دانشگاه فردوسی مشهد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۱۸′۲۷.۳۱″ شمالی ۵۹°۳۱′۴۳.۴۴″ شرقی / ۳۶.۳۰۷۵۸۶۱° شمالی ۵۹.۵۲۸۷۳۳۳° شرقی / 36.3075861; 59.5287333


فردوسی مشهد
لوگوی دانشگاه فردوسی مشهد
لوگوی دانشگاه فردوسی مشهد
تأسیس ۱۳۲۸
نوع سراسری (دولتی)
رئیس دكتر محمد کافی[۱]
دانشجویان 22000
کاردانی نامشخص
کارشناسی 11500
کارشناسی ارشد 8000
دکترا 2500
مکان مشهد
وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
وب‌گاه وبگاه رسمی

دانشگاه فردوسی مشهد یکی از دانشگاه‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران است که در شهر مشهد قرار دارد. این دانشگاه که پیشنهاد تاسیس آن به قبل از دهه بیست خورشیدی بر می گردد از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های ایران به شمار می آید.[۲] دانشگاه فردوسی مشهد در زمان پهلوی از نظر علمی و آکادمیک زیر نظر دانشگاه جرج‌تاون آمریکا قرار داشت.[۳]

هم اکنون بیش از ۱۹۰۰۰ دانشجو در این دانشگاه با راهنمایی بیش از ۷۰۰ عضو هیئت علمی به تحصیل مشغولند.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

نقشه دانشگاه

با تبدیل آموزشگاه عالی بهداری در سال ۱۳۲۸ به دانشکده پزشکی، نخستین گام در راه تاسیس سومین دانشگاه ایران در شهر مشهد برداشته شد. در سال ۱۳۳۴ با صدور مجوز دیگری دانشکده ادبیات با پنج رشته جداگانه تاسیس یافت. با گسترش آموزش عالی در ایران به ترتیب دانشکده معقول و منقول (که بعدأبه الهیات تغییر نام یافت) دانشکده علوم، دانشکده دندانپزشکی، دوره شبانه، دانشکده علوم دارویی و تغذیه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشکده مهندسی، مؤسسه بینایی سنجی، دبیرستان دانشگاه و مرکز تعلیمات به مجموعه دانشگاه مشهد که ازسال ۱۳۵۳ به دانشگاه فردوسی تغییر نام یافته بود افزوده شد.

پس از انقلاب اسلامی با تغییر در برخی واحدها و تفکیک دانشگاه علوم پزشکی از دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشکده دامپزشکی، آموزشکده کشاورزی شیروان ، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی ، دانشکده علوم ریاضی، دانشکده هنر نیشابور، پژوهشکده علوم گیاهی، مرکز تحقیقات زمین لرزه شناسی، کالج دانشگاه، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست و دانشکده معماری و شهرسازی، یکی پس از دیگری به مجموعه واحدهای دانشگاه اضافه شد.[۵]

رؤسای دانشگاه فردوسی مشهد[ویرایش]

براساس تشکیلات سازمانی مصوّب مجلس شورای اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم تحقیقات و فناوری، کلیه امور دانشگاه توسّط رئیس دانشگاه با همکاری معاونان وی اداره می شود. وی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی، انتخاب می شود و محور و مسؤول اصلی اتخاذ تصمیمات و عملکرد دانشگاه، برطبق ضوابط و مقرّرات مربوط است.

