ژولین اوفره دو لا متری

ژولین اوفره دو لا متری
ژولین اوفره دو لا متری
زادهٔ	۲۳ نوامبر ۱۷۰۹; سن-مالو، استان بریتانی، فرانسه
درگذشت	۱۱ نوامبر ۱۷۵۱ (۴۱ سال); برلین، پروس
محل تحصیل	دانشگاه رن
دوره	فلسفه قرن هجدهم
حیطه	فلسفه غرب
مکتب	ماتریالیسم فرانسوی
علایق اصلی	مسئله ذهن-بدن
ایده‌های چشمگیر	ماتریالیسم مکانیکی

ژولین اوفره دو لا متری (به انگلیسی: Julien Offray de La Mettrie) (۲۳ نوامبر ۱۷۰۹ – ۱۱ نوامبر ۱۷۵۱) پزشک و فیلسوف سده هجدهم میلادی اهل فرانسه است. او یکی از نخستین ماتریالیست‌های فرانسوی عصر روشنگری بود. او معتقد بود که فرآیندهای ذهنی توسط بدن ایجاد می‌شوند. او این افکار را در مهم‌ترین اثر خود «انسان یک ماشین» (Man a Machine, 1747) بیان کرد.

لا متری بیشتر به دلیل بیان این موضعش که انسان‌ها حیوانات پیچیده‌ای هستند و مانند سایر حیوانات روح ندارند، مشهور شده است. او معتقد بود که ذهن بخشی از بدن است و زندگی باید به گونه‌ای باشد که لذت ایجاد کند. (هدونیسم) دیدگاه‌های او چنان بحث‌برانگیز بودند که مجبور شد از فرانسه فرار کند و در برلین ساکن شود.

زندگی

ژولین اوفره دو لا متری در سال ۱۷۰۹ میلادی در سن-مالو واقع در بریتانی فرانسه به دنیا آمد. او والدینی ثروتمند داشت؛ بنابراین تحت نظر پزشک مشهور هرمان بورهاوه و در دانشگاه لایدن هلند به تحصیل پزشکی پرداخت. در سال ۱۷۴۲ به عنوان پزشک ارتش به فرانسه بازگشت و در جنگ جانشینی اتریش (۱۷۴۸–۱۷۴۰) با دوک گرامون همراه شد. او حین این لشکرکشی دچار تب شد و توهماتی را تجربه کرد. لا متری با مشاهدهٔ تأثیر بیماری بر تفکر، به این نتیجه رسید که فعالیت ذهنی باید نتیجهٔ فرایندهای جسمانی باشد. هنگامی که دیدگاه ماتریالیستی خود را در مورد ذهن در کتاب «تاریخ طبیعی روح» مطرح کرد، کاتولیک‌ها آن را بی‌حرمتی به عقاید خود پنداشتند و در نتیجه، کتاب را به آتش کشیدند. در سال ۱۷۴۶ از ترس آزار و اذیت از فرانسه گریخت و به لایدن پناه برد. در آنجا، «پنلوپه» (۱۷۵۰) را نوشت و در آن بیهودگی حرفهٔ خود را به سخره گرفت. سپس «انسان یک ماشین» را نوشت که به طرز جسورانه‌ای حاوی مفاهیم خداناباورانه (آتئیستی) بود.

پادشاه پروس، فردریک دوم، لا متری را پناه داد و او را به عضویت فرهنگستان برلین درآورد. در مورد علّت مرگ زودهنگام لا متری گفته می‌شود که سفیر فرانسه در پروس که از لا متری به دلیل درمان بیماری‌اش سپاس‌گزار بود، به افتخارش جشنی برگزار کرد. ادعا می‌شود که لا متری می‌خواست با خوردن مقدار زیادی غذا، قدرت شکم‌پرستی یا بنیه قوی خود را نشان دهد. در نتیجه، او به نوعی بیماری معده مبتلا شد. کمی بعد از آن، دچار تب شدید شد و سرانجام در سال ۱۷۵۱ میلادی در سن ۴۱ سالگی درگذشت.^[۱]^[۲]

عقاید و دیدگاه‌ها

در سال ۱۷۴۷، لا متری در کتاب خود با عنوان «انسان یک ماشین» دیدگاه ماتریالیستی خود را شرح داد. او معتقد بود که انسان مجموعه‌ای از اجزای بیولوژیک است که مانند یک ماشین، موزون و هماهنگ کار می‌کند. وی این عقیده را که روح یا ذهن می‌تواند مستقل از بدن جسمانی وجود داشته باشد، رد می‌کرد. به گفتهٔ او، این دو (ذهن و بدن) یکی هستند. لا متری اظهار می‌داشت که فقط به تأثیر تب بسیار شدید بر روی یک بیمار بنگرید. غالباً هذیان شکلی از دیوانگی موقتی است که عارض می‌شود. اگر ذهن واقعاً وجودی جدا و ایمن از تأثیر یک تب جسمانی است، چنین اتفاقی نمی‌افتاد. او در کتاب «انسان یک ماشین» در این باره می‌نویسد:

