هفشجان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هفشجان
هوشنگیان
کوه جهان بین شهر هفشجان.JPG
کشور  ایران
استان چهارمحال و بختیاری
شهرستان شهرکرد
بخش مرکزی
نام(های) دیگر هفشجون
نام(های) قدیمی هوشنگان، هوشگون
سال شهرشدن ۱۳۵۵
مردم
جمعیت ۵۰۰۰۰
رشد جمعیت ۱/۲
جغرافیای طبیعی
مساحت ۱۵۰۰ هکتار
ارتفاع از سطح دریا ۲۰۵۸ متر
اطلاعات شهری
شهردار فرهاد باقری هفشجانی
ره‌آورد شیر سنگی، جوشکاری
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۸۳۲۵۷
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به هَفشِجان دارالمومنین ایران، پایتخت صنعتگران ایران و دیار شهیدان صنعتی کشور خوش آمدید

هَفشِجان یکی از شهرهای ایران واقع در بخش مرکزی شهرستان شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری می‌باشد. این شهر در ۱۵ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد، ۱۱۵ کیلومتری اصفهان و در دامنهٔ رشته کوه جهان بین قرار دارد.[۱] بر اساس برآورد آماری سال ۱۳۹۰جمعیت هفشجان و حومه برابر با ۴۲۰۰۰ نفر بوده و سومین شهر بزرگ ومهم استان کنونی چهارمحال و بختیاری است.[۲]

شهر هفشجان امروزه منتظر اتمام مراحل ارتقا به بخش می‌باشد چرا که معیارهای گرفتن بخشداری در شهرستان شهرکرد را دارد.[۳]

ورودی زمستانی شهر هفشجان

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

هفشجان در مختصات جغرافیایی ۵۰ درجه و ۴۷ دقیقه طول شرقی و ۳۲ درجه و ۱۳ دقیقه عرض شمالی،در ارتفاع ۲۰۵۸ متر از سطح دریا و از نظر موقعیت استقرار در دشت هفشجان،چهارمین دشت وسیع استان،قرار دارد.در دوران معاصر،هفشجان به صورت یکی از چند مرکز جمعیتی با جمعیتی چند ده هزار نفری می‌باشد و به عنوان شهر صنعتگران بزرگ ایران ارایه خدمات به تمام پروژه های بزرگ صنعتی کشور و ناحیه‌ای به روستاهای اطراف شهر را ایفا میکند.شهر کوچک طاقانک و روستاهای نوآباد،سیرک،شمس آباد،بهرام آباد،مصطفی آباد،محمد آباد و منطقه مسکونی کارخانه قند در زیر نفوذ مستقیم شهر هفشجان قرار دارند. [۴]

آثار تاریخی[ویرایش]

شهر هفشجان دارای پیشینه و تاریخچه‌ای کهن است. براساس سفالینه‌های کشف شده بروی تپه‌های باستانی قدمت هفشجان به هزاره هفتم قبل از میلاد بر می‌گردد و بیانگر پیشینه ۹۰۰۰ ساله این شهر است. از آثار تاریخی این شهر می‌توان به این ۶ اثر تاریخی اشاره داشت که جزو آثار ملی ایران نیز می‌باشند.[۵]

تپه اسکندری و تپه‌های اطراف

تپه اسکندری اولین و بزرگ ترین اثر ملی استان چهارمحال و بختیاری، مربوط به تاریخ ایران پیش از اسلام است و در شهرستان شهرکرد، ۱ کیلومتری هفشجان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قدمت این دولت شهر تاریخی به ۹۰۰۰ سال پیش بر می‌گردد و جزو اولین سکونتگاه‌های دوره نوسنگی محسوب می‌گردد.[۶]

تپه شهر کهنه

تپه شهر کهنه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شهرکرد، شمال باختری هفشجان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۷]

کتیبه گر نوشته هفشجان

کتیبه گر نوشته هفشجان مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد و ۶۰۰۰ سال پیش است و در هفشجان، کوه جهان بین واقع شده است. این اثر در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در کنار این کتیه که بر دیوارهٔ صخره‌ای و صیقلی کوه جهان بین در حومه شهر هفشجان شهرکرد ایجاد شده است، بقایای راهی سنگ چین وجود دارد که به گفته کارشناسان، احتمالاً بقایای اولین مسیر ارتباطی برای انتقال فرهنگ و تمدن شوش و دشت خوزستان به محیط تمدن تابستانی اسکندری هفشجان در ۱۴ کیلومتری شهرکرد، بوده است. به عبارت دیگر در گذشته شاهراه خوزستان به اصفهان یا همان راه دسپارت (دزپارت) از هفشجان که مرکزیت مطلق منطقه بوده، عبور می کرده است.[۸] اما متاسفانه امروزه هنوز حریم حفاظتی کتیبه گرنوشته و حداقل ایجاد سقف بروی آن برای جلوگیری از فرسایش تدریجی توسط برف و باران توسط هیچ‌یک از سازمان‌های استان انجام نپذیرفته است و این اثر ۶۰۰۰ ساله را که قدیمی ترین کتیبه استان است را در معرض نابودی تدریجی قرار داده‌اند.