رؤسای دانشگاه فردوسی مشهد از ابتدا تا کنون
نام و نام خانوادگی آغاز تصدّی پایان تصدّی
دکتر حسین سامی راد 1337 1341
دکتر ضیاء الدین اسماعیل بیگی 1341 1347
دکتر محسن ضیایی 1347 1348
دکتر عبدالله فریار 1348 1352
دکتر نصرالله مقتدر مژدهی 1352 1354
دکتر سید جلال متینی 1354 1356
دکتر پرویز آموزگار 1356 1357
دکتر سیروس سهامی 1357 1358
دکتر غلامعلی ادریسیان 1358 1358
دکتر مهدی اعتمادی 1359 1364
دکتر حسین اشتیاق حسینی 1364 1369
دکتر عبدالرسول کاظم‌پور 1369 1375
دکتر علی سرافراز یزدی 1375 1377
دکتر عبدالرضا باقری 1377 1384
دکتر علیرضا عاشوری 1384 1392
دکتر محمد کافی 1392 تا کنون
  • وظایف و اختیارات رییس دانشگاه:
    • تعیین سیاست کلّی و خط مشی اجرایی دانشگاه در قالب سیاست های آموزشی و پژوهشی
    • رهبری فعالیت های آموزشی و اداری
    • نظارت در تهیه بودجه دانشگاه و پیشنهاد آن به هیأت امنای دانشگاه
    • اعمال نظارت بر فعالیت های مختلف دانشگاه و ایجاد هماهنگی بین آن ها
    • ارائه گزارش سالیانه عملکرد دانشگاه به هیأت امنای دانشگاه
    • نصب و عزل اعضای هیأت رئیسه دانشگاه، رؤسای دانشکده ها، مدیران گروه های آموزشی و مسؤولان واحدهای ذی‌ربط
    • اجرای مصوّبات و آیین نامه ها و بخشنامه و دستورالعمل های تعیین شده از طرف وزارت علوم تحقیقان و فناوری
    • ارائه پیشنهاد تأسیس، توسعه و انحلال برخی از واحدهای ذی‌ربط دانشگاه به شورای دانشگاه
    • ارائه پیشنهاد همکاری های علمی با سایر مراکز آموزشی یا پژوهشی داخلی و خارجی، به شورای دانشگاه
    • نمایندگی حقوقی دانشگاه نزد مراجع دادگستری و مراجع ذی‌ربط
    • نظارت بر امورانضباطی اعضای هیأت علمی، دانشجویان و کارکنان دانشگاه برابرضوابط و مقرّرات

«ریاست دانشگاه فردوسی مشهد». پایگاه اینترنتی دانشگاه فردوسی مشهد، شنبه 25 آبان 1387. 

سرود دانشگاه[ویرایش]

سرود دانشگاه فردوسی مشهد

متن سرود دانشگاه فردوسی مشهد در زیر آمده است:

باز می چرخد زمین در گردش ایام

می درخشد بر فراز خاوران خورشید

باز می خندد به روی قله ها آرام

تا بجوشد در دل ما چشمه ی امید

تا که ایران را بیفزاید به نیکی نام

تا که بخشد مردمان را کام

تا برافرازد درفش کاویان را بر بلند بام

تا دهد فر و شکوهی دیگر انسان را

تا که جاویدان کند در پهنه ی مشرق خراسان را

می درخشد همچنان خورشید دانایی

همچنان می بخشد ایران را توانایی

می گشاید علم و ایمان باز هم لب را

می برد بیرون از ایران لشکر شب را

ماه هشتم در دل این آسمان پیداست

شهر پاک مشهد از نور رضا (ع) زیباست

شهر ایران، شهر توس و خاک فردوسی

باغ دانش، آرزوی پاک فردوسی

کوی دانشگاه، مهد دانش و دین است

یادگاری از خردمندان پیشین است

نام "دانشگاه فردوسی مشهد" سبز

جاودان این نام نام آور بماند سبز[۶]

واحدها و دانشکده‌ها[ویرایش]

نقشهٔ دانشگاه فروسی مشهد و اطراف آن

دانشکده مهندسی[ویرایش]

نوشتار اصلی: دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد
دانشکده مهندسی
ساختمان دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد

براساس مصوبه یکصدوچهارمین نشست شورای گسترش آموزش‌عالی مورخ پنجم اسفند 1353و با هدف ایجاد یک قطب مهندسی قوی و مناسب در شرق ایران و ایجاد امکانات و شرایط مناسب برای پرورش استعدادهای فنی جوانان، تأمین نیروی انسانی متخصص، اجرای طرحهای صنعتی و استقلال علمی و صنعتی کشور،دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی تأسیس گردید.

