خلافت عباسیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
(به عربی: الخلافة العباسية)
امپراتوری
۷۵۰ تا ۱۲۵۸ میلادی
 

پرچم خلافت عباسی

وسعت قلمرو عباسیان در دوران اوج خود در حدود ۸۵۰ میلادی
پایتخت کوفه
(750–762)
بغداد
(762–796)
(809–836)
(892–1258)

رقه (سوریه)
(796–809)
سامرا
(836–892)
زبان‌(ها) زبان رسمی:
عربی
زبان‌های محلی:
آرامی، ارمنی، آمازیغی، قبطی، گرجی، یونانی، کردی، پارسی میانه، ترکی
دین اسلام سنی
دولت خلافت
خلیفه
 - ۷۵۰–۷۵۴ سفاح (اولین)
 - ۱۲۴۲–۱۲۵۸ مستعصم (آخرین)(خلیفه در بغداد)
 - ۱۵۰۸–۱۵۱۷ متوکل سوم(آخرین)(خلیفه در قاهره)
دوره تاریخی قرون وسطی
 - تأسیس ۷۵۰ میلادی
 - انقراض ۱۲۵۸ میلادی
یکای پول دینار، درهم، فلس
پیش از آن
به دنبال آن
خلافت اموی
سلسله گاوبارگان
قارنوندیان
چغانیان
ختلان
امپراتوری مغول
سلطنت مملوک (مصر)
امروزه بخشی از

خلافت عباسیان (به عربی: الخلافة العباسیة) یا به صورتی دیگر عبّاسیّان (همچنین عبّاسیّون) به سومین خلافت اسلامی و دومین سلسله اسلامی اطلاق میشود.خلافت عباسیان توسط خاندان عباسی اداره می‌شد.

خلافت عباسی توسط نوادگان عباس بن عبدالمطلب، عموی پیامبر، که از بنی هاشم بود در سال ۷۵۰ میلادی در حران تاسیس شد .مرکز این خلافت بعدها از حران به بغداد منتقل شد،حکومت عباسی در بغداد در سال ۱۲۵۸ میلادی پس از یورش مغولان به پایان رسید.سپس توسط بازماندگان این دودمان حکومت مذکور به قاهره منتقل شد؛در سال ۱۵۱۹ میلادی پس از فتح شام ومصر توسط ارتش عثمانی سلسله عباسیان منقرض شد. [۱]

بنی عباس در سیاست داخلی و اداره کشور مانند امویان همان سیستم اداری و روش ایرانیان را پسندیدند و پیش گرفتند.[۲] خلافت بنی عباس در سال ۱۳۲ هجری قمری توسط شخصی به نام سفاح تشکیل شد . مردی که در به قدرت رساندن خلافت بنی عباس نقش مهمی داشت ابو مسلم خراسانی بود که بعد ها توسط منصور جانشین و برادرزاده سفاح به قتل رسید. منصور حکومتی را که عمویش پایه گذاری کرده بود قدرتمند کرد و پایتخت حکومت بنی عباس را به شهر بغداد منتقل کرد و تمامی دشمنان خود را به شدت سرکوب کرد . قدرتمندریت فرمانروای خاندان بنی عباس هارون الرشید است که در زمان او قلمرو خلافت بنی عباس در اوج وسعت قرار داشت . با این همه بسیاری که از قدرتی که به هارون الرشید نسبت می دهند به خاطر وزیر بزرگ او یحی برمکی بود . یحیی برمکی با هارون الرشید بزرگ شده بود با این حال بعد ها به دلیل قدرت بسیاری که به دست اورده بود کشته شد . بعد از مرگ هارون الرشید میان دو پسر او امین و مامون بر سر قدرت درگری اتفاق افتاد.امین بعد از پنج سال حکومت توسط برادر خود کشته شد . چون مامون به یاری ایرانیان به قدرت رسید پایتخت بنی عباس را از بغداد به شهر مرو در خراسان انتقال داد . این کار مامون با مخالفت شدید بزرگان خاندان بنی عباس قرار گرفت . مامون برای اینکه بزرگ شیعیان یعنی علی بن موسی الرضا را زیر نظر مستقیم خود بگیرد، او را به مرو آورد و مقام ولیهدی را به ایشان پیشنهاد کرد . علی بن موسی الرضا به شرط آنکه در کارهای سیاسی دخالتی نکند و هیچ کسی را عزل یا نصب نکند قبول کرد با این وجود یک سال بعد ایشان توسط خلیفه ی بنی عباس مسموم و کشته شد و مامون دوباره پایتخت بنی عباس را به بغداد انتقال داد . بعد از مرگ مامون قدرت خاندان بنی عباس رو به انحطاط نهاد و قسمت های قلمرو این حکومت سر یه طغیان برداشتند و حکومت هایی برای خود تشکیل دادند . شاید بعد از مامون بتوان به دو نفر از خلفای بنی عباس اشاره ی کوتاه کرد . یکی معتمد که در زمان او یکی از شاهان ایران به نام یعقوب لیث برای سرنگونی حکومت بنی عباس به بغداد حمله کرد ولی شکست خورد و کمی بعد بر اثر بیماری مرد . دیگری منصور که تلاش بسیاری کرد تا حکومت ایرانی خوارزمشاهیان را در خراسان سرنگون کند و به همین جهت مغولان را تحریک کرد که به ایران حمله کنند . اخرین خلیفه ی بنی عباس معتصم از مغولان شکست خورد و تسلیم شد و حکومت بنی عباس سرنگون گردید

