ایلام
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع در آینده مردود و حذف خواهندشد. |
مختصات: شرقی′۲۵°۴۶ شمالی′۳۸°۳۳ / ۴۶٫۴۱۷غرب ۳۳٫۶۳۳جنوب
| ایلام ایلام |
|
|---|---|
|
قلعه والی |
|
| اطلاعات کلی | |
| کشور |  ایران |
| استان | ایلام |
| شهرستان | ایلام |
| بخش | مرکزی |
| نام(های) قدیمی | ردین، دهبالا، حسینآباد |
| مردم | |
| جمعیت | ۱۵۵٬۲۸۹ نفر[۱] |
| زبان گفتاری | کردی فیلی[۲][۳] |
| مذهب | شیعه |
| جغرافیای طبیعی | |
| ارتفاع از سطح دریا | ۱۴۲۷ متر |
| آبوهوا | |
| میانگین دمای سالانه | ۲۳ درجهٔ سانتیگراد |
| میانگین بارش سالانه | ۶۲۰ میلیمتر |
| روزهای یخبندان سالانه | ۴۰ روز |
| اطلاعات شهری | |
| شهردار | خالق منصوری |
| رهآورد | بژی برساق - کله کنجی - شله کینه - |
| پیششماره تلفنی | ۰۸۴۱ |
| وبگاه | http://www.ilam.ir/ |
| تابلوی خوشآمد به شهر | |
| خوه ش هاتی | |
| پانویس | |
شهر ایلام یکی از شهرهای غربی ایران و مرکز استان ایلام است. جمعیت این شهر برپایهٔ سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی برابر با ۱۵۵٬۲۸۹ نفر بودهاست.[۱] نام ایلام در قدیم «دهبالا» بودهاست و مردمان طایفهٔ دهبالایی در آن ساکن بودهاند. پس از آن نیز «حسینآباد» نامیده شد.
محتویات |
[ویرایش] پیشینه
ایلام در عهد باستان به ‹‹اریوجان›› معروف بود. اما ایلام کنونی در سال ۱۳۰۸ شمسی در منطقهای که حسین آباد نامیده میشد از نو احداث گردیده و یک سال بعد با توجه به سابقه تاریخی و تصویب فرهنگستان ایران به نام ‹‹ایلام›› نام گزاری شدهاست. شهر ایلام در حصاری از کوهها و ارتفاعات جنگلی استقرار یافته و آب و هوایی معتدل کوهستانی و بهاری دلپذیر دارد.
از سه قرن پیش حکومت والیان ایلام برقرار بودهاست. از معروفترین والیان ایلام میتوان از حسین خان، غلامرضا خان فیلی و حسین قلی خان ابوقداره نام برد. این افراد با یک سلسله روابط خاص به حکومت مرکزی ایران وابسته بودند و سالانه به میزان معینی مالیات و تعدادی تفنگچی در اختیار حکومت مرکزی قرار میدادند. آنان بدین وسیله از شاهان قاجار حکم والی گری منطقه را دریافت میکردند و به صورت خود مختار بر عشایر منطقه حکومت میراندند. مرکز حکم فرمایی والیان تحت تاثیر حیات اجتماعی منطقه مکان ثابتی نداشت.
بنابراین قشلاق عشایر در زمستانها در باغشاهی عراق و یا در حسینیه بین النهرین واقع بود و تابستانها برای ییلاق در هلیلان و یا حسین آباد (ایلام امروزی) به سر میبردند. هزینه نگهداری و امور این افراد از مالیاتها و باجهای متعددی فراهم میگشت که به بهانههای مختلف از مردم منطقه اخذ میشد. آخرین والی منطقه در سال 1309 شمسی توسط رضا شاه سرکوب و به عراق پناهنده شد. از آن پس حسین آباد با نام جدید ایلام در تقسیمات کشوری جای گرفت. در حال حاضر شهر ایلام به عنوان مرکز سیاسی - اداری استان ایلام از شهرهای توسعه یافته باختر کشور است و به لحاظ دارا بودن تفرجگاهی جنگلی و آثار تاریخی و باستانی متعدد از زیباترین شهرهای استان نیز محسوب میشود.
