استان خراسان رضوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۱۷′۵۳″ شمالی ۵۹°۳۶′۲۱″ شرقی / ۳۶.۲۹۸۰° شمالی ۵۹.۶۰۵۷° شرقی / 36.2980; 59.6057

خراسان رضوی
IranRazaviKhorasan-SVG.svg
مرکز مشهد
مساحت ۱۱۸٬۸۵۴ کیلومترمربع
جمعیت (۱۳۹۰) ۵٬۹۹۴٬۴۰۲
پراکندگی ۴۷ نفر
تعداد شهرستان‌ها ۲۸
منطقه زمانی IRST (گرینویچ+۳:۳۰)
-تابستان (دی‌اس‌تی) IRDT (گرینویچ+۴:۳۰)
نماینده ولی فقیه عباس واعظ طبسی
استاندار علیرضا رشیدیان

استان خراسان رضوی یکی از استان‌های خراسان در شمال شرقی ایران به مرکزیت مشهد است که از شمال با ترکمنستان و استان خراسان شمالی، از غرب با استان سمنان، از جنوب غربی و جنوب با استان خراسان جنوبی و از شرق با افغانستان همسایه است. این استان در سال ۱۳۸۳ با تقسیم استان خراسان به سه استان ایجاد شد.

واژهٔ رضوی در نام این استان، به مقبرهٔ علی بن موسی الرضا در مرکز این استان اشاره دارد.

مساحت این استان ۱۱۸٬۸۵۴ کیلومتر مربع بوده که از این نظر جهارمین استان بزرگ کشور است.

خراسان رضوی از ۲۸ شهرستان، ۷۰ بخش و ۱۶۴ دهستان تشکیل شده‌است.[۱]

تاریخ[ویرایش]

خراسان، در طول تاریخ شاهد ظهور و سقوط سلسله‌ها و دولت‌های بسیاری در قلمرو خود بوده است. اقوام مختلف اعراب، ترک‌ها، کردها، مغول‌ها، ترکمن‌ها و افغان‌ها زمان به زمان به این منطقه تغییرات را به ارمغان آورده‌اند.

جغرافی‌دانان باستان، ایران را به هشت بخش تقسیم کرده‌اند که خراسان بزرگ شکوفاترین و بزرگترین قلمرو بوده‌است.

امپراتوری اشکانیان برای چندین سال در نزدیکی مرو در خراسان مستقر بوده است. در دوران ساسانیان نیز استان توسط یک سپهبد که پادگوسبان نامیده می‌شده و چهار مرگراوس (margraves) که هر یک، فرمانده یکی از چهار بخش استان بوده‌اند، حکومت می‌شده‌است.

در دوران فتوحات مسلمانان در ایران، خراسان به چهار بخش تقسیم گردید و هر بخش به اسم شهر بزرگ خود یعنی نیشابور، مرو، هرات و بلخ نامیده شدند.

جمعیت[ویرایش]

جمعیت شهرهای یزرگ خراسان رضوی
نام شهرستان جمعیت
مشهد مشهد ۲٬۷۶۶٬۲۵۸
نیشابور نیشابور ۲۳۹٬۱۸۵
سبزوار سبزوار ۲۳۱٬۵۵۷
تربت حیدریه تربت حیدریه ۱۳۱٬۱۵۰
قوچان قوچان ۱۰۳٬۷۶۰

جمعیت خراسان رضوی بر اساس آمار سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰، برابر ۵٬۹۹۴٬۴۰۲ نفر است که دومین استان ایران از نظر جمعیت محسوب می‌شود. این جمعیت، شامل ۲٬۹۹۹٬۵۲۹ نفر (۵۰٫۰۴٪) مرد و ۲٬۹۹۴٬۸۷۳ نفر (۴۹.۹۶٪) زن می‌باشد. ۴٬۳۱۱٬۲۱۰ نفر (۷۱٫۹٪) در مناطق شهری و ۱٬۶۸۲٬۴۰۵ نفر (۲۸٫۱٪) در مناطق روستایی ساکن هستند. هم چنین ۷۸۷ نفر (۰٫۰۱٪) به صورت غیر ساکن در این استان زندگی می‌کنند.[۲]

بر اساس آمار سرشماری ۱۳۸۵ و ۱۳۹۰ رشد جمعیت خراسان رضوی ۱٫۶۸٪ است که اندکی بالاتر از نرخ رشد جمعیت ایران در این مدت (۱٫۶۴٪) می‌باشد.[۲][۳]

شهر مشهد که مرکز خراسان رضوی است، بزرگترین شهر این استان نیز به شمار می‌رود که جمعیت آن، ۲٬۷۶۶٬۲۵۸ نفر (معادل ۴۶٫۱٪ جمعیت استان) می‌باشد. (برای اطلاعات بیشتر، فهرست شهرهای استان خراسان رضوی را ببینید.) هم‌چنین شهرستان مشهد با دارا بودن ۳٫۰۶۹٫۹۴۱ نفر (معادل ۵۱٫۲٪ جمعیت استان) پر جمعیت‌ترین شهرستان خراسان رضوی است. فهرست بزرگترین شهرهای خراسان رضوی در جدول مشاهده می‌شود.

اقتصاد[ویرایش]

اقتصاد خراسان رضوی، تا حدودی وابسته به درآمد ملی نفت است. کشاورزی در دهه‌های گذشته، به دلیل عواملی چون برداشت بی‌رویه آب و خشکسالی، با مشکل جدی مواجه شده‌است. البته در سال‌های اخیر، بخش صنعت استان گسترش قابل توجهی یافته‌است.[نیازمند منبع]

کشاورزی[ویرایش]

صنعت[ویرایش]

گردشگری[ویرایش]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «لیست تقسیمات کشوری - بخش». وزارت کشور. بازبینی‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۳. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  3. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 

پیوند به بیرون[ویرایش]