کفش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کفش‌هایی روی چمن
کفش مردانه

کَفش پاافزاری است برای محافظت و راحتی پای آدمی به هنگام انجام کارهای گوناگون.[۱]

پای آدمی دارای استخوان‌های بیشتری نسبت به هر اندام دیگری از بدن می‌باشد و در برابر خطرهای محیطی همچون سنگ‌های تیز و زمین داغ آسیب‌پذیر است که کفش در برابر این آسیب‌ها از پا محافظت می‌کند.[۱] طراحی کفش‌ها در درازنای زمان و از فرهنگ به فرهنگ تفاوت بسیاری داشته، که ظاهر آن در اصل با کارکرد آن بستگی داشته است.[۱] کفش‌های امروزی در شیوه، پیچیدگی و هزینه تفاوت گسترده‌ای دارند.[۱] امروزه در طراحی کفش‌ها جنبهٔ آراستگی آن نیز در نظر گرفته می‌شود.[۱]

پیرامون واژه[ویرایش]

کفش واژه‌ای پارسی است که در پارسی میانه نیز به همین صورت «کفش» بوده است.[۲] به سازنده و تعمیرکنندهٔ کفش، کفش‌گر یا کَفّاش گفته می‌شود. کفاش به قیاس کلمه‌های عربی ساخته شده‌است و در منابع کهن‌تر فارسی نظیر شاهنامه لفظ کفش‌گر به کار رفته‌است.

اجزاء کفش[ویرایش]

کفش‌ها دارای اجزای گوناگونی هستند از جمله:

  • رویه
  • تخت بیرونی
  • کف‌های داخلی قابل تعویض
  • مغزی: باریکهٔ چرمی نوارمانند که میان زیره و رویهٔ کفش دوخته می‌شود.[۳]
  • توکاری: کاغذ یا مقواهایی که برای کلفت نشان دادن زیره، میان کف و زیره کفش چسبانده می‌شود.[۴]
  • پاشنه
  • زیرپاشنه‌ها
  • زیرپاشنه‌های گتر
  • ساق‌پوش

کفش‌های سنتی ایرانی[ویرایش]

کفش‌های قدیمی ایرانیان در انواع چاروق، گیوه، نعلین، اروسی، سگکی، صندل، قُندره و دهان‌دولچه‌ای ساخته می‌شد.[۵] به نوعی پاشنهٔ کفش که با چرم و میشَن (چرم بز) و مانند آن ساخته بشود «نعلَکی» می‌گویند.[۶]

تاریخچه کفش[ویرایش]

برخی از انواع کفش‌های تاریخی به این شرح است:

  • صندل مصری: این نوع صندل‌ها که قدمت آنها به ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح باز می‌گردد، دو نوع بوده است یکی نوک تیز و دیگری ساده.
  • کفش یونانی: این کفش‌ها که به صورت لاانگشتی بوده‌اند، توسط سربازان و مردان آزاد استفاده میشده است که قدمت آن به ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح باز می‌گردد.
  • پادوکای هندی: این نوع کفش قدیمی‌ترین نوع کفش هندی‌ها به شمار می‌رود و زمان استفادۀ آنها به قبل از دورۀ راما و ودا بازمی گردد.
  • لیلی‌فوت چینی: این کفش‌ها مربوط به چین هستند و با توجه به اینکه داشتن پاهای کوچک معیار زیبایی محسوب می‌شد، این کفش‌ها اغلب کوچکتر از اندازۀ پاهای معمولی بوده‌اند.

انواع کفش[ویرایش]

کفش‌ها را می‌توان به روش‌های مختلفی دسته‌بندی کرد. برای نمونه، از نظر ظاهر و نحوه محکم شدن کفش در پا می‌توان کفش‌ها را به انواع بندی، سگک دار و بی بند تقسیم کرد. همچنین جنس کفش می‌تواند از چرم یا مواد دیگر باشد و به همین روی، می‌توان کفش‌های چرمی، پلاستیکی، کتانی، چوبی en و مانند آن را متمایز کرد. از نظر جنسیت و سن و سال نیز می‌توان کفش‌ها را به گروههای مانند مردانه، زنانه و زنانه-مردانه (هر دو جنس)، بچه گانه(دخترانه و پسرانه) تقسیم کرد. از نظر کاربرد نیز کفش‌های معمولی، ورزشی، صنعتی و مانند آن قابل تشخیص هستند.

کفش‌های معمولی[ویرایش]

طیف گسترده‌ای از کفش‌ها، برای استفاده روزمره و عمومی و یا رسمی افراد مختلف ساخته می‌شوند. این کفش‌ها اغلب دارای زیره‌ای ضخیم و رویه‌ای نرم تر از جنس چرم و یا مصنوعات مشابه چرم هستند. ممکن است رویه کفش کاملاً پوشیده و یا نیمه پوشیده و دارای منفذ باشد به گونه‌ای که پاها از درون کفش دیده شود. انواع کفش‌های معمولی عبارتند از:

  • کفش آکسفورد: مانندکفش کفش بندی چرمی با نوک کشیده و دارایک یک لایه چرم. en
  • کفش دربی: شبیه به کفش آکسفورد با رویه یک دست و نوک پهن تر. en
  • کفش سگک دار - مانند کفش راهبه‌ای en
  • کفش کلارک: گروهی از کفش‌های چرمی بی بند با رویه بلند و پاشنه تخت که حالت راحتی و غیر رسمی دارند.
  • کفش قیصری: در ایران گونه‌ای کفش چرمی مردانه و بندی با پاشنه بلند و نوک باریک و کشیده و اغلب به رنگ سیاه با عنوان کفش قیصری شناخته می‌شود.
  • کفش رویه کوتاه: کفش‌های بی بند و راحتی شبیه به کفش کلارک اما با رویه کوتاه که نوع زنانه آن محبوب تر است.
  • کفش پاشنه بلند (زنانه)
  • کفش کف تخت - مانند گالش و کفش باله
  • نعلین (کفش رویه چرمی جلوبسته بدون پشت) نمونه: Mule
  • دمپایی برای استفاده راحت در خانه.
  • دمپایی ابری (انگشتی)
  • صندل
  • چکمه

کفش‌های ورزشی[ویرایش]

این دسته کفش‌ها به گونه‌ای ساخته می‌شوند که امکان فعالیت‌های بدنی و انجام ورزش‌های مختلف را فراهم می‌کنند.

  • اسنیکر نوعی کفش ورزشی از جنس کتان با کف تخت و با ساقه کوتاه یا بلند.
  • کفش سوارکاری (چکمه)- کفشی با پاشنه جدا و ساق بلند جهت محافظت از پا و سواری راحت تر
  • کفش استوک دار - کفش فوتبال
  • کفش کوهنوردی
  • کفش استیک
  • کفش بولینگ
  • کفش کشتی
  • کفش دوچرخه سواری
  • کفش اسکی

کفش‌های خاص[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Shoe»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۹ آذر ۱۳۹۳).
  2. علی‌اکبر دهخدا و دیگران، سرواژهٔ «کفش»، لغت‌نامهٔ دهخدا (بازیابی در ۹ آذر ۱۳۹۳).
  3. شهری، جعفر، قلم سرنوشت، تهران: انتشارات معین، ۱۳۷۸، ص۹۹.
  4. شهری، جعفر، قلم سرنوشت.
  5. شهری، جعفر، همان.
  6. شهری، جعفر، همان.

پیوند به بیرون[ویرایش]