اتو نویرات
اتو نویرات | |
|---|---|
 | |
| زادهٔ | ۱۰ دسامبر ۱۸۸۲ |
| درگذشت | ۲۲ دسامبر ۱۹۴۵ (۶۳ سال) |
| دوره | 20th-century philosophy |
| حیطه | فلسفه غربی |
| مکتب | فلسفه تحلیلی |
علایق اصلی | فلسفه علم |
ایدههای چشمگیر | Protokollsatz |
تأثیرگرفته از | |
تأثیرگذار بر | |
اتو نویرات (انگلیسی: Otto Neurath; ۱۰ دسامبر ۱۸۸۲ – ۲۲ دسامبر ۱۹۴۵) فیلسوف علم، جامعهشناس و اقتصاددان سیاسی متولد اتریش بود. او همچنین ابداعکننده روش ایزوتایپ (ISOTYPE) در آمار تصویری و نوآوری در فعالیتهای موزهداری بود. نویرات پیش از آنکه در سال ۱۹۳۴ از کشور زادگاهش فرار کند، یکی از چهرههای پیشرو در حلقه وین به شمار میرفت.
زندگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]اوتو نویرات زندگی پرفراز و نشیبی داشت که از مدیریت اقتصاد جنگی تا پیشگامی در طراحی گرافیک مدرن را در بر میگیرد. ترجمه بخشهای مورد نظر شما به شرح زیر است:
دوران فعالیتهای اقتصادی و سیاسی نویرات تا پیش از آغاز جنگ، در آکادمی بازرگانی نوین وین به تدریس اقتصاد سیاسی مشغول بود. پس از آن، مدیریت بخش اقتصاد جنگ در وزارت جنگ را بر عهده گرفت. او در سال ۱۹۱۷ پایاننامه «هابیلیتاسیون» (شایستگی استادی) خود را با عنوان «آموزه اقتصاد جنگ و اهمیت آن برای آینده» در دانشگاه هایدلبرگ به پایان رساند.
در سال ۱۹۱۸، او مدیر موزه اقتصاد جنگ آلمان در لایپزیگ شد. در جریان بحران سیاسی که به متارکه جنگ منجر شد، او طرحی را برای اجتماعیکردن اقتصاد در زاکسن تدوین کرد و به حزب سوسیال دموکرات آلمان پیوست. پس از شکست «جمهوری شورایی باواریا»، نویرات زندانی شد اما با مداخله دولت اتریش به کشورش بازگشت. او در دوران حبس، کتاب «آنتی-اشپنگلر» را در نقد کتاب انحطاط غرب اثر اسوالد اشپنگلر نوشت.
دوران «وینِ سرخ» و ابداع ایزوتایپ (ISOTYPE) نویرات در دوران «وینِ سرخ» (Red Vienna) به سوسیال دموکراتها پیوست و در پروژههای مسکن و باغشهری فعال شد. او در سال ۱۹۲۵ «موزه جامعه و اقتصاد» را در وین بنیانگذاری کرد.
نویرات برای قابلفهم کردن اطلاعات موزه برای بازدیدکنندگانی که از سراسر امپراتوری چندزبانه اتریش-مجارستان میآمدند، شعار معروف خود را ابداع کرد:
«کلمات جدا میکنند، تصاویر متحد میکنند.»
او با همکاری «گرد آرنتس» (تصویرگر) و «ماری رایدِمایستر»، روشی نوین برای نمایش اطلاعات کمی از طریق آیکونهای ساده ابداع کرد که پیشدرآمدی بر اینفوگرافیکهای امروزی است. این پروژه ابتدا «روش وینی آمار تصویری» نام داشت، اما بعداً به ایزوتایپ (Isotype) تغییر نام یافت؛ مخففی برای: «سیستم بینالمللی آموزش تصویریِ تایپوگرافیک»
فلسفه
[ویرایش | اشتراکگذاری]فعالیتهای فلسفی و علمی در دهه ۱۹۲۰، نویرات به یکی از سرسختترین طرفداران پوزیتیویسم منطقی تبدیل شد و نویسنده اصلی مانیفست «حلقه وین» بود. او نیروی محرکه جنبش «وحدت علم» و دانشنامه بینالمللی علم یکپارچه به شمار میرفت. همچنین، او از طرفداران زبان فراگیر اسپرانتو بود و در سال ۱۹۲۷ به سمت دبیری انجمن «ارنست ماخ» برگزیده شد.