دانشکده مهندسی در مهر 1354با پذیرش 30دانشجو در رشته برق و 30دانشجو در رشته مکانیک فعالیت خود را آغاز کرد ولی به دلیل عدم تأمین کادر آموزشی، رشته مهندسی برق تعطیل شد و دانشجویان این رشته به سایر دانشگاهها منتقل شدند و بعدها پس از تأمین کادر آموزشی از سال 1358بار دیگر فعالیت رشته مهندسی در رشته الکترونیک آغاز شد.

به دنبال انقلاب فرهنگی در سال 1359و با ادغام دانشکده مهندسی و دانشگاه کار و پیشه شاخه مشهد، تعداد اعضای هیات علمی و دانشجویان آن به یکباره افزایش چشمگیری یافت. پیش از این تاریخ دانشکده مهندسی دانشگاه کار و پیشه، در سه رشته «الکترونیک»، »«الکتروتکنیک» و «راه و ساختمان» فعالیت آموزشی چشمگیری داشت.

گروه کامپیوتردر سال 1367 در دانشکده علوم تاسیس و یک سال بعد به دانشکده مهندسی پیوست. گروه مهندسی شیمی در سال 1370 و دو سال پس از آن گروه مهندسی متالورژی و مواد تاسیس گردید و گروه مهندسی صنایع نیز در سال 1385 به گروه های آموزشی دانشکده افزوده شد .

در حال حاضر این دانشکده از جمله د انشکده‌های معتبر و قوی فنی و مهندسی در سطح کشور است و با داشتن 124 عضو هیات علمی مجرب و بیش از3274 دانشجوی کارشناسی، 707 دانشجوی کارشناسی ارشد ، 221 دانشجوی دکتری در 7 رشته و 37 گرایش با امکانات و تجهیزات کارگاهی، آزمایشگاهی و تحقیقاتی قابل ملاحظه قطب مهندسی در شرق کشور به حساب میآید.این دانشکده زیربنایی حدود 48هزار مترمربع دارد که به فضاهای آموزشی، اداری خدماتی، کارگاهی اختصاص دارد.

رشته های تحصیلی موجود در دانشکده مهندسی:

دانشکده علوم پایه[ویرایش]

دانشکده علوم پايه

دانشکده علوم دانشگاه فردوسی در سال ۱۳۴۰ تأسیس شد. پذیرش دانشجو در رشته ریاضی - فیزیک از سال ۱۳۴۱ آغاز گردید. در سال ۱۳۴۴ رشته‌ریاضی - فیزیک منحل و رشته‌های ریاضی، فیزیک و شیمی با پذیرش ۵۰ دانشجو در هر گروه جایگزین آن شد. رشته‌های زمین‌شناسی و زیست‌شناسی در سال ۱۳۴۶ تاسیس گردیدند. رشته آمار که قبلاً با ریاضی مشترک بود در سال ۱۳۶۷ به‌طور مستقل دانشجو پذیرفت. رشته‌کامپیوتر در سال ۱۳۶۸ از گروه ریاضی جدا شدو به صورت مستقل تشکیل و به دانشکده‌مهندسی منتقل گردید. طرح تأسیس دانشکده‌علوم ریاضی در سال ۱۳۷۵ به تصویب رسید واین دانشکده به‌طور رشته‌ای جداگانه در سال ۱۳۷۶شروع به فعالیت نمود. دانشکده علوم پایه در حال‌حاضردارای چهارگروه آموزشی زمین‌شناسی، شیمی، زیست‌شناسی و فیزیک است. تعداداعضای هیأت علمی این دانشکده بالغ بر ۸۸ نفر و تعداد کارکنان ۱۱۷ تن است. تعداد دانشجویان‌در حال حاضر (نیمسال اول ۸۷-۱۳۸۶) شامل: کارشناسی ۱۶۱۰ نفر، کارشناسی ارشد ۵۱۳ نفر، و دکتری ۱۶۵ نفر است. * فیزیک * شیمی * زمین شناسی * زیست شناسی

