نماد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمادهای ادیان.

نماد کلمه ای است که معنایی فراتر یا غیر از لفظ خود را القا می کند .[۱]

نَماد (که مَظهَر و سَمبُل هم نامیده شده) نشانهای است که نشانگر یک اندیشه، شیء، مفهوم، چگونگی و جز اینها می‌تواند باشد.

نماد می‌تواند یک شیء مادی باشد که شکلش بطور طبیعی یا بر پایه قرارداد با چیزی که به آن اشاره می‌کند پیوند داشته باشد. برای نمونه فروهر نماد مزداپرستی است.

نماد در اصطلاح روان‌شناسی تحلیلی نوعی شبیه ساخته لیبیدو است. صورتی ذهنی که هم می‌تواند لیبیدو را به همان اندازهٔ قبلی سازدو هم اینکه آن را در قالبی متفاوت از صورت اولیه خود به جریان اندازد. اما شکل گیری نمادها یک روند آگاهانه نیست بلکه بر عکس از راه مکاشفه و یا شهود از دل ناخودآگاه تولید و بیرون داده می‌شود. اغلب اوقات نمادها به طور مستقیم از رویاها نتیجه می‌شوند یا از آنها تأثیر می‌پذیرند که این گونه نمادها پر از انرژی روانی و دارای نفوذی جبری و مقاومت ناپذیر هستند.

نماد نه تنها باید بیانگر خیال‌پردازی‌های خودآگاهانه تکنولوژیک و فلسفی انسان باشد بلکه باید از ژرفای سرشت حیوانی او نیز خبر دهد: باید تقلیدی از کلیت انسان و بازگو کنندهٔ همان باشد.

سرمایه نمادین:انسان موجودی است متعالی که همواره به دنبال کمال است و برای رسیدن به کمال تلاش میکند، انسان موجودی است که میتواند به کمال برسد و برای رسیدن به این کمال نیمه گم شده خود را در هر چیزی جست و جو میکند و از این رو همواره تلاش میکند که نمادهای کمال و نیمه گم شده خود را در هر چیزی جست و جو کند و زمانی که این نمادها را در چیزی می یابد، خود را بدان نزدیک کرده و یا شبیه به آن میکند. این نمادها و سرمایه¬های نمادین به طور کلی به سه گروه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قابل تقسیم بندی هستند که میتوانند به طور کلی به دو گروه نمادین مبتنی بر معنویت(دینی و اخلاقی) و نمادین مبتنی بر الگوی مادی(لذت ها و منافع زودگذر) تقسیم شوند. سر تا سر جامعه از سرمایه ها پوشیده شده است و جایی از جامعه وجود ندارد که بتوان گفت که سرمایه های اقتصادی – اجتماعی – فرهنگی وجود ندارند و از این رو چون سرمایه نمادین میتواند بخشی از سایر سرمایه ها تعریف شود، به طور کلی میتوان گفت که سرمایه نمادین در سرتاسر جامعه وجود دارد و حضورش احساس میشود و میتواند از زمانی به زمانی دیگر و از مکانی به مکان دیگر تغییر یابد و گونه های مختلف به خود بگیرد . سرمایه نمادین در سرتاسر جامعه حضور دارد و میتواند بر گفتار، رفتار و پندار مردم تاثیر بگذارید و تاثیر بگیرد. در درجه اول سرمایه نمادین نوع تغییر شکل یافته از هر نوع سرمایه محسوب می شود که به عنوان نماد و سمبل محسوب می شود و دارنده آن از جانب مردم مورد عزت و احترام قرار می گیرد و به نوعی، به عنوان پرستیژ محسوب می شود و از طرفی هر نوع از سرمایه می باشد که در چشم دیگران به عنوان نماد محسوب می شود. در بیانی دیگر می توان این چنین بیان نمود که سرمایه نمادین از هر نوع سرمایه به عنوان بعدی جداگانه محسوب می شود و در واقع باید سرمایه نمادین را به عنوان بٌعدی از هر سرمایه محسوب نمود[۲]

ابعاد سرمایه نمادین:

