مشهد
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| مشهد |
||
|---|---|---|
 |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | مشهد | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | خراسان رضوی | |
| شهرستان: | مشهد |
|
| بخش: | مرکزی |
|
|
||
| مردم |
||
| جمعیت | ۲٬۴۱۰٬۸۰۰ نفر[۱] |
|
| تراکم جمعیت: | ۱۱٬۸۹۹ نفر بر کیلومتر مربع |
|
| زبانهای گفتاری: | فارسی |
|
| مذهب: | شیعه |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| مساحت: | ۲۰۴ کیلومتر مربع[نیازمند منبع] |
|
| ارتفاع از سطح دریا: | ۹۷۹ متر |
|
| آبوهوا |
||
| میانگین دمای سالانه: | ۱۴ |
|
| بارش سالانه: | ۲۴۱ میلیمتر |
|
| روزهای یخبندان سالانه: | ۸۹ روز |
|
| اطلاعات شهری |
||
| شهردار: | سید محمد پژمان |
|
| رهآورد: | زعفران |
|
| پیششماره تلفنی: | ۰۵۱۱ |
|
| وبگاه: | شهر الکترونیک مشهد | |
مَشهَد شهری در شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان رضوی است. این شهر با ۲٬۴۱۰٬۸۰۰ میلیون نفر جمعیت، دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران است.[۲] وجود حرم امام رضا، هشتمین امام مذهب شیعه، در این شهر، سالانه بیش از ۱۳ میلیون زائر را به مشهد میکشاند. [نیازمند منبع]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخچه
حوضهٔ رودخانهٔ کشفرود که شهر مشهد در آن قرار دارد، به خاطر شرایط مناسب طبیعی، از پیش از اسلام به عنوان یکی از مناطق مورد توجه برای سکونت در خراسان به حساب میآمد. این منطقه ابتدا مسکن اقوام غیرآریائی بود. در نزدیکی شهر فعلی مشهد شهری بنام توس وحود داشتهاست. در اسطورههای ایرانی بنای اصلی شهر توس را به جمشید و تجدید بنای آن را به توس، پهلوان و سپهسالار ایرانی نسبت میدهند. توس در زمان خلافت عثمان بهطور کامل توسط اعراب فتح شد. در دورهٔ اسلامی این منطقه بخشی از ولایت توس به مرکزیت شهر تابران بود که آبادیهای سناباد و نوقان که بخشی از مشهد کنونی هستند را نیز در بر میگرفت.
در دوران حکومت هارون عباسی، حمید بن قحطبه طائی والی خراسان بود که کاخی در باغی واقع در ۱٫۵ کیلومتری سناباد داشت. در بهار سال ۱۹۳ هجری قمری، هارون که برای سرکوب شورشی عازم سمرقند بود، در نوقان بیمار شد و بنا به وصیتش او را در آن باغ دفن کردند. چند سال بعد در دوران خلافت مامون، در ۲۰۲ هجری قمری، امام رضا که پس از یک سال اقامت در مرو عازم بغداد بود، در منزل امیر سناباد مسموم شد و مامون پیکر او را نزدیک قبر هارون به خاک سپرد. از آن پس آن نقطه «مشهد الرضا» به معنی «محل شهادت رضا» و به اختصار مشهد نام گرفت.
پس از حملهٔ مغولان مردم شهر ویرانشدهٔ توس به مشهد مهاجرت کردند و شهر توسعه پیدا کرد. مشهد در زمان حکومت نادرشاه افشار به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد.
