سمرقند
| سمرقند Samarqand Самарканд |
||
|---|---|---|
| — شهر — | ||
| Samarkand | ||
 |
||
|
||
 سمرقند
|
||
| مختصات: ۳۵″ ۵۷′ ۶۶°شرقی ۱۵″ ۳۹′ ۳۹°شمالی / ۶۶٫۹۵۹۷۲غرب ۳۹٫۶۵۴۱۷جنوبمختصات: ۳۵″ ۵۷′ ۶۶°شرقی ۱۵″ ۳۹′ ۳۹°شمالی / ۶۶٫۹۵۹۷۲غرب ۳۹٫۶۵۴۱۷جنوب | ||
| کشور |  ازبکستان |
|
| استان | سمرقند | |
| تاسیس | ۷۴۲ (پیش از میلاد) | |
| فرمانداری | ||
| • حکیم | Mirzaev Zoir Toirovich | |
| مساحت | ||
| • جمعاً | ۱۰۸ km۲ (۴۲ sq mi) | |
| ارتفاع | ۷۰۲ m (۲٬۳۰۳ ft) | |
| جمعیت (۲۰۱۱) | ||
| • کل | ۳۸۸٬۶۰۰ | |
| منطقه زمانی | UTC (یوتیسی ۵+) | |
| کد پستی | ۱۰۰ ۱۴۰ | |
| پیششماره تلفن | ۶۶ (۹۹۸) | |
| کد پلاک | ۳۰A (۰۳۰-۰۳۹) AA | |
| وبگاه | samcity.uz | |
سمرقند با جمعیتی بالغ بر ۵۹۶٫۳۰۰ نفر (برآورد تخمینی سال ۲۰۰۸)، دومین شهر بزرگ ازبکستان، و مرکز استان سمرقند است. این شهر در ارتفاع ۷۰۲ متری از سطح دریا واقع است. بیشتر ساکنان این شهر فارسیزبان هستند و به فارسی تاجیکی صحبت میکنند. این شهر یکی از مراکز تاریخی مردم تاجیک در آسیای میانهاست.[۱]
در سال ۲۰۰۱، یونسکو این شهر باستانی را در فهرست میراث فرهنگی جهان قرار داد.
محتویات |
تاریخ [ویرایش]
| سمرقند | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات اثر | |
| کشور | ازبکستان |
| نوع | فرهنگی |
| معیار ثبت | i, ii, iv |
| شمارهٔ ثبت | ۶۰۳ |
| منطقه | آسیا و اقیانوس آرام |
| تاریخچه | |
| تاریخچهٔ ثبت | ۲۰۰۱ (نشست ۲۵ ام) (طی نشست نامشخص) |
| * نام اظهارشده در فهرست میراث جهانی یونسکو † منطقهٔ بر پایهٔ دستهبندی یونسکو |
|
«سمرقند، که یونانیان آن را (ماراکندا) مینامیدهاند، یکی از کهنترین شهرهای جهان شمرده میشود و توسط ایرانیان در آواخر سده چهارده پیش از میلاد در دشت حاصلخیز زرفشان بعنوان شهر منطقه کشاورزی پی نهاده شده و زمانی دراز در دوران هخامنشیان مهمترین شهر منطقه بودهاست.»[۲]
سمرقند با قرارداشتن در مرکز جاده ابریشم، پیونددهندهٔ چین به اروپا در قدیم، دارای اهمیتی چشمگیر بودهاست.
تاریخچه [ویرایش]
امپراتوری هخامنشیان: در روزگار هخامنشیان جزیی از سرزمین سغد باستان بود.- در سال ۳۳۰ ق. م. در تصرف اسکندر مقدونی درآمد. بعد جزء دولت یونانی غربی گردید.
امپراتوری ساسانیان: در کتیبه کعبه زرتشت شاپور یکم این شهر را جز قلمرو ایران میخواند.- در سدهٔ ششم و هفتم م. ترکان و چینیان آن را متصرف شدند.
دولت راشدین:در سال ۷۰۵ م. مسلمانان آن را تصرف کردند.