فلسفه علم
[ویرایش | اشتراکگذاری]
نویرات در تلاش بود تا میان تجربه ادراکی شخصی و علم پیوندی برقرار کند. او معتقد بود گزارههای تجربی (گزارههای پروتکل) نباید به صورت اولشخص و ذهنی بیان شوند، بلکه باید شخصیتی سومشخص، عمومی و غیرشخصی داشته باشند.
برتراند راسل با این دیدگاه مخالفت بود؛ او معتقد بود اگر پیوند مستقیم با تجربه اولشخص قطع شود، اساسِ «تجربهگرایی» در مورد حقیقت و دانش از هم میپاشد.
فیزیکالیسم و بازتعریف حقیقت
[ویرایش | اشتراکگذاری]اثر متأخر نویرات با عنوان «فیزیکالیسم»، مسیر پوزیتیویسم منطقی را تغییر داد. او دو اصل اساسی را پذیرفت:
یک. ایجاد یک سیستم جهانی که تمام دانش بشری را در بر بگیرد.
دو. رد مطلق متافیزیک (هر گزارهای که به جملات علمیِ قابلتأیید ترجمه نشود).
اما او در مورد «زبان»، با لودویگ ویتگنشتاین مخالفت بود. نویرات معتقد بود نباید دنبال شباهت میان زبان و واقعیت گشت. از نظر او:
صدق، «هماهنگی» است: صدق یک جمله ربطی به «حقایق خارجی» ندارد، بلکه به این بستگی دارد که آن جمله با مجموعهای از جملاتی که قبلاً تأیید شدهاند، سازگاری داشته باشد.
او کلگرا بود: معیار تأیید برای تکتک جملات نیست، بلکه برای کل سیستم علم است. این ایده بعدها بر فیلسوف بزرگی چون «کواین» تأثیر عمیقی گذاشت.
استعاره کشتی نویرات (قایق نویرات) معروفترین بخش تفکر او، تمثیلی است که کواین در کتاب کلمه و ابژه آن را مشهور کرد. نویرات علم و زبان را به کشتیای تشبیه میکند که در حال حرکت در دریای باز است:
«ما مانند ملوانانی هستیم که در دریای باز باید کشتی خود را بازسازی کنند، اما هرگز نمیتوانند آن را از نو و از کف بنا کنند. هرگاه تیرکی برداشته شود، باید بلافاصله تیرک جدیدی جایگزین شود و برای این کار، از بقیه کشتی به عنوان تکیهگاه استفاده میشود. به این ترتیب، با استفاده از تیرکهای قدیمی و چوبهای سرگردان، کشتی میتواند کاملاً نوسازی شود، اما این کار تنها از طریق بازسازی تدریجی ممکن است.»
جایگزینی حس با فیزیک نویرات معتقد بود «دادههای حسی» بیش از حد ذهنی هستند و نمیتوانند پایه علم باشند. او پیشنهاد داد زبان پدیدارشناختی (تجربه شخصی) با زبان ریاضیِ فیزیک جایگزین شود.
چرا زبان فیزیک؟برای اینکه دارای عینیت است: بر پایه مختصات زمان-مکانی است.
و او قایل به حذف متافیزیک بود برای اینکه اجازه میدهد تمام ادعاها به سیستمهایی از واقعیتهای فیزیکی تقلیل یابند.
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Otto Neurath». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۴.
- «Otto Neurath». دریافتشده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)[پیوند مرده]
- فلسفه علم در قرن بیستم، دانالد گیلیس، ترجمه حسن میانداری، انتشارات سمت.
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]
- اتریشیهای مهاجرتکرده به انگلستان
- اثباتگرایی منطقی
- افراد اتریشی یهودیتبار
- پناهندگان اهل اتریش
- جامعهشناسان اهل اتریش
- حلقه وین
- دانشنامهنویسان
- درگذشتگان ۱۹۴۵ (میلادی)
- دور از وطنهای اهل اتریش در آلمان
- دور از وطنهای اهل اتریش در هلند
- زادگان ۱۸۸۲ (میلادی)
- سوسیالیستهای اهل اتریش
- شهروندان بریتانیا از طریق تغییر تابعیت
- فیلسوفان اهل اتریش
- فیلسوفان تحلیلی
- فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی)
- فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل اتریش
- فیلسوفان علم
- فیلسوفان علوم اجتماعی
- فیلسوفان یهودی
- مهاجران یهودی گریخته از آلمان نازی به بریتانیا
- نویسندگان اهل وین
- نظریهپردازان مارکسیست
- یهودیان اهل اتریش
- یهودیان سوسیالیست
- متخصصان دیداریسازی اطلاعات
- اقتصاددانان سوسیالیست