میراث جهانی یونسکو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نامواره میراث جهانی یونسکو
سایت شماره ۱۱۴: تخت جمشید در ایران
سایت شماره ۳۹۳: معبد دلفی در یونان
سایت شماره ۴۳۸: دیوار بزرگ در چین.
میدان نقش جهان میدان بزرگ مستطیل شکلی در شهر اصفهانِ ایران است که جزء میراث جهانی یونسکو است.

میراث جهانی یونسکو (به انگلیسی: World Heritage Sites) به مجموعه مکان‌های فرهنگی و یا طبیعی ثبت شده در سازمان جهانی یونسکو مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه و یا شهر گفته می‌شود که بصورت فهرستی توسط کمیته میراث جهانی یونسکو همه ساله برگزیده شده‌اند.

سایت‌هایی که در این فهرست قرار می‌گیرند بر اساس کنوانسیون حفاظت از میراث جهانی فرهنگی و طبیعی‏ متعلق به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، محسوب می‌شوند و دولت‌ها موظف به حفظ و نگهداری این آثار هستند.

بر پایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی‌ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود.

این کنوانسیون از یک دیباچه و ۳۸ ماده در هشت فصل تشکیل شده‌است.

کمیته میراث جهانی یونسکو[ویرایش]

میراث جهانی بین‌المللی، که توسط کمیته میراث جهانی سازمان یونسکو که ترکیبی از ۲۱ کشور عضو می‌باشد که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد، هر چهار سال یکبار تعیین می‌شوند.

آثار حفاظت‌شده[ویرایش]

بر اساس اعلام سال ۱۳۹۲، ۹۶۲ اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو، در این سازمان ثبت شده‌اند، که ۷۴۵ اثر، جز آثار فرهنگی، ۱۸۸ اثر، جز آثار طبیعی و ۲۹ اثر دیگر، ترکیبی می‌باشند.[۱]

معیارها[ویرایش]

هر مکان دست کم باید یکی از معیارهای بیان شده را برای ثبت در میراث جهانی دارا باشد.[۲]

معیارهای فرهنگی معیارهای طبیعی
راهنمای عملیاتی ۲۰۰۲ I II III IV V VI I II III IV
راهنمای عملیاتی ۲۰۰۵ I II III IV V VI VIII IX VII X
معیارهای فرهنگی
  • (I): نشان دهنده یک شاهکار از نبوغ و خلاقیت انسانی باشد.
  • (II): نشان دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی از لحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه‌ریزی شهری یا طراحی چشم‌انداز باشد.
  • (III): گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد.
  • (IV): نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحلهٔ مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد.
  • (V): نمونه برجسته‌ای از تعامل بین انسان و محیط زیست و یا نماینده یک فرهنگ باشد.
  • (VI): به طور مستقیم مرتبط با رویدادها یا سنت‌های زندگی، افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی دارای اهمیت عالی جهانی باشد.[۳]
معیارهای طبیعی
  • (VIII): پدیده‌ای بی نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد.
  • (IX): نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین‌شناسی باشد.
  • (VII): نمونهٔ برجسته از فرایندهای زیست محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامع از گیاهان و حیوان‌ها باشد.
  • (X): شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد.[۴]

آمار[ویرایش]

منطقه فرهنگی طبیعی ترکیبی مجموع
آمریکا و اروپا ۴۶۳ ۹۳ ۱۳ ۵۶۹
آسیا-اقیانوسیه ۱۳۸ ۵۲ ۹ ۱۹۹
آفریقا ۴۲ ۳۳ ۴ ۷۹
کشورهای عربی ۶۱ ۴ ۱ ۶۶
مجموع ۷۰۴ ۱۸۲ ۲۷ ۹۱۳

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. UNESCO World Heritage Centre - World Heritage List
  2. «The Criteria for Selection». بازبینی‌شده در ۲۶-۰۹-۲۰۱۱. 
  3. «The Criteria for Selection». بازبینی‌شده در ۲۶-۰۹-۲۰۱۱. 
  4. «The Criteria for Selection». بازبینی‌شده در ۲۶-۰۹-۲۰۱۱. 
جستجو در ویکی‌سفر ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای میراث جهانی یونسکو دارد.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ میراث جهانی یونسکو موجود است.