[ویرایش] مردم
تمام ساکنان ایلام مسلمان بوده و پیرو مذهب شیعه دوازدهامامی هستند. زبان رایج مردم ایلام کردی فیلی است.[۲][۳] طوایف و ایلات مختلف نیز در تمامی شهرستانهای استان با تفاوت اندک در ادای الفاظ و کلمات به این گویش کردی تکلم میکنند.[۴]
ایلام از مناطق مرزی کشور است که امروزه با راهاندازی صنایع پتروشیمی و گاز در اطراف آن و پیشرفتهای بهدست آمده در دانشگاه ایلام -که دارای حدود ۷۰۰۰ دانشجو است- و راهاندازی رشتههای مهندسی مانند برق، مکانیک، کامپیوتر، عمران، معماری و... باعث افزایش قابلیت این استان در انجام پروژههای تحقبقاتی و صنعتی شده.
| مردان | سن | زنان |
|---|---|---|
| ۴٬۵۶۹ | ۳٬۵۴۹ | |
| ۱٬۴۷۵ | ۱٬۴۷۶ | |
| ۲٬۵۳۳ | ۲٬۶۲۰ | |
| ۳٬۶۲۳ | ۳٬۱۱۸ | |
| ۴٬۸۷۰ | ۴٬۲۲۴ | |
| ۵٬۴۱۹ | ۵٬۰۹۴ | |
| ۷٬۷۰۱ | ۷٬۲۸۵ | |
| ۸٬۱۷۸ | ۷٬۷۵۵ | |
| ۱۰٬۱۶۳ | ۱۰٬۳۵۵ | |
| ۱۳٬۵۴۹ | ۱۴٬۵۷۸ | |
| ۱۴٬۲۸۰ | ۱۳٬۸۷۰ | |
| ۱۰٬۱۵۷ | ۹٬۵۲۱ | |
| ۷٬۵۷۳ | ۶٬۹۲۱ | |
| ۷٬۸۲۷ | ۷٬۲۳۶ |
[ویرایش] دانشگاهها
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایوان
- دانشگاه پیام نور واحد ایوان
- دانشگاه علمی کاربردی واحد ایوان
- دانشگاه ایلام
- دانشگاه علوم پزشکی ایلام
- دانشگاه باختر ایلام
- دانشگاه آزاد اسلامی ایلام
- دانشگاه پیام نور ایلام
- دانشگاه جامع علمی-کاربردی ایلام
- آموزشکده فنی و مهندسی پسرانه ایلام ایلام
[ویرایش] صنایع
- پالایشگاه گاز ایلام
- پتروشیمی ایلام
- کارخانه سیمان ایلام
[ویرایش] آثار تاریخی
- قلعه والی ایلام
- طاق شیرین و فرهاد
- کاخ فلاحتی
- پل گاومیشان
- شهر تاریخی ماداکتو
- آتشکده و تنگه بهرام چوبین
- دژ جولیان
- قلعه کلم
- قلعه سیاهکل
شهر تاریخی سیروان
[ویرایش] مشاهیر
- خانمنصور کلهر و شاکه
- شاهوردی خان
- غلامرضا خان ارکوازی
- ولیمحمد امیدی
- محمد پیرانی
- حجت الاسلام والمسلمین سید قاسم حائری
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ درگاه ملی آمار
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ «زبان و گویش مردم ایلام». تبیان استان ها. بازبینیشده در آوریل ۲۰۱۰.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ «Ilam(Iran)». Britannica Encyclopedia. بازبینیشده در مهٔ ۲۰۱۰.
- ↑ «زبان کردی، گویشهای آن و جایگاه کردی رایج در ایلام». شرکت نقش آوران ایلام امروز. بازبینیشده در ۲ می۲۰۱۰.
- ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بازبینیشده در 25 ژانویه ۲۰10.
[ویرایش] پیوند به بیرون
- دانشگاه ایلام
- دانشگاه علوم پزشکی ایلام
- دانشگاه آزاد اسلامی ایلام
- اداره کل هواشناسی استان ایلام
- شهرداری ایلام
- فرمانداری شهرستان ایلام
- میراث فرهنگی استان ایلام
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون ایران است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
|
||||||||||||||||
|
|||||||
