سین‌کیانگ

新疆维吾尔自治区 شینجاڭ ئۇیغۇر ئاپتونوم رایونی Xinjiang Uyghur Autonomous Region
—  منطقه خودمختار  —
اورومچی
نقشه استانهای چین و جایگاه منطقه خودمختار سین کیانگ
کشور	چین
مرکز	اورومچی
بزرکترین شهر	اورومچی
دولت منطقه خودمختار
- رئیس هئیت مدیره	نور بکری
مساحت
- جمعاً	۱٬۶۶۰٬۰۰۱ کیلومترمربع
جمعیت (۲۰۱۰)
- کل	۲۱٬۸۱۳٬۳۳۴
- تراکم	۱۳٫۱/کیلومترمربع
کد پستی
پیش‌شماره تلفن	۰۸۶
کد ایزو ۳۱۶۶	CN-65
HDI	۰.۷۷۴ medium (بیست و یکم)
GDP	تریلیون رنمینبی
- شهرستان شهر	۱۴ بخش ۹۹ بخش ۱۰۰۵ بخش
وب‌گاه	http://www.xinjiang.gov.cn

سین‌کیانگ یا شینجیانگ (در فارسی سِنجان هم نامیده شده) (به چینی: 新疆، به اویغوری: شینجاڭ) نام ناحیهٔ خودمختار بزرگی در باختر جمهوری خلق چین است.این ناحیه پیش از این ترکستان چین ویا ترکستان شرقی نام داشت.

زبان‌های رایج در سین کیانگ

• اویغوری
• چینی
• زبان‌های ایرانی: ساریکولی (از زبان‌های ایرانی‌تبار خاوری، شاخهٔ زبانهای پامیری) و واخی

مردم

اقوام ساکن سین‌کیانگ بر حسب شهرستان.
سرخ:هان
آبی:اویغور
زرد:قزاق

مردم این ناحیه از سه قوم هان، اویغور، و قزاق تشکیل یافته‌اند.

شهرهای اصلی

• اورومچی
• تورفان
• کاشغر
• قارامای
• یینینگ
• شیخ‌هنزه

شهرستان‌ها

فارسی	اویغور، خط قدیم	اویغور، خط جدید	هانزی	پین‌یین
شهرهایی که عنوان شهرستان دارند
اورومچی	ئۈرۈمچی شەھری	Ürümqi Xəh̡ri	乌鲁木齐市	Wūlǔmùqí Shì
قارامای	قارامای شەھری	K̡aramay Xəh̡ri	克拉玛依市	Kèlāmǎyī Shì
شهرهای تحت فرمانداری مستقیم حکومت مرکزی
شیخ‌هنزه	شیخەنزە شەھری	Xihənzə Xəh̡ri	石河子市	Shíhézǐ Shì
تومشوق	تۇمشۇق شەھری	Tumxuk̡ Xəh̡ri	图木舒克市	Túmùshūkè Shì
آرال	ئارال شەھری	Aral Xəh̡ri	阿拉尔市	Ālā'ěr Shì
اوجاچو	ئۇجاچۇ شەھری	Wujiaqü Xəh̡ri	五家渠市	Wǔjiāqú Shì
شهرستان‌ها
شهرستان تورفان	تۇرپان ۋیلاییتی	Turpan Vilayiti	吐鲁番地区	Tǔlǔfān Dìqū
شهرستان قومول	قۇمۇل ۋیلاییتی	K̡umul Vilayiti	哈密地区	Hāmì Dìqū
شهرستان ختن	خوتەن ۋیلاییتی	Hotən Vilayiti	和田地区	Hétián Dìqū
شهرستان آقسو	ئاقسۇ ۋیلاییتی	Ak̡su Vilayiti	阿克苏地区	Ākèsū Dìqū
شهرستان کاشغر	قەشقەر ۋیلاییتی	K̡əxk̡ər Vilayiti	喀什地区	Kāshí Dìqū
شهرستان تاچنگ	تارباغاتای ۋیلاییتی	Tarbaƣatay Vilayiti	塔城地区	Tǎchéng Dìqū
شهرستان آلتای	ئالتای ۋیلاییتی	Altay Vilayiti	阿勒泰地区	Ālètài Dìqū
شهرستان‌های خودگردان
قزل‌سو قرقیز	قیزیلسۇ قیرغیز ئاپتونوم ئوبلاستی	K̡izilsu K̡irƣiz Aptonom Oblasti	克孜勒苏柯尔克孜自治州	Kèzīlèsū Kē'ěrkèzī Zìzhìzhōu
بایینغولین مغول	بایینغولین موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستی	Bayinƣolin Mongƣol Aptonom Oblasti	巴音郭楞蒙古自治州	Bāyīnguōlèng Měnggǔ Zìzhìzhōu
سانجی خویزو	سانجی خۇیزۇ ئاپتونوم ئوبلاستی	Sanji Huizu Aptonom Oblasti	昌吉回族自治州	Chāngjí Huízú Zìzhìzhōu
بورتالا مغول	بۆرتالا موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستی	Bɵrtala Mongƣol Aptonom Oblasti	博尔塔拉蒙古自治州	Bó'ěrtǎlā Měnggǔ Zìzhìzhōu
ایلی قزاق	ئیلی قازاق ئاپتونوم ئوبلاستی	Ili K̡azak̡ Aptonom Oblasti	伊犁哈萨克自治州	Yīlí Hāsàkè Zìzhìzhōu

برخی از ادیبان پارسی‌گوی سین‌کیانگ

از دیرباز بسیاری از چهره‌های ادبی این منطقه آثاری به زبان پارسی دری می‌آفریده‌اند، که از آن جمله می‌توان ایشان را نام برد:

• سیدی - (۱۵۵۴-۱۴۹۹)
• رشید - (۱۶۷۸-۱۵۱۴)
• زلیخا بیگم - (۱۶۰۸-؟)
• میرزا حیدر - (۱۵۵۴-۱۴۹۹)
• تاجری - (۱۹۲۵-۱۸۵۶)
• احمد ضیایی - (۱۹۸۹-۱۹۱۳)

جستارهای وابسته

• مناطق خودمختار جهان
• تاتارستان

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Xinjiang»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۸ سپتامبر ۲۰۰۶).