مکتب مگارایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مکتب مگارایی، (به انگلیسی: Megarian school) مکتبی فلسفی و یکی از جنبش های علمی است که پیش از ارسطو پدید آمده که در اوائل قرن ۴ پیش از میلاد در یونان توسط اقلیدس مگارایی بنا نهاده شده است. اقلیدس یک شهروند شهر مگارا و معاصر با افلاطون بوده است. اعضای این مکتب به صورتی به فلسفه الئایی اعتقادداشته اند. اهمیت آن بخاطر نقدش بر ارسطو و تأثیرش بر منطق رواقی است.[۱]

در نوشته های ارسطو مواجهاتی با اعتقادات آنان را می توان یافت. آنان نخستین کسانی بودند که اصول منطقی را، برخلاف منطق ارسطویی، برمبنای قضیه یا گزاره مطرح کردند. منطق گزاره ای منطقی است که در آن اندیشه اصلی «گزاره» یا «قضیه» به منزله یک واحد است و نه «حد» که از اجزاء گزاره در نظر گرفته می شود. یکی از اعضای مکتب مگارایی، استیلپون، دیدگاه آنتیستنس را داشت؛ یعنی معتقد بود که حمل یا اسناد محال است. یکی دیگر از مگاراییان، ائوبولیدس، به پارادوکسهای منطقی علاقه داشت. بسیاری از پارادوکسهایی که او طرح کرده بود پیش پا افتاده اند، اما دو نمونه از آنها نسبتاً مهم اند: یکی پارادوکس دروغگو و دیگری پارادوکس کپّه. به هر روی چنین منطقی پی ریزی شد و رواقیون پس از ارسطو این منطق را برگرفتند.[۲] رواقیون و به ویژه زنون و کریسیبوس بر منطق ارسطو مباحثی چون مبحث معرفت و مبحث قیاسهای شرطی متصل و منفصل را افزوده ند. چون رواقیون برای منطق دو قسمت جدل و خطابه قائل شده بودند، به تبعیت از همین اصطلاح علم منطق نیز در آن هنگام (قرن ششم میلادی) «جدل» خوانده می شد.[۳] بنا به گفته برخی، کلمه منطق را رواقیون بر این علم نهادند و پیش از ایشان به منطق «ارغنون» یعنی آلت می گفتند. از ویژگیهای این منطق استدلال های شرطی یا قیاس های استثنایی است.[۴]

پانویس[ویرایش]

  1. ترجمه از دانشنامه بریتانیکا
  2. فلسفه یونانی پس از ارسطو. 14 - 18. 
  3. مقدمه ای بر فلسفه. 48. 
  4. ملکیان. تاریخ فلسفه غرب. ج. 1. 41. 

منابع[ویرایش]

  • www.britannica.com