فناوری همگرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فناوری‌های همگرا (به انگلیسی Converging Technologies)، به مجموعه ۴ فناوری اطلاعات، زیستی، شناختی و نانو گفته می‌شود که در هم‌افزایی و یکپارچگی با هم قادرند، به نیازهایی از آدمی پاسخ گویند که تاکنون فناوری‌های دیگر قادر به آن نبوده‌اند. این قابلیت بی‌بدیل فناوری‌های همگرا، نتیجه ویژگی‌های ممتاز این فناوری‌ها و قابلیت همگرایی آنها است. از ابتدای هزار سوم میلادی فناوری‌های همگرا مورد توجه خاص قرار گرفته‌اند. انتظار می‌رود این فناوری‌ها، بنیان یک ابرفناوری را بگذارند که تمدن آدمی را به کلی تحت تأثیر خود قرار خواهند داد.[۱]«ویلیام بین بریج» و «میخاییل روکو»، نخستین نظریه‌پردازان فناوری‌های همگرا به شمار می‌روند که دهه ۲۰۱۰ با انتشار کتب و مقالات مختلف به تشریح الزامات و ابعاد این فناوری پرداختند.[۲]

موج چهارم توسعه[ویرایش]

محققان فناوری بر این باورند تحولی که علوم و فناوری‌های همگرا ایجاد خواهد کرد به‌مراتب بزرگ‌تر از تحولی است که ماشین بخار و انقلاب صنعتی در زندگی بشر ایجاد نمود. همگرایی علوم از نظر فناورانه بسیار جذاب بوده و تحولاتی در زندگی بشر ایجاد خواهد کرد که هم‌اکنون صحبت کردن در مورد آن‌ها همانند داستان‌های علمی تخیلی می‌ماند. این تحولات آثار اجتماعی و فرهنگی به همراه خواهند داشت که هنوز برای ما ناشناخته هستند. در تاریخ پیشرفت‌های بشر، دوره‌هایی وجود دارد که به واسطه یک اتفاق یا ظهور یک فناوری، جهشی بزرگ در جامعه بشری ایجاد شده است که دانشمندان از آنها به عنوان موج‌های توسعه یاد می‌کنند.[۳]

موج اول: کشاورزی[ویرایش]

انسان از غارنشینی به کشاورزی و دامپروری روی آورد.

موج دوم: انقلاب صنعتی[ویرایش]

در اوایل قرن نوزدهم انقلاب صنعتی باعث تحول در تولید و سرعت حمل و نقل شد و چهره زندگی انسان‌ها را به کلی تغییر داد.

موج سوم: فناوری اطلاعات[ویرایش]

در نیمه دوم قرن بیستم، فناوری اطلاعات باعث ظهور ابزارهای جدید ارتباطی و ظهور پدیده‌ای به نام رایانه شد که ابعاد مختلفی از زندگی انسان‌ها را تحت تأثیر خود قرار داد.

موج چهارم: فناوری همگرا[ویرایش]

در اوایل قرن ۲۱، آینده‌پژوهان به این نتیجه رسیدند که فناوری‌های همگرا می‌توانند باعث ایجاد ابرجهش‌هایی در حوزه‌های علمی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی شوند.

چشم‌انداز[ویرایش]

چشم‌انداز تحولاتی که از رهگذر فناوری‌های همگرا تحقق خواهد یافت بسیار شگرف و بنیادین خواهد بود. مهم‌ترین آنها را به این صورت می‌توان دسته‌بندی کرد:

  • بسط ادراک و ارتباطات آدمی
  • بهبود بخشیدن به سلامت و توانایی فیزیکی آدمی
  • تقویت بازده فعالیت‌های گروهی و اجتماعی
  • افزایش امنیت وحدت بخشیدن به علم و آموزش
  • بهبود کیفی سلامت آدمی

فناوری همگرا در ایران[ویرایش]

در سال ۱۳۹۱ نخستین همایش با عنوان جهان ۱۴۱۴، فناوری‌های همگرا برای بهبود تعالی انسان توسط انجمن بیوتکنولوژی ایران در پژوهشکده مطالعات آینده دانشگاه صنعتی امیرکبیر در روزهای ۱۵ و ۱۶ آذر ماه ۱۳۹۱ برگزار شد.[۴] همچنین در دانشگاه تهران پژوهشکده فناوری‌های همگرا در حوزه‌های (علوم شناختی، بیوتکنولوژی، علوم اطلاعات و نانوفناوری) به ریاست محمود کمره‌ای از سال ۱۳۹۵ آغاز به کار کرد.[۵][۶] در حال حاضر مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا[۷] وابسته به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به ریاست سلطانی متولی این حوزه شناخته می‌شود.

سمینار «فناوری‌های همگرا؛ موج چهارم توسعه» در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۵ با حمایت پارک فناوری پردیس و معاونت علمی بنیاد نخبگان برگزار شد.[۸][۹]

منابع[ویرایش]

  1. . اینفوگرافیک؛ فناوری‌های همگرا چیست؟ (وب‌سایت کران‌مند). http://karanmand.com/fa/contents/news/details/37/اینفوگرافیک-فناوری‌های-همگرا-چیست؟. بازبینی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۱۶. 
  2. . سفر به آینده با فناوری‌های آینده (از وب‌سایت کران‌مند). http://karanmand.com/fa/contents/news/details/57/سفر-به-آینده-با-فناوری‌های-آینده. بازبینی‌شده در 30 ژوئن ۲۰۱۶. 
  3. . مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا. http://nbic.isti.ir/news/subject/736/. بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۶. 
  4. . انجمن بیو تکنولوژی ایران. http://www.biotechsociety.ir/find.php?item=1.62.43.fa. بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۶. 
  5. «دانشگاه تهران». بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۶. 
  6. «معاون پژوهشی دانشگاه تهران خبر داد: تأسیس نخستین پژوهشکده فناوری‌های پیشرو و همگرای کشور در دانشگاه تهران». بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۶. 
  7. «مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا». بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۶. 
  8. «بنیاد علمی نخبگان». بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۶. 
  9. [http://techpark.ir/modules.php?module=articles&do=article&artname=سمینار-فناوری‌های-همگرا؛-موج-چهارم-توسعه «سمینار فناوری‌های همگرا؛ موج چهارم توسعه با حمایت پارک فناوری پردیس برگزار می‌شود؛»]. بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۶.