رابطه علم و دین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ادیان برنده جایزه نوبل بین 1901 و 2000.[۱]

رابطه علم و دین از دوران باستان مورد پژوهش بوده است و مورد نظر فیلسوفان، الهیدانان، دانشمندان. دیگران بوده است.

علم تجربی به عقل، تجربه گروی و شواهد علمی اذعان و اعتراف می‌کند در حالیکه دین شامل وحی، ایمان و امر مقدس است و به تبیین‌های فلسفی و متافیزیکی که نظر به تحقیق در عالم دارند نیز توجه و اذعان می‌کند. نه دین و نه علم بی تغییر، بی زمان یا ثابت نیستند چرا که هردوی علم و دین تلاش‌های فرهنگی و اجتماعی هستند در فرهنگ‌ها و زبان‌های گوناگون در طول زمان دچار تغییر شده‌اند.[۲] بیشتر نوآوری‌های فنی و علمی قبل از انقلاب علمی توسط جوامعی صورت گرفته‌اند که توسط سنت‌های دینی سازمان یافته بودند. پیشرو عناصر روش علمی، بی دینان باستان، محققان مسلمان و مسیحی بوده‌اند. راجر بیکن که اغلب به عنوان کسی ارج نهاده می‌شود که روش علمی را صورت بندی کرده است، یک برادر روحانی فرانسیسی بود

حوادثی که در اروپا اتفاق افتاد همچون مورد گالیله، که همراه با انقلاب علمی و دوره روشنگری بود محققانی چون ویلیام دراپر را به فرض نظریه تعارض رهنمون کرد که بر اساس آن علم دین به لحاظ روشی، واقعیت و سیاسی در سرتاسر تاریخ با هم در تعارض بوده‌اند. نظریه تعارض علم و دین باور بسیاری از دانشمندان معاصر همچون ریچارد داوکینز، استیو واینبرگ و کار سگان نیز هست و برخی از خلقت گرایان نیز به نظریه تعارض گرایش دارند. در حالیکه نظریه تعارض در میان عموم مردم مشهور و معروف مانده است در میان بیشتر مورخان علم وجهه خود را از دست داده است.[۳][۴][۵][۶][۷][۸]

پذیرش عام واقعیت‌های علمی ممکن است تحت تأثیر دین باشد. بسیاری در ایالات متحده ایده تکامل را از طریق انتخاب طبیعی رد کرده‌اند خاصه زمانی که انسان را مد نظر قرار می‌دهیم. با این وجود آکادمی ملی علوم آمریکا می‌نویسد که"قرینه و شاهد تکامل می‌تواند کاملاً یا ایمان دینی سازگار افتد دیدگاهی رسمی که بیشتر نمایندگان دینی به حمایت از آن برخاسته‌اند.[۹]

تاریخچه مفاهیم "دین" و "علم"[ویرایش]

مفاهیم "علم" و "دین" تقریباً مفاهیم تازه‌ای هستند. دین در قرن هفدهم میلادی در میانهٔ استعمارگری و جهانی سازی و نهضت پروتستان ظهور یافت[۱۰][۱۱][۱۲] «علم» در قرن نوزدهم در اثنای تلاش برای تعریف عمل کسانی که طبیعت را مطالعه می‌کردند پدیدار شد[۱۰][۱۳][۱۴] و عبارت «دین و علم» در قرن نوزدهم به سبب بوجود آمدن هر دو مفهوم ظاهر شد.[۱۰] در قرن نوزدهم بود که عبارت‌های بودیسم، هندوئیسم، تائوئیسم و کنفوسیونیسم پدیدار شد.[۱۰][۱۲] در دوران باستان و در قرون وسطی، ریشه‌های لاتینی علم و دین به عنوان کیفیات درونی فرد یا فضائل فهمیده می‌شدند و هیچ‌گاه بعنوان دکترین‌ها، اعمال یا منابع واقعی معرفت ملاحظه نشده‌اند.[۱۰]

دیدها[ویرایش]

انواع تعاملاتی که می تواند بین علم و دین به وجود بیاید دسته بندی شده اند، و بنا به گفته عالمان الهیات، کشیش انگلیکان و فیزیک دان جان پولکینگورن این ها هستند: (۱) هم ستیزی و منافات زمینه ها، (۲) استقلال زمینه ها، (۳) هم کلامی بین دو زمینه در جاهایی که هم پوشانی دارند و (۴) ادغام هر دو در یک زمینه.[۱۵]

این سنخ شناسی مشابه آن هایی است که توسط عالمان الهیات ایان باربور،[۱۶] و John Haught استفاده شده اند.[۱۷] سنخ شناسی های بیش تری را که این رابطه را دسته بندی می کنند، می توان میان کارهای دیگر دیگر محققان علم و دین مانند الهی‌شناس و زیست‌شیمی‌دان Arthur Peacocke یافت.[۱۸]

ناسازگاری[ویرایش]

بنا به گفته Guillermo Paz-y-Miño-C و Avelina Espinosa، ستیز تاریخی بین فرگشت و دین، ذاتا به علت ناسازگاری بین خردگرایی/تجربه‌گرایی علمی و اعتقاد به سبب فراطبیعی است؛ این نویسندگان رسما فرضیه ناسازگاری را (به انگلیسی: Incompatibility hypothesis، مخفف: IH) ارائه دادند تا "ever-lasting-conflict-science-and-faith" را تبیین کنند.[۱۹] به گفته جری کوین، نگرش ها به فرگشت و سطوح تدین در بعضی کشورها، در کنار وجود کتاب هایی که مصالحه بین فرگشت و دین را توضیح می دهند، نشان دهنده این است که مردم در باور هم زمان به هر دو مشکل دارند، بدین ترتیب ناسازگاری را نشان می دهد.[۲۰] 