فهرست خلیفه ها (در قاهره)[ویرایش]

   خلیفه  زندگی  خلافت
۱ أبو القاسم أحمد المستنصر بالله  ....-۱۲۶۲   ۱۲۶۱-۱۲۶۲ 
۲ أبو العباس أحمد الحاکم بأمر الله  ....-۱۳۰۲   ۱۲۶۸-۱۳۰۲ 
۳ أبو الربیع سلیمان المستکفی بالله   ۱۲۸۵-۱۳۴۰   ۱۳۰۲-۱۳۴۰ 
۴ أبو إسحاق إبراهیم الواثق  ....-....   ۱۳۴۰-۱۳۴۲ 
۵ أبو العباس أحمد الحاکم بأمر الله  ....-۱۳۵۲   ۱۳۴۲-۱۳۵۲ 
۶ أبو الفتح أبو بکر المعتضد بالله  ....-۱۳۶۲   ۱۳۵۲-۱۳۶۲ 
۷ أبو عبد الله محمد المتوکل علی‌الله  ....-۱۴۰۶   ۱۳۶۲-۱۳۷۷ 
۸ أبو یحی زکریاء المستعصم بالله  ....-....   ۱۳۷۷-۱۳۷۷ 
۷ أبو عبد الله محمد المتوکل علی‌الله  ....-....   ۱۳۷۷-۱۳۸۳ 
۹ أبو حفص عمر الواثق بالله  ....-۱۳۸۶   ۱۳۸۳-۱۳۸۶ 
۸ أبو یحی زکریاء المستعصم بالله  ....-....   ۱۳۸۶-۱۳۸۹ 
۷ أبو عبد الله محمد المتوکل علی‌الله  ....-....   ۱۳۸۹-۱۴۰۶ 
۱۰ أبو الفضل العباس المستعین بالله  ....-۱۴۳۰   ۱۴۰۶-۱۴۱۲ 
۱۱ أبو الفتح داود المعتضد بالله  ۱۳۸۰-۱۴۴۱   ۱۴۱۲-۱۴۴۱ 
۱۲ أبو الربیع سلیمان المستکفی بالله  ....-۱۴۵۰   ۱۴۴۱-۱۴۵۰ 
۱۳ أبو البقاء حمزة القائم بأمر الله  ....-۱۴۵۹   ۱۴۵۰-۱۴۵۵ 
۱۴ أبو المحاسن یوسف المستنجد بالله  ....-۱۴۷۹   ۱۴۵۵-۱۴۷۹ 
۱۵ أبو العز عبدالعزیز المتوکل علی‌الله  ۱۴۱۶-۱۴۹۸   ۱۴۷۹-۱۴۹۸ 
۱۶ أبو الصبر یعقوب المستمسک بالله  ....-۱۵۲۱   ۱۴۹۸-۱۵۰۹ 
۱۷ محمد المتوکل علی‌الله  ....-۱۵۴۳   ۱۵۰۹-۱۵۱۶ 
۱۶ أبو الصبر یعقوب المستمسک بالله  ....-۱۵۲۱   ۱۵۱۶-۱۵۱۷ 

پانویس[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «ویکی‌پدیای انگلیسی»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در مه ۲۰۱۱).
  2. کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، بین النهرین، ایران و آسیای مرکزی از زمان فتوحات مسلمین تا ایام تیمور، ۱۳۳۷ خورشیدی، گای لسترنج ترجمه: محمود عرفان، ناشر فارسی: بنگاه ترجمه و نشر کتاب صفحه ۱

منابع[ویرایش]

  • الخضری، بیک، الشیخ محمد، “ (تاریخ الأمم الإسلامیة) “،«الدولة العَباسیَة»، چاپ: دارالمعرفة، بیروت. لبنان. ۱۹۸۹ میلادی.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ خلافت عباسیان موجود است.