سرمایه نمادین اقتصادی : با توجه به مطالب بیان شده می توان چنین اظهار نمود که سرمایه نمادین اقتصادی، آن دسته از سرمایه اقتصادی می باشد که به عنوان نماد توسط جامعه پذیرفته شده است و دارنده آن، از طرف مردم صاحب احترام و منزلت می باشد. سرمایه اقتصادی: هر نوع سرمایه و دارایی مشهود می باشد که دارنده آن می تواند آن را به سرعت به وجه نقد تبدیل نماید. (البته باید به این نکته اشاره نمود که سرمایه نمادین اقتصادی به معنای داشتن سرمایه اقتصادی بیشتر نمی باشد و گاهی خلاف آن نیز صدق می کند، یعنی شاید در برخی مناطق و میان افراد خاصی ساده زیستی و زندگی بدون تجملات و ساده به عنوان سرمایه نمادین اقتصادی دارای ارزش و احترام باشد). ولی در کل باید چنین بیان نمود،که سرمایه نمادین اقتصادی، هر گونه از سرمایه اقتصادی محسوب می شود که به عنوان نماد و سمبل و پرستیژ استفاده می شود و دارنده آن از جانب مردم مورد احترام قرار می گیرد . سرمایه نمادین فرهنگی : سرمایه نمادین فرهنگی آن دسته از سرمایه فرهنگی می باشدکه برای مردم به عنوان نماد محسوب می شود و مردم برای دارنده آن احترام و منزلت خاصی قائل می شوند(سرمایه فرهنگی نمادین، سرمایه فرهنگی است که فرد با داشتن آن سرمایه فرهنگی در چشم مردم، مورد ستایش و احترام است). (البته باید به این نکته اشاره نمود که سرمایه نمادین فرهنگی به معنای داشتن سرمایه فرهنگی بیشتر نمی باشد و گاهی خلاف آن نیز صدق می کند، یعنی شاید در برخی مناطق و میان افراد خاصی فرهنگ خاص و یا کلا فرهنگ منفی و متضاد با فرهنگ پذیرفته شده به عنوان سرمایه نمادین فرهنگی دارای ارزش و احترام باشد). ولی در کل باید چنین بیان نمود،که سرمایه نمادین فرهنگی، هر گونه از سرمایه فرهنگی محسوب می شود که به عنوان نماد و سمبل و پرستیژ استفاده می شود و دارنده آن از جانب مردم (یاگروهی خاص) مورد احترام قرار می گیرد. سرمایه نمادین اجتماعی: سرمایه نمادین اجتماعی آن دسته از سرمایه اجتماعی محسوب می شود که در میان مردم از احترام و منزلت بالایی برخوردار می باشد و به عنوان نماد از سوی جامعه محسوب می شود، (مانند عضویت و همکاری و مشارکت و ارتباط با اشخاص و گروه هایی که مردم آن را به عنوان نماد به شمار می آورند و برای فرد منزلت و احترام به همراه دارد). (البته باید به این نکته اشاره نمود که سرمایه نمادین اجتماعی به معنای داشتن سرمایه اجتماعی بیشتر نمی باشد و گاهی خلاف آن نیز صدق می کند، یعنی شاید در برخی مناطق و میان افراد خاصی، زندگی بدون رفت و آمد و ساده به عنوان سرمایه نمادین اجتماعی دارای ارزش و احترام باشد). ولی در کل باید چنین بیان نمود ،که سرمایه نمادین اجتماعی،هر گونه از سرمایه اجتماعی محسوب می شود که به عنوان نماد و سمبل و پرستیژ استفاده می شود و دارنده آن از جانب مردم مورد احترام قرار می گیرد[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. محمد رضا نظری دارکولی، راهنمای داستان نویسی، انتشارات آریابان، شابک: ۷-۵۶-۷۱۹۶-۹۶۴-۹۷۸
  2. عطافر و نامدار(1394).ريشه يابي گرايش به تنوع طلبي در جامعه اسلامي و غربي
  3. قاسمی و نامدار(1394).بررسی رابطه سرمایه فرهنگی وسرمایه نمادین فرهنگی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه دولتی ایلام)
  • ^  والتر اودانیک، ولودیمیر. یونگ و سیاست .ترجمهٔ علیرضا طیب .نشر نی. ۱۳۷۹. ISBN 964-312-47-5