بم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

بم و منظر فرهنگی آن
میراث جهانی یونسکو
BAM IR2726.JPG
اطلاعات اثر
نام کشور پرچم ایران ایران
نوع فرهنگی
معیارها ii, iii, iv, v
شماره ثبت ۱۲۰۸
منطقه آسیا و اقیانوس آرام
تاریخچه
تاریخ ثبت ۲۰۰۴ (جلسه ۲۸ام)
میراث در خطر؟ بلی، از ۲۰۰۴ تا کنون
تصویر ماهواره‌ای بم

بَم شهری است در استان کرمان در جنوب شرقی ایران.

بم در بخش مرکزی شهرستان بم قرار دارد. این شهر در ۵۸ درجه و ۲۱ دقیقه درازای خاوری و ۲۹ درجه و ۶ دقیقه پهنای شمالی و در ارتفاع ۱۰۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد. شهر بم در ۲۰۰ کیلومتری جنوب خاوری کرمان و در مسیر راه کرمان به زاهدان واقع است. آب و هوای بم گرم و خشک است اما به علت مجاورت با کویر آب و هوای متغیری دارد، به طوری‌که گاهی اوقات در تابستان‌ها گرم‌ترین و در زمستان‌ها سردترین نقطه کشور گزارش شده‌است. میزان بارندگی سالانه بطور متوسط ۶۸ میلی‌متر است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] پیشینه

بم یکی از شهرهای تاریخی استان کرمان است که به فاصله تقریبی ۱۲۰۰ کیلومتری پایتخت قرار دارد، این شهر به لحاظ تاریخی و محصولات کشاورزی (به‌ویژه خرما)، معروفیت جهانی دارد. شهر قدیم بم به دروازه شرق ایران شهرت داشته‌است.

بم در گذشته یکی از پنج کورهٔ ایالت فارس بود. ابن حوقل مؤلف کتاب صورة‌الارض در قرن چهارم هجری از بم به نام شهری که از جیرفت بزرگ‌تر و هوایش از آن سالم‌تر و دارای نخلستان‌های زیاد بوده، یاد کرده‌است. همچنین از سه مسجد بم به نام‌های مسجد خوارج و مسجد هزاران و مسجد قلعه نام برده و به تفصیل پارچه‌های مرغوب و زیبایی را که در آن جا بافته می‌شد، ذکر کرده‌است. بنا به گفته مقدسی در کتاب احسن‌التقاسیم، باروی شهر بم چهار دروازه به نام‌های نرماشیر، کوسکان، آسبیکان و کورجین داشته‌است. طبق گفتهٔ وی بیشتر بازارهای بم در خارج شهر و تعدادی هم در داخل شهر قرار داشته‌اند. بم در مسیر جاده‌هایی که جنوب خاوری ایران را با سیستان، افغانستان و بلوچستان مرتبط می‌کند قرار دارد. به همین جهت این شهر از دوره ساسانیان اهمیت نظامی و بازرگانی زیادی داشته‌است. شهر بم در سال ۱۱۳۱ ه.ق به تصرف محمود افغان درآمد، ولی به علت شورشی که در قندهار روی داد آنجا را رها کرده عازم قندهار شد. ولی بار دیگر در سال ۱۱۳۴ ه.ق بر بم استیلا یافت و این وضع تا سال ۱۱۴۳ ه.ق که نادر، اشرف افغان را شکست داد، ادامه داشت. در سال ۱۲۰۹ ه.ق، لطفعلی‌خان زند، در همین شهر توسط عمال آقا محمد خان قاجار دستگیر شد. خان قاجار به یادگار این موفقیت مناره‌ای از سرهای ۶۰۰ تن از مخالفین خود در بم برافراشت.

[ویرایش] ارگ بم

نوشتار اصلی: ارگ بم

ارگ بم در گوشه شمال شرقی و چسبیده به شهر قرار دارد و بنا به روایات متعدد، مربوط به دوران اشکانی و یا هخامنشی است. تا اواخر دوره قاجار، ارگ بم همچنان مسکونی بوده‌است. ارگ بم در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۵ به شماره ۵۱۹ در فهرست آثار ملی و شهر بم با عنوان بم و منظر فرهنگی آن در ژوئن ۲۰۰۴ در فهرست آثار میراث جهانی به ثبت رسیده‌اند.

پانورامای ارگ بم

[ویرایش] زمین لرزه بم

نوشتار اصلی: زمین‌لرزه بم

زمین‌لرزه بم، زمین‌لرزه‌ای بود به شدت ۶٫۶ ریشتر که در ساعت ۵:۲۶ بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ شهر بم را لرزاند.

کشته‌شدگان این زمین‌لرزه در آمارهای مختلف، بین ۲۵٬۰۰۰ تا ۴۵٬۰۰۰ نفر بیان شده‌اند. همچنین در این زمین‌لرزهٔ ویرانگر، ارگ تاریخی بم تا حدود زیادی تخریب شد.

[ویرایش] منبع

بختیاری، سعید. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران. چاپ یکم، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خورشیدی، شابک: ‎۹۶۴-۳۴۲-۱۶۵-۱‏. ‏

[ویرایش] پیوند به بیرون


استان کرمان

استان کرمان

مرکز کرمان
شهرستان‌ها بافت • بردسیر • بم • جیرفت • رابر • راور • رفسنجان • رودبار جنوب • زرند • سیرجان • شهر بابک • عنبرآباد • فهرج • قلعه گنج • کرمان • کوهبنان • کهنوج • منوجان
شهرها

اختیارآباد • ارزوئیه • امین‌شهر • انار • اندوهجرد • باغین • بافت • بردسیر • بروات • بزنجان • بم • بهرمان • پاریز • جبالبارز • جوزم • جوپار • جیرفت • چترود • خاتون‌آباد • خانوک • خرسند • درب بهشت • دهج • رابر • راور • راین • رفسنجان • رودبار • ریحان‌شهر • زرند • زنگی‌آباد • زیدآباد • سیرجان • شهداد • شهر بابک • صفائیه • عنبرآباد • فاریاب • فهرج • قلعه گنج • کاظم‌آباد • کرمان • کشکوئیه • کهنوج • کوهبنان • کیان‌شهر • گلباف • گلزار • ماهان • محمدآباد • محی‌آباد • مردهک • مس سرچشمه • منوجان • نجف‌شهر • نرماشیر • نظام‌شهر • نگار • نودژ • هجدک • یزدان‌شهر

جای‌های دیدنی

آبشار دوساری • آرامگاه شاه نعمت‌الله‌ولی • ارگ بردسیر • ارگ بم • بازار کرمان • باغ شاهزاده ماهان • باغ‌موزه فرش • حمام وکیل کرمان • جای پای دایناسورها • خانقاه شیخ‌سعید • دهکده صخره‌ای میمند • غار طرنگ • قلعه راین • مجموعه تاریخی حاج‌آقاعلی • مدرسه ابراهیم‌خان • مسجد جامع کرمان • موزه ریاست جمهوری رفسنجان • موزه صنعتی کرمان • میل نادری فهرج • یخدان‌های سیرجان