زاهدان
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| زاهدان |
||
|---|---|---|
 |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | زاهدان | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | سیستان و بلوچستان | |
| شهرستان: | زاهدان |
|
| بخش: | مرکزی |
|
| نام محلی: | زاهدان |
|
| نامهای قدیمی: | دزداب |
|
| سال شهرشدن: | اوایل سدهٔ ۲۰ |
|
|
||
| مردم |
||
| جمعیت | ۵۶۷٬۴۴۹ نفر |
|
| زبانهای گفتاری: | بلوچی، فارسی |
|
| مذهب: | سنی، شیعه |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| ارتفاع از سطح دریا: | ۱۳۶۹ متر |
|
| آبوهوا |
||
| میانگین دمای سالانه: | ۲۰ |
|
| روزهای یخبندان سالانه: | ۳۱ |
|
| اطلاعات شهری |
||
| پیششماره تلفنی: | ۰۵۴۱ | |
زاهِدان شهری در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این شهر مرکز استان سیستان و بلوچستان و نیز مرکز شهرستان زاهدان است. نام پیشین آن دُزداب بود که در زمان رضاشاه پهلوی به نام کنونی خوانده شد. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۶۷٬۴۴۹ نفر بودهاست [۱]. زاهدان در بعضی فرهنگها زاهِناک خوانده میشود. هم اکنون زاهدان یازدهمین شهر بزرگ کشور است و به علت دارا بودن جمعیت بیش از نیم میلیون یکی از کلانشهرهای ایران به حساب میآید. زاهدان به ۳ منطقه شهرداری تقسیم شدهاست.مقالههای نیازمند یادکرد [نیازمند مدرک]
[ویرایش] تاریخچه
زاهدان شهری تازهبناست که بر سر راه کرمان به مشهد، کرمان به چابهار و نزدیک مرز پاکستان و افغانستان واقع شدهاست.
در اوایل پادشاهی فتحعلی شاه قاجار در محل زاهدان کنونی چاه آبی بود که راهزنان پس از حمله به کاروانها و چپاول دارایی آنان ساعتی یا شبی را در آنجا سپری میکردند پیرامون این چاه جنگلهای انبوه تاغ و گز بود که اکنون اثری از آن نیست.
در سال ۱۳۱۵ هجری قمری یکی از ساکنان آن محل کاریزی در آنجا حفر کرد و آبادی کوچکی بوجود آمد که «دزدآب» نام گرفت. چهار سال بعد متخصصان بلژیکی که در استخدام دولت ایران بودند جهت دایر کردن گمرکخانه به دزدآب آمده و از این زمان به تدریج به وسعت و جمعیت دزدآب افزوده شد. از سال ۱۳۴۱ خورشیدی دزدآب به زاهدان تغییر نام یافت. در اوایل سدهٔ بیستم اولین نشانههای شهرنشینی با احداث خط آهن از کویته پاکستان به زاهدان پدیدار شد و با توسعههای بعدی زاهدان امروزی به مرکز استان تبدیل شد. هم اکنون خط آهن جدیدی از زاهدان بسمت بم و سپس به کرمان در حال احداث است.
[ویرایش] بناهای دیدنی
از جمله بناهای تاریخی و سیاحتی شهر میتوان به تفریحگاه پارک ملت، پارک امام خمینی ،مجتمع تجاری - فرهنگی - ورزشی سرو ، براسان، مجتمع فرهنگی باغ خانواده، موزه مردمشناسی زاهدان، کتابخانه مرحوم استاد کامبوزیا، بازارچه سرپوش، ساختمان قدیمی پست و دادگستری و مسجدجامع اهل سنت مکی اشاره کرد.
از بزرگترین ساختمانهای کنونی شهر زاهدان میتوان بیمارستان ۳۴۰ تخت خوابی زاهدان و مجمتع فرهنگی نور (ساختمان جدید سازمان تبلیغات اسلامی زاهدان) را نام برد.[۲]
[ویرایش] منابع
- اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳، ص۱۳۰.
- مختصات
 |
|
|---|---|
| مرکز | زاهدان |
| شهرستانها |
ایرانشهر • چابهار • خاش • دلگان • زابل • زابلی • زاهدان • زهک • سراوان • سرباز • سیب و سوران • کنارک • نیکشهر • هیرمند |
| شهرها |
ادیمی • اسپکه • ایرانشهر • بزمان • بمپور • بنت • بنجار • پیشین • جالق • چابهار • خاش • دوستمحمد • راسک • زابل • زابلی • زاهدان • زهک • سراوان • سرباز • سوران • سیرکان • فنوج • قصرقند • کنارک • گلمورتی • محمدآباد • میرجاوه • نصرتآباد • نگور • نوکآباد • نیکشهر |
| نقاط دیدنی |
ارگ کوه خواجه • بازار زاهدان • درخت مکرزن • دریاچه هامون • دهانه غلامان • زیارتگاه مرتضیعلی • عمارت قدیمی پست چابهار • قلعه پرتغالیها • قلعه تیس • قلعه رستم • قلعه سب • قلعه سه کوهه • قلعه ناصری • سنگنگارههای کوه نگاران • بازار منطقه آزاد چابهار • موزه ایرانشهر • موزه چابهار • میل نادری |
| فهرست روستاهای استان سیستان و بلوچستان |
|
|
|||||