[ویرایش] جغرافیا
| نمودار آب و هوا برای مشهد | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ژ | ف | م | آ | م | ژ | ژ | آ | س | اُ | ن | د |
|
27
10
-3
|
16
16
1
|
11
22
5
|
1
29
10
|
1
33
15
|
1
34
18
|
3
32
16
|
26
27
12
|
49
21
8
|
52
14
2
|
36
9
-3
|
33
7
-5
|
| دما بر حسب سلسیوس • مجموع بارش بر حسب میلیمتر | |||||||||||
|
معادل در واحدهای انگلیسی
|
|||||||||||
شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی با ۲۰۴ کیلومتر مربع مساحت، در شمال شرق ایران و در طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۶۰ درجه و ۳۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۸ دقیقه و در حوضه آبریز کشف رود، بین رشته کوههای بینالود و هزار مسجد واقع است. ارتفاع شهر از سطح دریا ۹۸۵ متر و فاصله آن از تهران ۹۶۶ کیلومتر است.[۶]
[ویرایش] جمعیت
شهر مشهد، در سدهٔ اخیر از رشد جمعیت بالایی برخوردار بودهاست. در نخستین سرشماری رسمی ایران که در سال ۱۳۳۵ انجام گرفت، این شهر، با ۲۴۱٬۹۸۹ نفر جمعیت پس از شهرهای تهران، تبریز و اصفهان، چهارمین شهر پرجمعیت ایران بود. در سرشماری بعدی و در سال ۱۳۴۵، این شهر پس از تهران و اصفهان، جایگاه سوم را در بین شهرهای ایران داشت. در سرشماری سال ۱۳۵۵، مشهد، پس از تهران، دومین شهر پرجمعیت ایران بود و تا آخرین سرشماری در سال ۱۳۸۵، همین جایگاه را داشتهاست.[۷]
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت شهر مشهد در این سال، بالغ بر ۲٬۴۱۰٬۸۰۰ نفر بودهاست.[۱]
[ویرایش] گردشگری
پیشینهٔ بیشتر آثار تاریخی در این شهر به پس از از قرن ۸ هجری میرسد. از آنجمله میتوان به مسجد گوهرشاد، میل اخنگان، مسجد هفتاد و دو تن، گنبد خشتی و مصلی طرق اشاره کرد. از شهر تاریخی توس بناهایی مانند گنبد هارونیه برجا ماندهاست. بازه هور نیز از قدیمیترین بناهای موجود در محدودهٔ شهر است که زمان ساختهشدنش را قرن سوم میلادی تخمین میزنند. آرامگاه افرادی چون نادرشاه و فردوسی و نیز مدارسی چون عباسقلی خان از دیگر آثار تاریخی موجود در شهر است. [۸]
ییلاقات اطراف مشهد، به خصوص شاندیز و طرقبه، زشک، نغندر، جاغرق، کوهسنگی، پارک جنگلی وکیلآباد و بوستان ملت و آبشار اخلمد از جملهٔ مکانهای تفریحی مورد توجه گردشگران هستند.
[ویرایش] اقتصاد
[ویرایش] صنایع
صنایع غذایی، نساجی، شیمیایی و کانی غیرفلزی و صنایع قطعه سازی وفولاد کشاورزی از عمدهترین صنایع مشهد به شمار میآیند.
مشهد دومین قطب تولید خودرو در ایران میباشد. [نیازمند منبع]
[ویرایش] مراکز تجاری
از مراکز بزرگ تجاری این شهر میتوان به زیستخاور، الماس شرق، پروما، تابان، کیان و بازار رضا اشاره کرد.
به دلیل وجود جاذبههای فراوان تاریخی-مذهبی و فرهنگی در مشهد، درحال حاضر نیمی از هتلها و هتلآپارتمانهای ایران در شهر مشهد قرار دارند.[نیازمند منبع]نمایشگاه بیناللملی مشهد امروزه بهعنوان بزرگترین وفعالترین نمایشگاه بینالمللی تجاری در ایران بعد از نمایشگاه بینالمللی تجاری تهران فعالیت میکند. مشهد بعلت همجواری با کشورهای آسیای میانه و موقعیت صنعتی سالانه میزبان دهها نمایشگاه بینالمللی است. در حال حاضر مدیریت سایت رسمی نمایشگاههای ایران بعهده نمایشگاه مشهد میباشد.
[ویرایش] فرهنگ
[ویرایش] نشریات
نشریات مهم مشهد عبارتاند از روزنامه خراسان و روزنامه قدس که در سطح کشوری منتشر میشوند، و هفتهنامهٔ شهرآرا که مخصوص شهر مشهد است.
[ویرایش] سینماها
سینماهای فعال شهر به ترتیب تعداد تماشاگر هویزه، آفریقا، سیمرغ، قدس، بهمن، رسالت میباشند. [۹]
[ویرایش] دانشگاهها و نهادهای علمی
- دانشگاه فردوسی مشهد
- دانشگاه علوم پزشکی مشهد
- دانشگاه خیام مشهد
- دانشگاه خاوران
- دانشگاه آزاد اسلامی مشهد
- دانشگاه آزاد اسلامی مشهد - دانشکده فنی سما
- دانشگاه پیامنور مشهد
- موسسه آموزش عالی سجاد مشهد
- موسسه آموزش عالی بهار
- موسسه آموزش عالی توس مشهد
- دانشکده فنی شهید منتظری
- دانشگاه امام رضا(ع)
- مدرسه علمیه آیتاللهالعظمی خویی
- موسسه آموزش عالي خاوران مشهد
- موسسه آموزش عالي اقبال لاهوري
[ویرایش] شهرهای خواهرخوانده
شهرهای خواهر خواندهٔ مشهد عبارتند از:
سانتیاگو دکومپوستلا، اسپانیا
کوالالامپور، مالزی
لاهور، پاکستان
کراکوف، لهستان(درحال انجام)
[ویرایش] مشاهیر
- ملک الشعراء بهار
- مهدی اخوان ثالث
- عماد خراسانی
- محمدرضا شجریان
- حشمت مهاجرانی
- داریوش ارجمند
- انوشه انصاری
- غلامحسین یوسفی
- خداداد عزیزی
- محمد علی انصاری
- شیخ محمود حلبی
- حسین ملک
- رضاکیانیان
- محسن نامجو (تولد در تربت جام بزرگشده مشهد)
[ویرایش] گالری عکس
 گنبد هارونیه در طوس |
 خانه مالک در مشهد |
||
 خیابان کلیسای در مشهد |
 موزه نادر شاه در مشهد |
 موزه طوس در نزدیکی مشهد |
 شاندیز، یک شهر توریستی در مشهد |
[ویرایش] منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵ (فارسی). وبگاه رسمی مرکز آمار ایران. بازدید در تاریخ دی ۱۳۸۷.