گورستان تاریخی بُزلَر هفشجان

قبرستان تاریخی بُزلَر هفشجان مربوط به دوره صفوی به بعد است و در ابتدای شهر هفشجان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۹] شهر هفشجان در گذشته یکی از مراکز مهم شیرتراشی بوده‌است و اکنون تعدادی از سنگ‌تراشهای قدیمی در هفشجان در قید حیاتند. شیرهایی که در قبرستان‌های هفشجان باقی مانده‌است، از زیباترین و خوش‌نقش‌ترین شیرهای سنگی محسوب می‌شوند. قدیمی‌ترین شیر سنگی موجود در استان چهار محال و بختیاری مربوط به دوره صفویه است. بنا به گفته‌ها شیر سنگی یادگار دوران ماد هاست. در ۳ دهه گذشته شیرهای سنگی بی نظیر این قبرستان به غارت کشیده شدند.پرویز تناولی از معروف ترین مجسمه سازان ایران کتابی در خصوص شیر سنگی به چاپ رسانده است که شیر سنگی هفشجان را از مهم ترین نمونه‌های ایران برشمرده است.[۱۰]

سنگ قبری از قبرستان تاریخی و بی نظیر هفشجان

گورستان ارامنه سیرک

گورستان ارامنه سیرک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، بخش مرکزی، روستای سیرک در حومه هفشجان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قبور ارامنه سیرک از جمله خوش نقش ترین قبور تاریخی ارامنه محسوب می‌گردند.[۱۱]

مسجد خلجاء هفشجان یا مسجد قلعه

مسجد خلجاء هفشجان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، بخش مرکزی، شهر هفشجان، خیابان امام حسین واقع شده است. این اثر نیز سرانجام در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱۲]

وجه تسمیه[ویرایش]

هفشجان یا هفشه جان معرب واژه پارسی هوشگان است.کلمه هوشگان نیز مخفف و برگرفته از نام هوشنگیان می باشد.هوشنگیان منتسب داده شده به هوشنگ پادشاه پیشدادی می­ باشد به طوری که کشف آتش و اجرای جشن سده نیز به او نسبت داده می شود،هم اکنون نیز بخش وسیعی از املاک هفشجان در دشتی واقع شده است که بزرگان و ریش سفیدان آن را دشت هوشنگ شاه می دانند.علی رغم آنکه پیشدادیان ریشه در اساطیر ایران دارد،اما در اینجا کلمه هوشنگیان مشخصاً و الزاماً وجود فردی به نام هوشنگ را به تایید نمی رساند بلکه این عقیده ریشه در ادبیات شفاهی مردم داشته و این گونه تاثیر خود را بر نام این شهر گذاشته است.با این وجود عظمت آثار تاریخی هفشجان و پیشینه تاریخی۹۰۰۰ ساله این شهر اهمیت تاریخی هفشجان را می رساند.[۱۳]

زبان[ویرایش]

زبان مردم هفشجان فارسی است که با لهجه هوشگونی تکلم می‌شود. لهجه هوشگونی گونه‌ای از فارسی شکسته است و ریشه آن فارسی پهلوی است. به علت مجاورت با ایل بختیاری نیز تعدادی از لغات بختیاری در زبان اهالی هفشجان دیده می‌شود.[۱۴]

مردم و صنعت[ویرایش]

تشیع پیکر صنعتگران شهید هفشجان
تشیع و خاکسپاری صنعتگران شهید هفشجان در گلستان شهدای هفشجان

