میراث جهانی یونسکو

نامواره میراث جهانی یونسکو

سایت شماره ۱۱۴: تخت جمشید در ایران

سایت شماره ۳۹۳: معبد دلفی در یونان

سایت شماره ۴۳۸: دیوار بزرگ در چین.

میدان نقش جهان میدان بزرگ مستطیل شکلی در شهر اصفهانِ ایران است که جزء میراث جهانی یونسکو است.

میراث جهانی یونسکو (به انگلیسی: World Heritage Sites)‏ نام عهدنامه‌ای بین‌المللی است که در تاریخ ۱۶ نوامبر ۱۹۷۲ میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید. موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، محسوب می‌شوند.

بر پایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی‌ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود.

این کنوانسیون از یک دیباچه و ۳۸ ماده در هشت فصل تشکیل شده‌است.

مکان‌های میراث جهانی ثبت‌شده در سازمان یونسکو، مکان‌هایی مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه و یا شهر هستند که در فهرستی که توسط برنامه میراث جهانی بین‌المللی، اداره می‌شود، برقرار شده‌است، وجود دارند.

کمیته میراث جهانی یونسکو

میراث جهانی بین‌المللی، که توسط کمیته میراث جهانی سازمان یونسکو که ترکیبی از ۲۱ کشور عضو می‌باشد که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد، هر چهار سال یکبار تعیین می‌شوند.

آثار حفاظت‌شده

بر اساس اعلام سال ۱۳۸۸، ۸۹۰ اثر ملی، در این سازمان ثبت شده‌اند، که ۶۸۹ اثر، جز آثار فرهنگی، ۱۷۶ اثر، جز آثار طبیعی و ۲۶ اثر دیگر، ترکیبی می‌باشند.^{[نیازمند منبع]}

معیارها

هر مکان دست کم باید یکی از معیارهای بیان شده را برای ثبت در میراث جهانی دارا باشد.

	معیارهای فرهنگی						معیارهای طبیعی
راهنمای عملیاتی ۲۰۰۲	I	II	III	IV	V	VI	I	II	III	IV
راهنمای عملیاتی ۲۰۰۵	I	II	III	IV	V	VI	VIII	IX	VII	X

معیارهای فرهنگی

• (I) : نشان دهنده یک شاهکار از نبوغ و خلاقیت انسانی باشد.
• (II) : نشان دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی از لحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه‌ریزی شهری یا طراحی چشم‌انداز باشد.
• (III) : گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد.
• (IV) : نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله ی مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد.
• (V) : نمونه برجسته‌ای از تعامل بین انسان و محیط زیست و یا نماینده یک فرهنگ باشد.
• (VI) : به طور مستقیم مرتبط با رویدادها یا سنت‌های زندگی، افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی دارای اهمیت عالی جهانی باشد.

معیارهای طبیعی

• (VIII) : پدیده‌ای بی نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد.
• (IX) : نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین شناسی باشد.
• (VII) : نمونه ی برجسته از فرایندهای زیست محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامع از گیاهان و حیوان‌ها باشد.
• (X) : شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد.

آمار

منطقه	فرهنگی	طبیعی	ترکیبی	مجموع
آمریکا و اروپا	۴۶۳	۹۳	۱۳	۵۶۹
آسیا-اقیانوسیه	۱۳۸	۵۲	۹	۱۹۹
آفریقا	۴۲	۳۳	۴	۷۹
کشورهای عربی	۶۱	۴	۱	۶۶
مجموع	۷۰۴	۱۸۲	۲۷	۹۱۳

جستارهای وابسته

• فهرست آثار میراث جهانی
• جدول مکانی میراث جهانی بر اساس منطقه

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ میراث جهانی یونسکو موجود است.