گهواره تمدن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

گهواره تمدن (انگلیسی: Cradle of civilization) به مناطق گفته می‌شود که بر اساس شواهد باستانشناسی محل ظهور و رشد نخستین تمدنها بوده‌اند. تمدن، که از واژه مدن به معنای شهر گرفته شده است، اساساً به معنی شهرنشین بودن است و ظهور تمدن ارتباطی تنگاتنگ با ظهور شهرها و هنر شهرنشینی است. تمدن‌های اولیه در قاره آسیا و در نزدیکی دره-رودهای بزرگ شکل گرفته‌اند.

بر اساس مقبول‌ترین نظریه حاضر، چندین گهواره‌های تمدن مستقل از هم وجود داشته‌اند، ولی تمدن میان‌رودان در هلال حاصل‌خیز و تمدن مصر باستان در مجاورت رود نیل را نخستین آن‌ها دانسته‌اند. از دیگر گهواره‌های تمدن در آسیا باید از تمدن رود سند در شبه‌قاره هند و تمدن رود زرد در چین نام برد. اینکه تا به چه اندازه بین گهواره‌های تمدن در آسیای غربی (خاور نزدیک) و آسیای شرقی (خاور دور) ارتباط و تأثیرگذاری وجود داشته محل مناقشه است. همچنین باور بر این است که تمدن‌های آمریکای میانه در مکزیک امروزی و نورته چیکو در پروی امروزی به صورت مستقل از تمدن‌های آسیایی به وجود آمده‌اند.

نظریه‌ای دیگر در این مورد بیان می‌دارد که هلال حاصل‌خیز در آسیای غربی تنها گهواره تمدن بوده است و دیگر پنج تمدن باستان با تاثیر از تمدن میان‌رودان شکل گرفته‌اند.

اصطلاح گهواره تمدن در نوشته‌های مختلف برای اشاره به مناطق مختلف به ویژه خاور نزدیک باستان، هلال حاصل‌خیز، آناتولی، شام، و ایران به کار گرفته شده است. در بسیاری موارد از یونان باستان به عنوان «گهواره تمدن غرب» نام برده شده است.

تمدن‌های باستان[ویرایش]

آسیای غربی[ویرایش]

تمدن میان‌رودان[ویرایش]

تمدن مصر باستان[ویرایش]

آسیای شرقی[ویرایش]

تمدن رود سند در هند[ویرایش]

تمدن رود زرد در چین[ویرایش]

آمریکا[ویرایش]

تمدن آمریکای مرکزی[ویرایش]

تمدن نورته چیکو[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

سیر زمانی تاریخ گهواره‌های تمدن[ویرایش]

تمدن مایا اولمک Cultural periods of Peru تمدن چاوین Cultural periods of Peru تمدن نورته چیکو دودمان جین (۴۲۰–۲۶۵) دودمان هان دودمان چین دودمان ژو دودمان شانگ Erlitou culture Middle kingdoms of India دوره ودایی تمدن دره سند Ptolemaic Kingdom Late Period of ancient Egypt پادشاهی نوین مصر پادشاهی میانه مصر دوره نخست میانی مصر دوره آغازین دودمانی مصر Gerzeh culture تاریخ ایران امپراتوری آشور بابل (دولت‌شهر) اکد سومر


منابع[ویرایش]