نشانه‌ورزی

نشانه‌ورزی یا استیگمرجی (Stigmergy) یک مفهوم در زیست‌تقلید و علوم رفتاری است. معنی آن، همکاری غیرمستقیم موجودات از راه اثر گذاشتن روی محیط، نه از راه دستور دادن یا ارتباط مستقیم، است.

به عبارت ساده: یک موجود کاری انجام می‌دهد و همان کار، محیط را کمی تغییر می‌دهد. موجودهای دیگر با دیدن این تغییر، می‌فهمند چه کار باید بکنند، بدون اینکه نیاز باشد با هم مستقیماً حرف بزنند یا دستور بگیرند.

نمونه:

مورچه‌ها وقتی راه می‌روند از خودشان ردی از فرمون (بوی شیمیایی) به جا می‌گذارند. مورچه‌های دیگر این بو را دنبال می‌کنند و همان مسیر را می‌روند. در نتیجه، بدون اینکه فرمانده داشته باشند، یک راه منظم به سمت غذا ساخته می‌شود.

موریانه‌ها هم وقتی گل یا چوبی را جابه‌جا می‌کنند، همان عمل روی محیط اثر می‌گذارد و موریانه‌های دیگر می‌فهمند کجا باید مصالح بعدی را بگذارند.

نشانه‌ورزی باعث می‌شود تا کنش‌های پیاپی یکدیگر را تقویت کرده و از این طریق فعالیتی منسجم و به ظاهر منظم شکل بگیرد.

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Stigmergy». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.