آستان قدس رضوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جمهوری اسلامی ایران
Emblem of Iran.svg

سیاست و حکومت ایران


با آستان قدس علوی اشتباه نگیرید

آستان قدس رضوی بنیادی است در شهر مشهد که متولی حرم و موقوفات علی بن موسی الرضا (امام هشتم مسلمان‌های شیعه) است. آستان قدس رضوی در لغت به معنی بارگاه پاک و مطهر امام رضا است ولی در اصطلاح و به طور عموم به مجموعهٔ حرم مطهر، دستگاه‌ها، نهادها، ادارات فرهنگی، صنعتی، کشاورزی، درمانی و... گفته می‌شود که مشتمل بر موقوفات تاریخی علی بن موسی الرضا است.[۱] فعالیت‌های آستان قدس رضوی در راستای حفظ احیای موقوفات و ایفای تعهدات بر اساس نیات واقفان و نیازهای زائران حرم علی بن موسی‌الرضا است.

پیشینه[ویرایش]

تولیت آستان قدس از آغاز دوران صفوی و رسمی شدن مذهب تشیع در ایران اهمیت یافت و توسط پادشاه وقت تعیین می‌گردید. پس از انقلاب اسلامی انتخاب تولیت بر عهده ولی فقیه گذاشته شد. تولیت آستان قدس رضوی از ابتدای انقلاب به حکم روح الله خمینی با عباس واعظ طبسی است.[۲]

ساختار[ویرایش]

این سازمان شامل شش حوزهٔ معاونت،شامل معاونت اماکن متبرکه و امور زائرین،معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی،معاونت توسعه مدیریت و پشتیبانی،معاونت املاک و اراضی،معاونت امور حقوقی و موقوفات،معاونت فنی و عمران موقوفات است.یک سازمان تحت عنوان سازمان توسعه حریم حرم حضرت رضاعلیه السلام که متولی توسعه حرم و ساخت و سازهای آن است و موسسه سازمان اقتصادی رضوی تحت مدیریت مهندس مهدی عزیزیان که سرپرستی حدود پنجاه شرکت اقتصادی را بر عهده دارد و دفتر ایشان در بلوار خیام،بین خیام 33و35 قرار دارد، و پانزده موسسه و بنیاد فرهنگی و اجتماعی زیر نظر شورای عالی فرهنگی است.

این بنیاد با استفاده از نذورات و موقوفات مردمی اهدا شده از تردد بیش از 300 میلیون زائر حرم علی بن موسی الرضا [سالیانه] .[۳] و در آمد های شرکتها و موسسات وابسته به سازمان اقتصادی رضوی تامین مالی می شود.بیش از 43%زمینهای مسکونی شهر مشهد و زمین‌های قابل کشت در اطراف مشهد و سایر شهرهای ایران نظیر تهران،قزوین،اصفهان،دامغان،سمنان،یزدوکرمان و... متعلق به آستان قدس رضوی است. ارزش تقریبی این زمین‌ها تا حدود ۲۰ [میلیارد] دلار تخمین زده شده است. این بنیاد بزرگترین کارفرما در استان خراسان است که مجری حدود 50 شرکت و موسسه اقتصادی نطیر کارخانجات صنایع چوب، نان قدس رضوی، کارخانه آرد،موسسه دامپروری قدس رضوی با بیش از 13000راس گاو، و دو دانشگاه تحت عنوان دانشگاه علوم اسلامی رضوی و دانشگاه امام رضا(ع) است و گفته می‌شود فعالیت خود را با خرید سهام شهاب خودرو و کمباین سازی اراک به حوزهٔ خودروسازی نیز گسترش داده است. تولیت این بنیاد با عباس واعظ طبسی است که از افراد قدرتمند مجمع تشخیص مصلحت نظام است.[۴] همچنین قائم مقام آستان قدس رضوی در حال حاضر سعید عبدالحسینی می باشد که دفتر ایشان در ساختمان شماره 1 در اداره مرکزی آستان قدس رضوی بنا شده است .

موقوفات[ویرایش]

حرم علی بن موسی الرضا سالانه پذیرای بیش از ۳۰ میلیون زائر شیعه از سراسر جهان است. احتمال می‌رود که دارایی‌های آستان قدس رضوی از دارایی‌های بنیاد مستضعفان و جانبازان بیشتر باشد که گمان می‌رود یکی از بزرگترین و ثروت‌مندترین بنیادهای جمهوری اسلامی است. بسیاری از شیعیان اموال خود را به این آستان وقف می‌کنند که قدمتی دیرینه در ایران و خارج از آن دارد. در سال ۱۹۹۰ میلادی آستان قدس رضوی مالک بیش از ۲٫۹۰۰ مایل مربع یا ۹۰٪ از زمین‌های قابل کشت در استان خراسان وزمینهای بسیار دیگری در تهران، قزوین، اصفهان، یزد و کرمان، سمنان و دامغان و... است؛ بنابراین بزرگترین زمین‌دار خراسان بوده است. آستان قدس رضوی مالک حدود ۵۰ شرکت مختلف است که تحت نظارت سازمان اقتصادی رضوی فعالیت می‌کنند؛ و بیش از ۱۵٫۰۰۰ نفر را در زمینه‌های مختلف استخدام خود دارد، از جمله: کارخانه‌ها، شرکت‌های ساختمانی، کشاورزی، خدمات مذهبی، دو دانشگاه، مؤسسات فرهنگی، خدمات اجتماعی و. این بنیاد درآمدی بیش از ۱۳۰ میلیون دلار در سال دارد.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • E. Fernandez Jilberto, Alex and Barbara Hogenboom. Big Business and Economic Development. Taylor & Francis, 2007. ISBN ‎9780415412681. 
  • Energy and the Iranian economy : hearing. DIANE Publishing, 2006. ISBN ‎9781422320945. 

پیوند به بیرون[ویرایش]