بدن انسان ماشینی است که فنرهای خودش را کوک می‌کند. تصویر زنده‌ای از حرکت دائمی است. تغذیه حرکت‌هایی را که هیجان برمی‌انگیزد، تداوم می‌بخشد. بدون غذا، روح تحلیل می‌رود، دیوانه می‌شود و از توان می‌افتد و می‌میرد. روح شمعی است که شعله‌اش لحظه‌ای پیش از خاموشی گُر می‌گیرد؛ امّا تغذیهٔ بدن در رگ‌هایش عصارهٔ زندگی‌بخش و مایع نیروبخش می‌ریزد و آن‌گاه روح نیز مانند آن‌ها نیرومند می‌شود. انگار که خود را به شجاعتی غرورآمیز مسلح می‌کند و چون سربازی که آب وادار به فرارش کرده باشد، بی‌باک می‌شود و با شور و شوق با صدای طبل‌ها به سوی مرگ می‌شتابد؛ بنابراین یک نوشیدنی داغ، خون را به حرکت تند وامی‌دارد، در حالی که آب سرد آن را آرام می‌کند.

لا متری در دیگر آثار خود، انسان‌ها را تشویق می‌کند که برای لحظه زندگی کنند و به جای انجام کارهایی که خدا را خشنود می‌سازد، در پی کسب لذت و مسرت باشند. او استدلال می‌کرد که انسان‌ها محصول محیط و توارث هستند و آنچه انجام می‌دهند، واکنشی است نسبت به نیروهایی که غالباً فراتر از کنترل شخصی آن‌هاست.^[۳]

او همچنین با زیر سؤال بردن این باور که انسان‌ها حس اخلاقی بالاتری نسبت به حیوانات دارند، به رفتار انسان نگاه می‌کرد. او خاطرنشان کرد که حیوانات به ندرت یکدیگر را شکنجه می‌دهند و استدلال می‌کرد که برخی از حیوانات قادر به داشتن سطحی از اخلاق هستند. او معتقد بود که انسان‌ها به عنوان ماشین، از قانون طبیعت پیروی می‌کنند و منافع خود را به‌خاطر منافع دیگران نادیده می‌گیرند.^[۴]

آثار

تاریخ طبیعی روح
انسان یک ماشین
انسان یک گیاه
گفتار در باب خوشبختی یا آنتی سنکا
نظام اپیکور
هنر لذت

جستارهای وابسته

منابع

↑ Aram Vartanian, La Mettrie's L'Homme Machine: A Study in the Origins of an Idea (Princeton University Press, 1960), p. 2-12
↑ King, D. Brett; Viney W. ; Woody W. (2009). A History of Psychology: Ideas and Context (4 ed.). Boston: Pearson Education Inc. p. 169. ISBN 978-0-205-51213-3.
↑ عصر روشنگری، جان ام دان، ترجمه: مهدی حقیقت‌خواه، انتشارات ققنوس، صفحات ۵۸–۵۷.
↑ Greenwood, John (2009). A Conceptual History of Psychology. Boston: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-285862-4.

Lagarde, André; Michard, Laurent (1962). la garde et Michard Moyen Age: Les Grands Auteurs français du programme - Anthologie et Histoire littéraire (in English). Bordas.

[1] Aram Vartanian, La Mettrie's L'Homme Machine: A Study in the Origins of an Idea (Princeton University Press, 1960), p. 2-12

[2] King, D. Brett; Viney W. ; Woody W. (2009). A History of Psychology: Ideas and Context (4 ed.). Boston: Pearson Education Inc. p. 169. ISBN 978-0-205-51213-3.

[3] عصر روشنگری، جان ام دان، ترجمه: مهدی حقیقت‌خواه، انتشارات ققنوس، صفحات ۵۸–۵۷.

[4] Greenwood, John (2009). A Conceptual History of Psychology. Boston: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-285862-4.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

داده‌های کتابخانه‌ای
عمومی	ISNI 1 ویاف 1 ورلدکت (از طریق ویاف)
کتابخانه‌های ملی	نروژ شیلی اسپانیا فرانسه (داده‌ها) کاتالونیا آلمان ایتالیا اسرائیل ایالات متحده آمریکا لتونی ژاپن جمهوری چک استرالیا یونان کره کرواسی هلند لهستان سوئد واتیکان
واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای	آلمان
پایگاه‌های دادهٔ علمی	ساینی (ژاپن) پروژهٔ تبارشناسی ریاضیات
سایر	کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی ریرو (سوئیس) 1 2 شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده سوداک (فرانسه) 1 تروو (استرالیا) 1