  27. "US bugged Merkel's phone from 2002 until 2013, report claims". BBC. 27 October 2013. Retrieved 18 January 2014. 
  28. Campbell, Duncan; Cahal Milmo; Kim Sengupta; Nigel Morris; Tony Patterson (5 November 2013). "Revealed: Britain's 'secret listening post in the heart of Berlin'". The Independent. Retrieved 19 January 2014. 
  29. Loeb, Vernon (12 December 1998). "NSA Admits to Spying on Princess Diana". The Washington Post. Retrieved 18 January 2014. 
  30. "Top secret US files could hold clues to death of Diana". The Guardian. 11 January 2004. Retrieved 18 January 2014. 
  31. Allen, Nick (9 January 2008). "Diana's Squidgygate tapes 'leaked by GCHQ'". The Daily Telegraph. Retrieved 18 January 2014. 
  32. "Court says Kim Dotcom can sue New Zealand spy agency". BBC. 7 March 2013. Retrieved 19 January 2014. 
  33. Quilliam, Rebecca (29 August 2013). "GCSB spying illegal, but no charges laid". The New Zealand Herald. Retrieved 18 January 2014. 
  34. "No charges laid over GCSB's illegal spying of Dotcom". Television New Zealand. 29 August 2013. Retrieved 18 January 2014. 
  35. "John Key apologises to Kim Dotcom". Television New Zealand. 27 September 2012. Retrieved 18 January 2014. 

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Five Eyes». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی ، بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون[ویرایش]