دانشکده علوم اداری و اقتصادی[ویرایش]

دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۶۶ با هدف تأمین و تربیت نیروی انسانی متخصص کشور در زمینه‌های اقتصاد، مدیریت، حسابداری، حقوق و علوم سیاسی تأسیس شد. فعالیتهای آموزشی دانشکده از مهرماه سال ۱۳۶۷ با پذیرش۱۲۰ دانشجو در سه رشته کارشناسی: اقتصاد بازرگانی، حسابداری و مدیریت بازرگانی آغاز شد. درسالهای بعد به ترتیب رشته‌های کارشناسی حقوق، اقتصاد نظری و مدیریت دولتی به رشته‌های قبلی اضافه شدند. توسعه فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی این دانشکده با تأسیس دوره‌های کارشناسی ارشد علوم اقتصادی و کارشناسی‌ارشد (معادل) توسعه اقتصادی و برنامه ریزی در سال ۷۳ ادامه یافت. ایجاد دوره روزانه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دوره شبانه رشته‌های کارشناسی مدیریت بازرگانی و حقوق درسال‌های ۷۳و۷۴، کارشناسی اقتصاد بازرگانی در سال ۷۶ و علوم سیاسی در سال‌تحصیلی ۷۸موجبات گسترش بیشتر فعالیت‌های آموزشی این دانشکده را فراهم نمود. سپس کارشناسی ارشد حسابداری در سال ۸۳، کارشناسی ارشد حقوق (گرایش جزا و جرم شناسی) در سال ۸۵، کارشناسی ارشد علوم سیاسی در سال ۸۵، دکترای علوم اقتصادی وکارشناسی ارشد مدیریت صنعتی در سال ۸۶ وکارشناسی ارشد اقتصاد انرژی ودکترای مدیریت در دو گرایش رفتارسازمانی ومنابع انسانی در سال ۸۷ به دوره‌های تحصیلات تکمیلی دانشکده اضافه گردیدند. در حال حاضر تعداد ۲۱۰۰ نفردانشجوی دختر و پسر در دوره‌های کارشناسی (روزانه و شبانه)، کارشناسی ارشد و دکترا ی این دانشکده مشغول به‌تحصیل هستند.

سایت رسمی دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد http://fea.um.ac.ir می‌باشد.

دانشجویان[ویرایش]

در حال حاضر دانشگاه فردوسی مشهد دارای ۱۵۲۴۷ دانشجوی کارشناسی، ٥٢١٣٤ دانشجوی کارشناسی ارشد، ۳۳۹ دانشجوی دکتری حرفه‌ای ،۸۸۵ دانشجوی دکتری تخصصی می‌باشد.[۷]

مرکز اطلاع رسانی و کتابخانه مرکزی[ویرایش]

ساختمان کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد
کتابخانه مرکزی و مسجد ازهرا(س)

مرکز اطلاع رسانی و کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد از اوایل سال 1350 تاسیس شد و هم اکنون بیش از 245000 عنوان کتاب را در خود جای داده است. [۸]

در هجدهم آبان سال 1391، ساختمان جدید کتابخانه ی مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد با حضور ریاست دانشگاه، دکتر علیرضا عاشوری و امام جمعه ی مشهد، آیت‌الله علم الهدی و برخی دیگر از مسئولین دانشگاه افتتاح شد. به گفته ی ریاست دانشگاه در مراسم افتتاح، این ساختمان با مساحت زیربنای 8900 متر مربع در سه طبقه، هشت سالن و سه مخزن ساخته شده است و کاملترین امکانات دیتا را دارد و ساخت آن از سال 1388 شروع شده و 7 میلیارد و 300 میلیون تومان هزینه در بر داشته است.[۹]

از امکانات این مجموعه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- مخزن کتاب قابل امانت کتابخانه در دو بخش فارسی- عربی و لاتین گنجایش بیش از ۳۰۰۰۰۰ نسخه کتاب را دارد.