خلافت امویان: سمرقند در دوره خلافت یکی از شهرهای شرقی خلافت امویان به شمار میرفت.- الگو:پرچم عباسیان خلافت عباسیان:تا سدهٔ نهم در تصرف خلفای اموی و عباسی بود در قرن نهم و دهم جزء شهرهای امیرنشین امیران سامانی بود. در ۱۰۰۰ م. در تصرف سامانیان درآمد.
- الگو:پرچم دولت سلجوقیان امپراتوری سلجوقیان: سمرقند در قرون یازده تا سیزده میلادی در دست غزنویان و سپس سلجوقیان درآمد. در ۱۰۲۷ سلجوقیان آن را تصرف نمودند.
- خوارزمشاهیان:در اوایل قردن سیزدهم میلادی خاندان خوارزمشاهیان آن را تصرف کرد. در دوران خوارزمشاهیان پایتخت بود.
ایلخانان مغول:سمرقند توسط چنگیز خان در سال ۱۲۱۹ م اشغال شد. و پس از آن حکرانی آن به دست مغولان افتاد.[۳]..
تیموریان:در ۱۳۸۳ در تصرف تیمور لنگ درآمد و سمرقند پایتختش بود.- در ۱۵۰۵ در تصرف ازبکان (شیبانیان) و بالاخره در ۱۶۰۰ م. در تصرف استراخان و جانشینان او که نیز از نژاد ازبکاند درآمد و باز بتصرف ایران درآمد.
شوروی:در سالهای ۱۹۲۴ میلادی سمرقند و بخارا با از تاجیکستان جدا گشته و به ازبکستان پیوست. در قرن نوزدهم، این شهر تحت حکومت، حاکم روسیه قرار گرفت بعد از اینکه دژ نظامی شهر توسط کلنل Konstantinovich Petrovich Kaufman اشغال شد. در سال ۱۸۶۸ مدت کمی پس از آن قلعه روسی توسط ۵۰۰ نفر از مردانشان محصور شد. حمله ایکه به رهبری Abdul Malik Tura پسر شورشی بزرگ امیر بخارا انجام شد و سرانجام، Shahrisabz شکست سنگینی با تلفات زیاد به وی تحمیل کرد. در سال ۱۸۸۶ شهر شکل جدیدی به خودش گرفت و به خاطر رسیدن راه آهن به این شهر وسعت یافت.
.svg){kind=small}
اینجا، به عنوان پایتخت ازبکها در سال ۱۹۲۵ انتخاب شد قبل از اینکه به عنوان ترکستان روسیه در سال ۱۹۳۰ جایگزین شود.
ریشهشناسی نام [ویرایش]
نام سمرقند عربیشدهٔ واژهٔ پهلوی «سمرکند» است و معنی ترکیبی آن سنگدژ میباشد. ریشهٔ جزء اول «سمر» از پارسی باستانی «اسمرا» بمعنی سنگ یا صخره و جزء دوم «کند» از پارسی باستانی «کنتا»، سغدی «کنت» بمعنی دژ یا شهر است. واژهٔ یونانی آن «مَرَکنده» (Maracanda) میباشد.[۴]
تاجیکان سمرقند [ویرایش]
بنا بر برخی آمارها بیش از ۷۰ درصد باشندگان این شهر را تشکیل میدهند. [۵] دوهفته نامه آواز سمرقند نشریه فارسی زبانی است که در سمرقند چاپ میشود.