منابع[ویرایش]

  1. Baruch A. Shalev, 100 Years of Nobel Prizes (2003),Atlantic Publishers & Distributors , p.57: between 1901 and 2000 reveals that 654 Laureates belong to 28 different religion. Most 65.4% have identified Christianity in its various forms as their religious preference. While separating Roman Catholic from Protestants among Christians proved difficult in some cases, available information suggests that more Protestants were involved in the scientific categories and more Catholics were involved in the Literature and Peace categories. Atheists, agnostics, and freethinkers comprise 10.5% of total Nobel Prize winners; but in the category of Literature, these preferences rise sharply to about 35%. A striking fact involving religion is the high number of Laureates of the Jewish faith - over 20% of total Nobel Prizes (138); including: 17% in Chemistry, 26% in Medicine and Physics, 40% in Economics and 11% in Peace and Literature each. The numbers are especially startling in light of the fact that only some 14 million people (0.02% of the world's population) are Jewish. By contrast, only 5 Nobel Laureates have been of the Muslim faith-0.8% of total number of Nobel prizes awarded - from a population base of about 1.2 billion (20% of the world‘s population)
  2. Stenmark, Mikael (2004). How to Relate Science and Religion: A Multidimensional Model. Grand Rapids, Mich.: W.B. Eerdmans Pub. Co. ISBN 0-8028-2823-X. 
  3. Russel, C.A. (2002). Ferngren, G.B., ed. Science & Religion: A Historical Introduction. Johns Hopkins University Press. p. 7. ISBN 0-8018-7038-0. The conflict thesis, at least in its simple form, is now widely perceived as a wholly inadequate intellectual framework within which to construct a sensible and realistic historiography of Western science 
  4. Shapin, S. (1996). The Scientific Revolution. University of Chicago Press. p. 195. In the late Victorian period it was common to write about the ‘warfare between science and religion’ and to presume that the two bodies of culture must always have been in conflict. However, it is a very long time since these attitudes have been held by historians of science. 
  5. Brooke, J. H. (1991). Science and Religion: Some Historical Perspectives. Cambridge University Press. p. 42. In its traditional forms, the conflict thesis has been largely discredited. 
  6. Ferngren, G.B. (2002). Ferngren, G.B., ed. Science & Religion: A Historical Introduction. Johns Hopkins University Press. p. x. ISBN 0-8018-7038-0. ... while [John] Brooke's view [of a complexity thesis rather than an historical conflict thesis] has gained widespread acceptance among professional historians of science, the traditional view remains strong elsewhere, not least in the popular mind. 
  7. Ecklund, Elaine Howard; Park, Jerry Z. (2009). "Conflict Between Religion and Science Among Academic Scientists?". Journal for the Scientific Study of Religion 48 (2): 276–292. doi:10.1111/j.1468-5906.2009.01447.x. 
  8. Harrison, Peter (2015), "That religion has typically impeded the progress of science", in Numbers, Ronald L.; Kampourakis, Kostas, Newton's Apple and Other Myths about Science, Harvard University Press, pp. 195–201 
  9. Committee on Revising Science and Creationism: A view fom the National Academy of Sciences and Institute of Medicine of the National Academies (2008). Science, Evolution and Creationism. National Academy of Sciences. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ ۱۰٫۴ Harrison, Peter (2015). The Territories of Science and Religion. University of Chicago Press. ISBN 0-226-18448-X. 
  11. Nongbri, Brent (2013). Before Religion: A History of a Modern Concept. Yale University Press. ISBN 0-300-15416-X. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ Josephson, Jason Ananda (2012). The Invention of Religion in Japan. University of Chicago Press. ISBN 0-226-41234-2. 
  13. Cahan, David, ed. (2003). From Natural Philosophy to the Sciences: Writing the History of Nineteenth-Century Science. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-08928-2. 
  14. Numbers, Ronald; Lindberg, David, eds. (2003). When Science and Christianity Meet. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-48214-6. 
  15. John Polkinghorne Science and Theology SPCK/Fortress Press, 1998. ISBN 0-8006-3153-6 pp. 20–22, following Ian Barbour Jump up^
  16. Nature, Human Nature, and GodIan G. BarbourFortress Press, 2002, ISBN 0-8006-3477-2
  17. Haught, John F. (1995). Science and Religion : From Conflict to Conversation. Paulist Prees. p. 9. ISBN 0-8091-3606-6Throughout these pages we shall observe that there are at least four distinct ways in which science and religion can be related to each other: 1) Conflict – the conviction that science and religion are fundamentally irreconcilable; 2) Contrast – the claim that there can be no genuine conflict since religion and science are each responding to radically different questions; 3) Contact – an approach that looks for both dialogue and interaction, and possible "consonance" between science and religion, and especially for ways in which science shapes religious and theological understanding. 4) Confirmation – a somewhat quieter but extremely important perspective that highlights the ways in which, at a very deep level, religion supports and nourishes the entire scientific enterprise.
  18. he Sciences and theology in the twentieth centuryArthur R. Peacocke (ed), University of Notre Dame press, 1981 ISBN 0-268-01704-2, pp. xiii–xv
  19. Paz-y-Miño-C G. & Espinosa A. (2013.pages=73–98). "The Everlasting Conflict Evolution-and-science versus Religiosity" (PDF). In Religion and Ethics, edited by Gloria Simpson and Spencer Payne, New York, NY: NOVA Publishers. Check date values in: |date= (help)
  20. Jerry Coyne. "Does The Empirical Nature Of Science Contradict The Revelatory Nature Of Faith?". Edge. Retrieved 2013-06-16.