2- بخش مرجع کتابخانه با دو سالن مجزای فارسی و لاتین با متراژ ۷۰۰ متر مربع گنجایش بیش از ۳۰۰۰۰ عنوان کتاب مرجع را دارد. در حال حاضر در دانشگاه فردوسی بیش از ۱۸۰۰۰ عنوان کتاب مرجع موجود است که یکی از غنی‌ترین مجموعه‌های مرجع در کشور محسوب شده و بسیاری از عنوان‌های موجود منحصربه‌فرد می باشد.

3- بخش نشریات نیز در دو سالن مجزای آرشیو و جاری پیش بینی شده است. هم اکنون کتابخانه‌های دانشگاه فردوسی مشهد ۲۷۵ عنوان مجله لاتین و بیش از ۵۰۰ مجله معتبر فارسی را مشترک بوده و حدود ۵۰۰ عنوان مجله فارسی را نیز به صورت اهدایی از مراکز مختلف دریافت می‌کند.

4- اختصاص بخشی ویژه به پایان نامه های و طرح‌های پژوهشی دانشگاه، علاوه بر دسترسی ساده تر و یکپارچه محققان به این اسناد، آئینه ای از فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه فردوسی مشهد می باشد.

5- بخش ویژه نسخ خطی و چاپ سنگی که شامل ۲۷۰۰ نسخه خطی و بیش از ۳۰۰۰ نسخه چاپ سنگی دارد که با اختصاص بخش ویژه به این منابع، امکان نگهداری، حفاظت، سازماندهی و ارائه خدمات به صورت علمی میسر خواهد شد.

6- اختصاص فضای مناسب جهت مجموعه‌های اهدایی موجود و نیز امکان پذیرش مجموعه‌های بیشتر می تواند مشوق پژوهشگرانی باشد که تمایل به اهدای مجموعه های با ارزش خود به دانشگاه را دارند.

7- تهیه و آماده سازی حدود ۱۵۰ رایانه و تجهیزات جانبی در بخشهای مختلف کتابخانه، استفاده مناسب از بسترهای فناوری موجود در دانشگاه را در راستای ارائه فعالیت‌های نوین اطلاع رسانی،نظیر: برگزاری کارگاه‌های آموزشی سواد اطلاعاتی، آگاهی رسانی جاری، تهیه و ارسال خبرنامه های الکترونیکی و …را ممکن ساخته است.

مجموعه آبی پردیس دانشگاه فردوسی مشهد[ویرایش]

مجموعه آبی پردیس دانشگاه فردوسی مشهد
استخر دانشگاه فردوسی مشهد

همزمان با ولادت امام رضا (ع)، در بیست و هفتم مهرماه سال 1389، استخر پردیس در دانشگاه فردوسی مشهد توسط ریاست وقت دانشگاه، دکتر علیرضا عاشوری افتتاح گردید. در مراسم افتتاح این استخر که بزرگ ترین استخر سرپوشیده ی دانشگاهی شرق ایران می باشد، معاون وزیر علوم وقت، هیئت امنای دانشگاه فردوسی مشهد و پیشکسوتان شنای استان خراسان رضوی نیز حضور داشتند. دکتر علیرضا عاشوری در مراسم افتتاح این استخر با اشاره به اینکه استخر پردیس متناسب با استانداردهای روز دنیا ساخته شده است، اظهار داشت: «هدف اصلی از ساخت چنین پروژه‌ای ایجاد امکانات ورزشی و رفاهی برای دانشجویان و کارمندان این دانشگاه است.» هم چنین وی گفت: «استخر پردیس نخستین پروژه مربوط به سفر با برکت مقام معظم رهبری به مشهد در سال 86 است که امروز و همزمان با ولادت امام رضا (ع) بهره‌برداری شد.»[۱۰]

استخر سرپوشیده دانشگاه فردوسی مشهد با زیربنای ۶۳۵۰ متر مربع به عنوان یکی از بزرگ ترین استخرهای دانشگاههای ایران و تنها استخر استاندارد مسابقات در استان خراسان رضوی، شامل امکانات زیر می باشد:

۱- استخر اصلی به ابعاد ۲۵*۵۰ متر برای مسابقات استاندارد

۲- استخر کودکان به ابعاد ۸*۶ متر

۳- سونای بخار-سونای خشک- جکوزی

۴- مجموعه آب درمانی- سالن بدنسازی

۵- تریای رو باز در نیم طبقه و کافی شاپ در همکف

۶- جایگاه تماشاچیان

۷- اتاق های سرپرستی و اداری

هم چنین سیستم تصفیه استخر مجهز به فیلترهای شنی بوده و پیش بینی های لازم برای نصب سیستم اذن زنی و فیلترهای دیاتومیت به عنوان مکمل در نظر گرفته شده است تا در صورت نیاز اجرا گردد. به منظور توسعه استخر بر مبنای پیش بینی آینده، امکان ساخت یک باب استخر مستقل وجود داشته که حتی بخشی از سیستم تاسیسات مکانیکی آن در موتورخانه و تصفیه خانه فعلی تعبیه گردیده است.مجموع هزینه تمام شده این پروژه ۵۴ میلیارد ریال می باشد.[۱۱]

رویدادهای دانشگاه[ویرایش]

آیین نکوداشت دانش آموختگان غیرایرانی در دانشگاه فردوسی مشهد - تیرماه 92
قرائت سوگندنامه توسط دانش آموختگان غیرایرانی تحصیل کرده در ایران

در تاریخ 12 تیرماه 1392، یازدهمین آیین نکوداشت دانشجویان غیر ایرانی و ششمین جشنواره فرهنگ ملل در دانشگاه فردوسی مشهد بر‌گزار شد. پس از برگزاری مراسم افتتاحیه، ریاست دانشگاه، دکتر عاشوری به سخنرانی پرداخت و به میهمانان خوش آمد گفت. وی در سخنرانی خود به این نکته اشاره کرد که دانشگاه فردوسی مشهد سومین دانشگاه به لحاظ قدمت بعد از تهران و تبریز است و این دانشگاه در رتبه بندی وزارت علوم در بین دانشگاه های کشور دارای رتبه هفتم است. ایشان در قسمتی دیگر از سخنان خود اظهار داشت: هم اکنون بیش از 22 هزار دانشجو در پردیس اصلی دانشگاه مشغول به تحصیل هستند که 2 هزار و 500 نفر آنها در مقطع دکترا و 8 هزار نفر از آنها در مقطع کارشناسی ارشد تحصیل می کنند. وی هم چنین با بیان اینکه در پردیس بین‌الملل این دانشگاه 2 هزار و 700 دانشجو حضور دارند، گفت: 900 نفر از این تعداد در مقطع دکترا و یک هزار و 800 نفر در مقطع کارشناسی ارشد هستند. عاشوری با بیان اینکه 40 مجله علمی پژوهشی در دانشگاه فردوسی مشهد منتشر می شود، گفت: دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان دومین دانشگاه بزرگ ایران شصت و چهارمین سال فعالیت خود را پشت سر می گذارد.[۱۲]

در این مراسم آقای بذرافشان، معاون امور دانشجویان داخل و رییس شورای بورس دانشجویان غیرایرانی وزرات علوم و سپس آقای قشقاوی، معاون کنسولی و مجلس وزارت امور خارجه و هم چنین آقای حاتم اف سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران به سخنرانی پرداختند. سپس چند تن از دانش آموختگان غیر ایرانی حاضر در این مراسم به بیان خاطراتی از حضور خود در جمهوری اسلامی ایران پرداختند. این برنامه با قرائت سوگندنامه دانش آموختگان ادامه یافت و پس از آن آقای دکتر دانشجو، وزیر علوم به سخنرانی پرداخت. در پایان مراسم با اهدای لوح به تعدادی از دانش آموختگان و گرفتن عکس یادگاری خاتمه یافت. [۱۳]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]