- ↑ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران (فارسی). درگاه ملی آمار.
- ↑ تاریخچه شهر مشهد (فارسی). وبگاه شهر الکترونیک مشهد (در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۳۸۳). بازدید در تاریخ ۴ دی ۱۳۸۶.
- ↑ تاریخچه شهر مشهد (فارسی). وبگاه آفتاب. بازدید در تاریخ ۴ دی ۱۳۸۶.
- ↑ تاریخ مشهد (فارسی). وبگاه شبکه امام رضا. بازدید در تاریخ ۵ دی ۱۳۸۶.
- ↑ ویژگیهای طبیعی مشهد (فارسی). وبگاه شهر الکترونیک مشهد (در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۳۸۳). بازدید در تاریخ ۴ دی ۱۳۸۶.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ جمعیت شهرهای موجود كشور و متوسط رشد سالانه آنها به ترتيب حروف الفبا، نشریات مرکز آمار ایران
- ↑ اماکن و ابنیه تاریخی _ باستانی مشهد و حومه (فارسی). پایگاه جامع اطلاعرسانی شهر مشهد. بازدید در تاریخ ۵ دی ۱۳۸۶.
- ↑ اطلاعات سینماهای شهرمشهد به تفکیک مناطق شهرداری (فارسی). پایگاه جامع اطلاعرسانی شهر مشهد. بازدید در تاریخ ۵ دی ۱۳۸۶.
[ویرایش] پیوند به بیرون
- پایگاه جامع اطلاعرسانی و آماری مشهد
- پایگاه خبری دانشگاه فردوسی مشهد
- پایگاه اطلاعرسانی مشهد ما
- پرتال شهر الکترونیک مشهد
- پرتال استانداری خراسان رضوی
- پرتال شرکت توسعه گردشگری خراسان رضوی
- آستان قدس رضوی
- خبرگزاری دانشجویان ایران - دفتر منطقهای خراسان رضوی
- پایگاه رضوی
- رزرواسیون آنلاین هتل در مشهد (شبکه رزرواسیون صبا)
- نمایشگاه بینالمللی مشهد
- باغ وحش مشهد
[ویرایش] محلهها
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||
|
|||||
| مکانهای مقدس اسلامی |  |
|
همگانی: مکه - مدینه - بیت المقدس (اورشلیم) |
 |
|
|---|---|
| مرکز | مشهد |
| شهرستانها | بردسکن | بجستان | تایباد |تختجلگه | تربت جام | تربت حیدریه | چناران | جغتای | جوین | خلیلآباد | خواف | درگز | رشتخوار | زاوه | سبزوار | سرخس | فریمان | قوچان | طرقبه و شاندیز | کاشمر | کلات | گناباد | مشهد | مهولات | نیشابور |
| شهرها |
انابد | باجگیران | باخَرْز | بایگ | بجستان | بردسکن | بیدخت | تایباد | تربت جام | تربت حیدریه | جغتای | چاپشلو | چکنه | چناران | خرو | خلیلآباد | خواف | داورزن | دررود | دَرگَز | دولتآباد | رباط سنگ | رشتخوار | رضویه | رودآب | ریوش | سبزوار | سرخس | سلطانآباد | سنگان | شاندیز | ششتمد | صالحآباد | طُرقَبه | عشقآباد | فرهادگرد | فریمان | فیروزه | فیضآباد | قاسمآباد | قدمگاه | قلندرآباد | قوچان | کاخک | کاریز | کاشمر | کَدکَن | کلات | کندر | گلبهار | گناباد | لطفآباد | مشهد | مشهد ریزه | ملکآباد | نَشتیفان | نصرآباد | نقاب | نوخندان | نیشابور | نیلشهر | همتآباد |
| نقاط دیدنی |
آبشار اخلمد | آبشار رودمعجن | آتشکده آذربرزینمهر | آرامگاه بیهقی | آرامگاه عطار نیشابوری | آرامگاه عمر خیام | آرامگاه فردوسی | آرامگاه کمالالملک | آرامگاه نادرشاه | آستان قدس رضوی | بارگاه امام رضا | مزار شیخ احمد جامی | برج نادری | بند نادری | دهکده چوبین نیشابور | غار آتشگاه | غار مغان | قلعه گوشلاغر | کاروانسرای ریوند | کوهسنگی | مسجد گوهرشاد | موزه قوچان | آرامگاه لقمان | رباط شرف | دریاچه بزنگان | موزه نیشابور | میل اخنگان |
|
|||||
