جان رالز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

جان رالز (به انگلیسی: John Rawls) (زاده ۲۱ فوریه ۱۹۲۱ –مرگ ۲۱ نوامبر ۲۰۰۲) فیلسوف آمریکایی معاصر و مشهور به دلیل صورت‌بندی یک نظریهٔ عدالت بود. وی از چهره‌های به‌نام فلسفهٔ سیاسی و فلسفهٔ اخلاق در سدهٔ بیستم بود. اثر مشهور وی نظریهٔ عدالت یا نظریه‌ای در باب عدالت (به انگلیسی: A Theory of Justice) (چاپ ۱۹۷۱) هم‌اکنون به‌عنوان یکی از منابع کلاسیک فلسفهٔ سیاسی تلقی می‌شود.

کتاب نظریهٔ عدالت تنها در آمریکا دست‌کم ۲۰۰ هزار جلد فروش داشته و تا کنون به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شده‌است[۱].

زندگی نامه[ویرایش]

کودکی[ویرایش]

جان راولز در بالتیمور مریلند به دنیا آمد. او دومین فرزند از پنج پسر اقای ویلیام لی راولز و خانم آنا آبل استامپ راولز بود. پدر جان راولز یکی از برجسته ترین وکلای دادگستری منطقه بالتیمور بود. [۲]


راولز قبل از آنکه به مدرسه کنت در ایالت کنتیکت منتقل شود، مدتی در بالتیمور به مدرسه می رفت. در سال 1939 از دبیرستان و پس از آن، از دانشگاه پرینستون با مدرک لیسانس هنر در سال 1943 فارغ التحصیل شد. در طی دوره تحصیلات کالج، راولز مدتی تحت تاثیر الهیات مسیحی، سودای رفتن به تحصیل در علوم دینی مسیحی و کشیش شدن را در سر داشت. [۳]


خدمت در ارتش[ویرایش]

طی جنگ جهانی دوم، راولز سرباز پیاده نظام در منطقه پسیفیک بود. وی در این دوران در منطقه گینه جدید موفق به دریافت نشان ستاره برنزی شد. به دنبال محاصره ژاپن در جنگ، راولز بخشی از ارتش اشغالگر ژنرال مک آرتور شد و در آن زمان به رده گروهبان ارتقا یافت. [۳] پس از مشاهده آثار و نتایج بمباران اتمی هیروشیما، راولز خود را مانند کسی که از خواب غفلت بیدار شده است یافت، و پس از آن از دستورات نظامی مافوق خود سرپیچی کرد و با این اعتقاد که هیچ مجازاتی، قابل توجیه نیست، ارتش را در ژانویه 1946 ترک کرد. [۳]

فلسفهٔ رالز[ویرایش]

رالز در نظریهٔ عدالت می‌نویسد: «عدالت اولین فضیلت برای نهاد اجتماعی است، همچنان که حقیقت برای نظام تفکر».[۴] عدالت از نظر رالز مقدم بر خوشبختی است. خوشی و کامیابی آنگاه به‌عنوان یک ارزش مثبت تلقی می‌شود که عادلانه بودن آن محرز باشد. عدالت چارچوبی است که افراد مختلف در آن فرصت پی‌گرفتن آمال و ارزش‌های مورد نظر خود را پیدا می‌کنند.

دو اصل نظریهٔ بازبینی‌شدهٔ عدالت رالز بدین قرار است:

الف) هر شخصی نسبت به طرحی کاملاً کافی از آزادی‌های اساسی برابر که با طرح مشابهی از آزادی‌ها برای همگان همساز باشد، حق لغو ناشدنی یکسان دارد؛
ب) نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی به دو شرط قابل قبول هستند: ۱) باید مختص به مناصب و مقام‌هایی باشند که تحت شرایط برابری منصفانهٔ فرصت‌ها باب آن‌ها به روی همگان گشوده‌است. ۲) این نابرابری‌ها بابد بیشترین سود را برای محروم‌ترین اعضای جامعه داشته باشند (اصل تفاوت).[۵]

رالز عدالت را تبلور انصاف می‌داند و می‌گوید در وضع نخستین (original position)، که تا حدی مشابه مفهوم وضع طبیعی است، آدمیان می‌خواهند جامعهٔ مدنی تشکیل دهند و به‌ناچار روی اصولی معقول و منصفانه توافق می‌کنند. نقشی که این اصول در تفکیک حقوق، تکلیف‌ها و تقسیم مزایای اجتماعی برعهده می‌گیرد همان است که مفهوم عدالت نامیده می‌شود.

پانوشت‌ها[ویرایش]

  1. غرایان زندی: ۱۳۸۱
  2. [Gordon, David (2008-07-28) Going Off the Rawls, The American Conservative متن پیوند]، متن اضافی.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ [Article by Iain King, titled Thinker at War: Rawls, published in Military History Monthly, 13 June 2014, accessed 20 November 2014. متن پیوند]، متن اضافی.
  4. Rawls: ۱۹۹۹, p. ۳
  5. رالز: ۱۳۸۵، ص ۸۴

منابع[ویرایش]

  • Rawls, John (1999), A Theory of Justice, 2nd ed. (1st 1971), Harvard UP.