امروزه بالای ۷۰ درصد از مردم شهر هفشجان به شغل جوشکاری مشغول هستند. آوازه تبحر جوشکاری مردم این شهر به گونه‌ای است که بیش ترین و دقیق ترین جوشکاری‌های پروژه‌های مهم کشور در زمینه‌های لوله‌های انتقال گاز، نفت و … به آن‌ها سپرده می‌شود و شهر هفشجان را به شهر صنعتگران مشهور کرده است. جوانان هفشجان در مجتمع‌های نفت و گاز پارس جنوبی پالایشگاه‌های آبادان و بندرعباس و طرح‌های خطوط لوله سراسر کشور و حتی خارج از کشور به حرفه جوشکاری اشتغال دارند. جوش استیل، کربن، کاپرنیک و آرگون از انواع جوشکاری حرفه‌ای است که هفشجانی‌ها در ارائه آن تبحر دارند.[۱۵] در راه اعتلای صنعت ایران تعدادی کثیری از صنعتگران هفشجان جان خویش را از دست داده‌اند که می‌توان حوادث تروریستی دیاله عراق را مهم ترین آن‌ها دانست که در مجموع ۱۸ تن از مهندسین و تکنسین‌های ایرانی جان خود را از دست داند، در این میان ۸ تن آن‌ها اهل شهر هفشجان بودند.[۱۶][۱۷][۱۸]

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

از جاذبه‌های گردشگری این شهر می‌توان به تفریحگاه چشمه زنه در دامنه رشته کوه جهان بین هفشجان اشاره داشت. استقبال میهمانان نوروزی از مکان‌های دیدنی شهر هفشجان در بهار بی نظیر است. در روز طبیعت هرسال بیش از ۱۰ هزار نفر از گردشگاه چشمه زنه هفشجان و طبیعت زیبای آن دیدن می‌کنند.[۱۹]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران. سعید بختیاری. چاپ ۱۳۸۵. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۵ خورشیدی. ص ۱۰۰. شابک: ۹۶۴-۳۴۲-۱۶۵-۱. 
  2. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  3. «پیگیری‌های لازم برای تبدیل شهر هفشجان به بخش در حال انجام است». خبرگزاری مهر، جمعه ۱۳ تیر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در 22 آبان 1393. 
  4. حیدر صادقی،فرهاد رئیسی،محمد مهدی شفقت دهکردی،مهرداد رئیسی،محمد رضا طاهر پور و مهراب محمدی. سیمای فرهنگ و طبیعت استان چهارمحال و بختیاری. چاپ ۱۳۹۲. تهران: سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری، ۱۳۹۲ خورشیدی. ص ۴۰۰. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۹۱۶۸۷-۸-۱. 
  5. آلن زاگارل آلمانی. شیوه ظهور زندگی در ارتفاعات استان چهارمحال و بختیاری. چاپ 1386 خورشیدی. تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران، 1386 خورشیدی. ص 202. 
  6. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  7. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران، تاریخ بازدید =۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  8. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  9. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  10. پرویز تناولی. سنگ قبر. چاپ ۸۸/۰۶/۲۵. تهران: انتشارات بن گاه، 1388 خورشیدی. ص 132. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۵۲۶۸-۰۷-۲. 
  11. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  12. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  13. شهرام امیدوار. جغرافیای استان شناسی چهارمحال و بختیاری. چاپ 1389 خورشیدی. تهران: وزارت آموزش و پرورش، 1389 خورشیدی. ص 64. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۰۵-۲۰۱۴-۷. 
  14. شهرام امیدوار. جغرافیای استان شناسی چهارمحال و بختیاری. چاپ 1389 خورشیدی. تهران: وزات آموزش و پرورش، 1389 خورشیدی. ص 65. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۰۵-۲۰۱۴-۷. 
  15. «” هفشجان” شهر جوشکارها/ اشتغال بالای ۷۰ درصد مردم به جوشکاری». صنعت جوش. بازبینی‌شده در 21 آذر1393. 
  16. باشگاه خبرنگاران ایران. «جزئیات دیگر از حمله به کارگران ایرانی در عراق/ ورود پیکر شهدا از مرز خسروی». باشگاه خبرنگاران ایران، 23 آذر1392. بازبینی‌شده در 21 آذر1393. 
  17. باشگاه خبرنگاران ایران. «در گلستان شهدای هفشجان آرام گرفت». باشگاه خبرنگاران ایران. بازبینی‌شده در 21 آذر1393. 
  18. باشگاه خبرنگاران ایران. «تشییع پیکر دو شهید حادثه تروریستی عراق در شهرکرد». باشگاه خبرنگاران ایران. بازبینی‌شده در 21 آذر1393. 
  19. «چشمه-زنه-هفشجان-در-ایام-نوروز-10-هزار-بازدید-کننده-داشته-است». خبرگزاری مهر، دوشنبه ۱۹ فروردین ۱۳۹۲.