همچنین ببینید:
جغرافیا [ویرایش]
موقعیت جغرافیایی [ویرایش]
 |
تاشکند | دریاچه چهار دره | |
|
| دوشنبه |  |
بخارا | ||
 سمرقند  |
||||
 |
||||
| مزار شریف، بلخ |
آب و هوا [ویرایش]
آب و هوای سمرقند نیمه خشک با تابستانهای گرم و زمستانهای سرد و نسبتاً مرطوب است. درجه حرارت هوا در گرمترین موقع سال (در ماههای مرداد و شهریور-اسد و سنبله) تا ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد و بارش باران بصورت پراکنده از ماه اردیبهشت(ثور) تا دی ماه(جدی) است.[۶]
| وضعیت آبوهوای سمرقند | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماه | ژانویه | فوریه | مارس | آوریل | مه | ژوئن | ژوئیه | اوت | سپتامبر | اکتبر | نوامبر | دسامبر | سال |
| میانگین بالاترینها °C (°F) | ۶٫۱ | ۷٫۹ | ۱۳٫۵ | ۲۰٫۸ | ۲۶٫۴ | ۳۲٫۰ | ۳۳٫۸ | ۳۲٫۲ | ۲۷٫۹ | ۲۱٫۰ | ۱۴٫۹ | ۹٫۲ | ۲۰٫۵ |
| میانگین روزانه °C (°F) | ۰٫۶ | ۲٫۲ | ۷٫۸ | ۱۴٫۵ | ۱۹٫۵ | ۲۴٫۵ | ۲۶٫۲ | ۲۴٫۲ | ۱۹٫۳ | ۱۲٫۷ | ۷٫۵ | ۳٫۳ | ۱۳٫۵ |
| میانگین پایینترینها °C (°F) | -۳٫۳ | −۱٫۴ | ۳٫۲ | ۸٫۹ | ۱۲٫۷ | ۱۶٫۴ | ۱۷٫۸ | ۱۵٫۹ | ۱۱٫۲ | ۶٫۰ | ۲٫۰ | −۰٫۹ | ۷٫۴ |
| بارش mm (اینچ) | ۴۴ | ۳۹ | ۷۱ | ۶۳ | ۳۳ | ۴ | ۴ | ۰ | ۴ | ۲۴ | ۲۸ | ۴۱ | ۳۵۵ |
| [نیازمند منبع] | |||||||||||||
ارتباطهای بینالمللی [ویرایش]
کنسولگریها [ویرایش]
فدراسیون روسیه
جمهوری اسلامی افغانستان
جمهوری اسلامی ایران
جمهوری قزاقستان
جمهوری ترکمنستان
پادشاهی اسپانیا از سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۶ میلادی به سرپرستی روی گونزالس کلاویخو
شهرهای خواهرخوانده و هم پیوند [ویرایش]
- نیشابور، ایران
بخارا، ازبکستان- بلخ، افغانستان
- مرو، ترکمنستان
کوزکو، پرو
لاهور، پاکستان
لفیف، اوکراین
استانبول، ترکیه- ازمیر، ترکیه
قیروان, تونس
خجند، تاجیکستان
پیوند به بیرون [ویرایش]
در پروژههای خواهر میتوانید در مورد سمرقند اطلاعات بیشتری پیدا کنید.
در میان واژهها از ویکیواژه
در میان گفتاوردها از ویکیگفتاورد
در میان متون از ویکینبشته
در میان تصویرها و رسانهها از ویکیانبار- ↑ D.I. Kertzer/D. Arel, Census and identity, p. ۱۸۷, Cambridge University Press, ۲۰۰۱
- ↑ (ویکیپدیا آلمانی)
- ↑ britanica.samarkand
- ↑ Room, Adrian (2006). Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for ۶٬۶۰۰ Countries, Cities, Territories, Natural Features and Historic Sites (2nd edition ed.). London: McFarland. pp. 330. ISBN 0786422483. "Samarkand. City, southeastern Uzbekistan. The city derives its name from that of the former Greek city here of Marakanda, captured by Alexander the Great in 329 B.C.. Its own name derives from the Old Persian asmara, "stone", "rock", and Sogdian kand, "fort", "town"."
- ↑ تاجیکان ازبکستان
- ↑ Samarkand.info. "Weather in Samarkand". Samarkand, Uzbekistan. http://www.samarkand.info/html/weather.html. Retrieved 2009-06-11.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
این یک نوشتار خُرد ازبکستان است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
- مقالههای نیازمند یادکرد تا August ۲۰۱۰
- سمرقند
- آثار تاریخی ازبکستان
- استان سمرقند
- پایتختهای پیشین ایران
- تاریخ ایران باستان
- شهرهای آسیای میانه
- شهرهای ازبکستان
- شهرهای ایران قدیم
- شهرهای دارای نام با ریشه زبان پهلوی
- شهرهای راه ابریشم
- شهرهای فرارود
- مناطق مسکونی در ازبکستان
- مناطق مسکونی در استان سمرقند
- میراث جهانی یونسکو در ازبکستان
